Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Egungo Euskararen Hiztegia (EEH)

Hasiera:

sistema (orobat sistima g.er., xixtema g.er. eta xixtima g.er.) 1 iz adigaien multzo egituratua.

Periferia ez dago sistematik kanpo, aldiz, sistemaren parte da. Koro Navarro   «Ekonomiaren globalizazioa» - Jacques Adda - 49. orr.

Hizkuntza oro den sistema ez dago, bere osotasunean, gizataldeko ezein kideren baitan, "oso-osorik gizarte masan baizik ez baitago": altxor berdintsua da, gizabanakoz gizabanako. Isabel Arrigain   «Hizkuntzalaritza orokorreko ikastaroa» - Ferdinand de Saussure - 8. orr.

Sistema horren orokortasuna frogaturik gelditzen da, ezin bada sortu sisteman ez dagoen bokal berririk. Lourdes O˝ederra   «Fonetika fonologia hitzez hitz» - 157. orr.

Ezagutza filosofiko ororen sistema Filosofia da. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 279. orr.

Barne-merkataritzaren liberalizazio-mugimendu zabala izan zen, [...] hirien babes ekonomiko eta sozialeko sistemaren amaiera ekarriko zuena. Koro Navarro   «Ekonomiaren globalizazioa» - Jacques Adda - 20. orr.

Marketinaren ideologiari egiten zaion kritika nagusia, beharrak asetzeko sistema bat baino gehiago dela beharrak sortzeko sistema bat. Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 81. orr.

Gaur egungo diru laguntzen sistema oso ahula da, eta Europan oraindik ez da egon indar politiko nahikorik maileguen sistema eraginkorrik ezartzeko. Juan Ignacio Pérez / Pello Salaburu   «Unibertsitatea eta euskal gizartea gaur» - 89. orr.

Unibertsitatea gobernatzeko erabiltzen diren sistemak. Juan Ignacio Pérez / Pello Salaburu   «Unibertsitatea eta euskal gizartea gaur» - 13. orr.

Kapitalismoak frogatu du, historian zehar, aurreko sistema guztiek baino aurrerapen handiagoa ekarri duela. Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 48. orr.

Jakitearen sistema zuhaitz baten pareko ei da: metafisika da erroa, fisika enborra, adarrak zientzia espezializatuak [...] eta fruituak diziplina praktikoak. Askoren artean   «Filosofiako gida» - 78. orr.

Ereduak ez dira izaten egitura fisikoak, analogia edo teoriak baizik, ikertzen den sistemaren egitura, funtzio eta portaera beste sistema baten ezaugarri dagoeneko ezagunekin erlazionatzen dituztenak. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 8. orr.

Ernest Crocker, lau koloreko sistema asmatu zuen kimikari estatubatuarra, gai zen 9.000 usain bereizteko. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 143. orr.

Bi ezezaguneko bi ekuazioko sistema. Jon Muñoz   «Loroaren teorema» - Denis Guedj - 237. orr.

2 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)

Jainkoaren ideia gorenetik hasi eta behera, ideia guztiak nahitaez bata bestearekin dedukzio-sistema batean josita daude. Askoren artean   «Filosofiako gida» - 80. orr.

Saussurek oso sendo [...] azaltzen du hizkuntza sistema guztien barnean gertatzen den terminoen arteko aurkakotasuna. Isabel Arrigain   «Hizkuntzalaritza orokorreko ikastaroa» - Ferdinand de Saussure - 12. orr.

Garbi dago fonema-sistema hizkuntzaren fonologiari dagokiola. noiz arte jarraitu dezake mendebaldeko gizarteak edo mundu ustez garatuak garapen sistema horretan? Lourdes O˝ederra   «Fonetika fonologia hitzez hitz» - 84. orr.

[urrats iraultzailea egin zuten beren pisu eta neurri-sistema oinarri hamabitarrean berreginez. Iñaki Mendiguren   «Historiaren azterketa II» - A.J. Toynbee - 75. orr.

Bi erreferentzia sistemaren arteko mugimendu erlatiboa da kontuan hartu behar dena. Fernando Morillo   «Gloria Mundi» - 58. orr.

Gizartearen babes-sare sistema (hala nola erretiroa eta osasun sistema). Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 143. orr.

Aipatu bi ekonomia sistemak muturrekoak dira, historian zehar oso gutxitan eta ez oso luze aplikatu izan direnak. Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 61. orr.

Californiako unibertsitate sistema publikoa da, bere osotasunean harturik, munduan ezagutzen den onenetako bat. Juan Ignacio Pérez / Pello Salaburu   «Unibertsitatea eta euskal gizartea gaur» - 42. orr.

ISO 9000 arauek enpresetan kalitate sistema bat ezartzea dute helburu. Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 175. orr.

Estatuek edo herrialdeek beren diruei buruz truke egonkortasuna bermatzeko sortzen duten arau multzoari Nazioarteko Diru Sistema esaten zaio. Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 38. orr.

Batetik, badira diotenak egungo ekonomia sistema epe luzera automatikoki doitzen den mekanismo bat dela. Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 52. orr.

Ekonomia-historian truke-tasa sistema finko garrantzitsuena urre-patroia izan da. Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 39. orr.

Osagai-egitura sistemaren ezaugarri formalak ikergai interesgarria dira. Itziar Laka   «Egitura sintaktikoak» - Noam Chomsky - 55. orr.

3 mota bereko edo funtzio bereko gauzakien edo osagaien multzo egituratua.

Ereduak ez dira izaten egitura fisikoak, analogia edo teoriak baizik, ikertzen den sistemaren egitura, funtzio eta portaera beste sistema baten ezaugarri dagoeneko ezagunekin erlazionatzen dituztenak. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 8. orr.

Barne-aldamio gisa ere baliagarria da eskeletoa, gorputzeko organo eta sistemei beren lekuan eusteko. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 16. orr.

Zaldiak hamazazpi muskuluko sistema korapilatsua du belarriaren posizioa doitzeko. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 109. orr.

Odolaren beste osagai batzuek, berriz, osaketa-lanerako beti prest dagoen sistema bat eratzen dute. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 155. orr.

Kolorea taxutzeko sisteman jasandako hondamena. Xabier Olarra   «Antropologo bat Marten» - Oliver Sacks - 57. orr.

Kolorearen ikerketa fisiologikoaren muga, gaurdaino, ikusmen primarioan koloreekiko sentibera diren sistemetan dago. Xabier Olarra   «Antropologo bat Marten» - Oliver Sacks - 58. orr.

Gorputzeko sistema asko zailtasun handirik gabe deskriba daitezke ingeniaritzaren ikuspuntutik. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 47. orr.

Sistema horretan, olioa presioan sartzen da bi gainazalen artera, eta, hartara, olio geruza eraginkor bat mantentzen da mugimendurik ez denean ere. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 40. orr.

Alfabetoa hots bakoitzari ikur bat egokitzeko sistema grafikoa dela esan genezake. Lourdes O˝ederra   «Fonetika fonologia hitzez hitz» - 38. orr.

4 (izenondoekin)

Sistema zaharraren dekadentzia, eta sortzeko dagoen sistema berriarekiko izua. Anjel Lertxundi   «Mentura dugun artean» - 169. orr.

Teorian bi dira truke-tasak antolatu ahal izateko sistema nagusiak: aldakorra eta finkoa. Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 37. orr.

Haren testua metaforaz betea da [...] konfigurazio plastikoak oso estetika idealista batean oinarritutako sistema orokor baten barruan ezaugarritzeko asmoz. Josu Zabaleta   «Irudia» - Jacques Aumont - 249. orr.

Brasilen, sistema demokratikoa ez da gai Amazoniako lur-jabe handien txikizioei aurre egiteko. Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 65. orr.

Hegelen sistema moderno eredugarria indargabetu ondoren, [...] Estamentuz osatutako sistema sozialean, herriko jende xeheak gizarte mailan igotzeko zuen aukera ia bakarra Elizako erakundeen babesera biltzea zen. Askoren artean   «Filosofiako gida» - 71. orr.

Sistema kapitalistari erabat kontrajarrita dago sistema sozialista edo plangintzapekoa. Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 61. orr.

Sistema formal bat zuzena bada, haren teoremak egia logikoak edo formula logikoki baliozkoak izango dira. Askoren artean   «Filosofiako gida» - 142. orr.

Sistema axiomatikoetan a priori onartutako axiomak deituriko formulak ditugu. Askoren artean   «Filosofiako gida» - 142. orr.

Sistema quinearrak esanahia baztertuko du kontzeptu autonomo gisa, eta bere jakintza sistema ereduak guztitasun bat bezala jokatuko du. Askoren artean   «Filosofiako gida» - 132. orr.

Gorputzaren sistema immunologikoa. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 243. orr.

Bi belarriek sistema estereofoniko bat eratzen dutelako. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 117. orr.

Sistema funtzioaniztun baten adibide da odol-zirkulazioa. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 13. orr.

[Garuna] sistema eraginkor eta alde-orotako bat dela. Xabier Olarra   «Antropologo bat Marten» - Oliver Sacks - 176. orr.

Sistema integratzaileak, izan ere, norbanakoen eta komunitateen artean kodeak eta komunikazio espazioak ezarriz ezberdintasuna errespetatzen dutenak dira. Itziar Eizagirre / Amaia Lizarralde   «Garapen iraunkorra» - 84. orr.

Munduan gaur egun nagusi den sistema sozio-ekonomikoaren aldaketa. Itziar Eizagirre / Amaia Lizarralde   «Garapen iraunkorra» - 13. orr.

5 (izenlagun eta kidekoekin)

Antzeko sistema erabil liteke [...] txerriak hiltzeko ere, nahiz elektrokuzioa den halakoak akabatzeko ohiko sistema, eta ez iltze-ukaldia. Xabier Olarra   «Antropologo bat Marten» - Oliver Sacks - 270. orr.

Horrelaxe hautsi ziren tradiziozko gizarteak konkurrentziazko sistemaren kontra zituen azken hesiak. Koro Navarro   «Ekonomiaren globalizazioa» - Jacques Adda - 20. orr.

Giza izaeraz batere arduratu gabe, otomandar sisteman bezalaxe. Iñaki Mendiguren   «Historiaren azterketa II» - A.J. Toynbee - 415. orr.

Muin-perpausen bukaerako kateak osagai-egiturazko sistema erraz baten bitartez eratorri Eragin-truke konplexuzko sistema bat da beti. Itziar Laka   «Egitura sintaktikoak» - Noam Chomsky - 87. orr.

6 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)

Zenbat milaka gertakari erabat independente behar izan dira, ordena jakin batean, gure unibertsoa, gure galaxia, gure eguzki-sistema eta Lurra sor zitezen? Juan Garzia   «Sagua, eulia, eta gizakia» - Franšois Jacob - 33. orr.

Zangoetan dagoen palanka-sistema bertsuak ematen die gizakiari eta beste animalia batzuei lasterka egiteko ahalmena. Telegrafo-sare baten antzekoa da nerbio-sistema. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 63. orr.

Digestio-hodira banatu den odola beste zain-sistema batera biltzen da. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 171. orr.

Zirkuitu itxiko telebista-sistema baten antzekoa da ikusmena. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 89. orr.

Gorputzaren berotze-sistema (eta freskatze-sistema) eraginkorraren funtsa eta infekzioen aurkako babes-mekanismoa da odola. zelula "iragankorrak" alarma-sistema moduko bat-edo balira bezala har daitezke. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 13. orr.

Begia eta ikusmen-sistema. Josu Zabaleta   «Irudia» - Jacques Aumont - 20. orr.

Motor baten kontrol-sistemak, abiatzeko, gelditzeko eta indarra erregulatzeko mekanismoak izaten ditu. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 58. orr.

Egitura eratzen duten gaietan, hezurra da interesgarrienetariko bat ingeniariarentzat [...] giltzaduretako lubrifikazio-sistema burutsuagatik. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 11. orr.

Baditu ingurua arakatzen duten orientazio- eta nabigazio-sistema landuak ere: 3D kamera bat eta hi-fi soinu-erreproduzitzaile estereofoniko bat, besteak beste. Irene Aldasoro   «Giza gorputza lanean» - John Lenihan - 11. orr.

Honelako perspektiba-sistema batean, kubo baten irudikapenean ez dira ikusten haren aurpegien barnealdeak. Josu Zabaleta   «Irudia» - Jacques Aumont - 196. orr.

hitz multzoen maiztasunak (gutxienez 6 aldiz agertzen direnak)

alarma sistema (8); babes sistema (10); balio sistema (25); bozketa sistema (11); defentsa sistema (15); diru sistema (10)

eaeko hezkuntza sistema (9); eguzki sistema (28); ekoizpen sistema (6); ekonomia sistema (9); eraketa sistema (12); ereduen sistema (15); eskola sistema (7); espainiako sistema (7); euskal sistema (7); euskal unibertsitate sistema (13); finantza sistema (10); finantzaketa sistema (22); garraio sistema (13); gizarte sistema (7); gps sistema (12); harreman sistema (7); hauteskunde sistema (25); hezkuntza sistema (146); hezkuntza sistema nazionala (7); hezkuntza sistema propioa (8); hezkuntza sistema publikoan (8); hizkuntza sistema (17); hizkuntzaren sistema (6); hozte sistema (12); hutsaren sistema (7)

ikur sistema (9); ikusmen sistema (8); immunitate sistema (16); indarrean dagoen sistema (8); irakas sistema (7); irakas sistema ebaluatu (6); irakaskuntza sistema (9); izeneko sistema (6); joko sistema (55); joko sistema aldatu (6); justizia sistema (11); kanporaketa sistema (6); kontrol sistema (15); kreditu sistema (15); kudeatzeko sistema (8); lege sistema (8); lehiaketa sistema (16); linux sistema (7); literatur sistema (8); mailegu sistema (14); mundu sistema (6); nabigazio sistema (7); nazioarteko sistema (8); nerbio sistema (15); neurri sistema (7); neurtzeko sistema (7)

oinarritutako sistema (10); osasun sistema (33); osaturiko sistema (6); osatutako sistema (6); pentsio sistema (32); pentsioen sistema (6); planeta sistema (6); produkzio sistema (6); puntuazio sistema (7); segurtasun sistema (17)

sistema aldaketa (7); sistema aldatu (36); sistema aldatzea (19); sistema aldatzeko (12); sistema aurkeztu (8); sistema bakarra (12); sistema bat garatu (6); sistema bateratua (9); sistema bera (38); sistema berbera (6); sistema berezia (12); sistema berri (48); sistema berri bat (29); sistema berria (55); sistema berriak (33); sistema berriarekin (12); sistema berriaren (16); sistema demokratiko (7); sistema demokratikoa (14); sistema demokratikoaren (8)

sistema ebaluatu (6); sistema egokia (9); sistema ekonomiko (9); sistema ekonomikoa (9); sistema ekonomikoaren (9); sistema elektronikoa (6); sistema erabili (14); sistema erabiliko (15); sistema erabiltzen (13); sistema eragile (7); sistema eragilea (11); sistema eragilean (7); sistema eragilearen (14); sistema eraginkorra (10); sistema ezarri (11); sistema filosofiko (8); sistema fonologikoa (9); sistema formal (12); sistema formal bat (7); sistema garatu (10); sistema gisa (12); sistema horren bidez (9)

sistema informatikoak (8); sistema izan (6); sistema izango (8); sistema jakin (6); sistema kapitalista (14); sistema kapitalistaren (15); sistema nazionala (14)

sistema operatiboa (6); sistema osatzen (6); sistema oso bat (13); sistema osoa (36); sistema osoan (9); sistema osoaren (15); sistema patriarkala (7); sistema politiko (28); sistema politikoa (18); sistema politikoaren (8); sistema propio (8); sistema propioa (20); sistema publiko (6); sistema publikoa (27); sistema publikoak (11); sistema publikoan (15); sistema publikoaren (13); sistema sozio (10)

sistema zehaztu (6)

unibertsitate sistema (34); ureztatze sistema (10); windows sistema (24)

eaeko hezkuntza sistemak (9); enplegu sistemak (6); hauteskunde sistemak (6); hezkuntza sistemak (45); ikusmen sistemak (18); immunitate sistemak (7); joko sistemak (7); kontrol sistemak (7); mailegu sistemak (10); nabigazio sistemak (6); nerbio sistemak (7); osasun sistemak (9); segurtasun sistemak (6); unibertsitate sistemak (9)

eguzki sistemako (34); hezkuntza sistemako (19); nerbio sistemako (10)

eguzki sisteman (17); hezkuntza sisteman (74); hizkuntzaren sisteman (6); nerbio sisteman (6); osasun sisteman (11); unibertsitate sisteman (6)

egungo sistemaren (6); eguzki sistemaren (20); euskal unibertsitate sistemaren (15); finantza sistemaren (8); hezkuntza sistemaren (50); hezkuntza sistemaren egoera (7); mailegu sistemaren (8); nerbio sistemaren (17); osasun sistemaren (18)

sistemaren aldaketa (8); sistemaren alde (15); sistemaren arabera (16); sistemaren aurka (8); sistemaren barruan (13); sistemaren beraren (7); sistemaren bidez (18); sistemaren egoera (13); sistemaren inguruan (10); sistemaren kontra (6)

unibertsitate sistemaren (28); unibertsitate sistemaren legea (7); unibertsitate sistemaren legearen (7)

hezkuntza sistemari (8); sistemari buruz (8); sistemari buruzko (14); sistemari esker (6)

eguzki sistematik (19); eguzki sistematik kanpo (8); hezkuntza sistematik (10); sistematik at (10); sistematik kanpo (21)

hezkuntza sistemen (7)

 



Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus