Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Egungo Euskararen Hiztegia (EEH)

Hasiera:

xaal xaal ik xabal.
xabal xabal (orobat xaal g.er.) 1 izond adkor zabala.
  2 (adizlagun gisa)
  3 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa, elkarketak izenondo balioa duela)
  4 (-en atzizkiaren eskuinea, izen gisa)
  5 ilar xabal ipar dilista.
  6 xabal-xabal izond
  7 (adizlagun gisa)
  8 xabal-xabala adlag ipar zabal-zabal.
xabaldu xabaldu, xabal(du), xabaltzen du ad adkor zabaldu.
xabalina xabalina (orobat jabalina g.er.) 1 iz lehen arma gisa eta gaur egun eskuarki atletismo ariketetan erabilzen den haga edo makila moduko atal luzea, eskuz jaurtikitzen dena.
  2 xabalina-jaurtitzaile xabalina jaurttitzen duen atleta.
xabalinkada xabalinkada (corpusean txabalinkada soilik) iz
xabalko xabalko iz
xabalxko xabalxko izond xabal xamarra.
xaban xaban iz kotxe mota.
xabierraldi xabierraldi iz Xabierreko gaztelura egiten den ibilaldia.
xabiroi xabiroi iz itsas azpiko hondarrean bizi den arraina, ezten posoitsuak dituena (Trachinus draco).
xaboi xaboi (orobat xaboin g.er. eta xabon g.er.) 1 iz garbitzeko eta koipea kentzeko erabiltzen den produktua, alkali batek gantz bati eraginez lortzen dena.
  2 (izenondo eta izenlagunekin)
  3 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  4 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa, elkarketak izenondo balioa duela).
xaboibil xaboibil iz
xaboigile xaboigile (orobat xaboi egile) iz xaboia egiten duen pertsona.
xaboin xaboin ik xaboi.
xaboitsu xaboitsu izond xaboi asko daukana. · irud/hed
xaboitu xaboitu, xaboi(tu), xaboitzen 1 du ad xaboiz igurtzi. ik xaboiztatu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xaboiztatu xaboiztatu izond xaboitua.
xabon xabon ik xaboi.
xabonadura xabonadura iz xaboitzea.
xabor xabor 1 iz adkor zaborra.
  2 (izen baten eskuinean)
xafarrikatu xafarrikatu, xafarrika, xafarrikatzen du ad urarekin igurtzi.
xafla xafla1 (orobat txafla g.er.) 1 iz gai baten, eskuarki metal baten zati mehea eta laua.
  2 (izenondoekin)
  3 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  4 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
  5 bizar xafla
xafla xafla2
  1 irri xafla adkor irri karkaila.
xaflada xaflada iz adkor zaflada, zaflakoa.
xafladatxo xafladatxo iz adkor xaflada arina.
xafladun xafladun adlag xaflako.
xaflagailu xaflagailu iz xaflak egiteko gailua.
xaflakatu xaflakatu (corpusean txaflakatu soilik), xaflaka, xaflakatzen du ad
xaflako xaflako 1 iz adkor zaflakoa.
  2 irud/hed
xaflakoka xaflakoka adlag adkor zaflakoka.
xaflategi xaflategi iz
xaflatu xaflatu, xafla(tu), xaflatzen du ad xafla bihurtu.
xaflatu xaflatu, xafla(tu), xaflatzen du ad adkor zaflatu.
xaflatxo xaflatxo iz xafla txikia.
xagar xagar iz adkor sagarra.
xagrin xagrin ik xangrin.
xagu xagu 1 iz adkor sagua.
  2 (hitz elkartuetan lehen osagi gisa)
  3 ik sagu 7.
xagutxo xagutxo (orobat xagutxu) iz adkor sagutxoa.
xagutxu xagutxu ik xagutxo.
xaguxahar xaguxahar ik xaguxar.
xaguxar xaguxar (orobat xaguxahar g.er. eta xaguzar g.er.) 1 iz adkor saguzarra.
  2 irud/hed
xaguzar xaguzar ik xaguxar.
xah xah (orobat Xah) iz Persiako enperadorea.
xahako xahako iz ipar zahatoa.
xahal xahal ik txahal.
xahar xahar 1 izond adkor zaharra.
  2 (gauzez)
  3 (izen gisa)
  4 pl gurasoak.
  5 xahar etxe (orobat xaharretxe) xaharren etxea.
  6 xahar-xahar
xaharberritu xaharberritu, xaharberri(tu), xaharberritzen 1 du ad adkor zaharberitu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xaharki xaharki iz gauzaki zaharra.
xaharkitu xaharkitu izond adkor zaharkitua.
xaharkolin xaharkolin izond adkor zaharra.
xaharño xaharño izond adkor zahartxoa.
xaharreria xaharreria iz adkor zaharreria, zahartasuna.
xaharretxe xaharretxe ik xahar 5.
xahartasun xahartasun iz adkor ipar zahartasuna.
xahartto xahartto izond adkor zahartxoa.
xahartu xahartu, xahar(tu), xahartzen 1 da/du ad adkor zahartu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xahartuxe xahartuxe izond adkor xahartu samarra.
xahartxo xahartxo izond ipar adkor
xahartze xahartze iz zahartzea.
xahatu xahatu ik xahutu.
xahozale xahozale izond A. Xahoren zalea.
xahu xahu 1 izond garbia.
  2 (adizlagun gisa)
  3 xahu izan da ad ipar galdua izan.
xahualdi xahualdi iz garbialdia.
xahuarazi xahuarazi, xahuaraz, xahuarazten du ad xahutzera behartu.
xahubide xahubide (orobat xahupide) iz zahutzeko bidea, gastua.
xahuketa xahuketa iz xahutzea, gastua.
xahupide xahupide ik xahubide.
xahutarzun xahutarzun ik xahutasun.
xahutasun xahutasun (orobat xahutarzun) iz xahua denaren nolakotasuna. ik garbitasun.
xahutu xahutu (orobat xahatu g.er.), xahu(tu), xahutzen 1 du ad ondasunez eta kidekoez mintzatuz, ahitu, gastatu.
  2 irud/hed
  3 garbitu.
  4 hondatu, suntsitu.
  5 (era burutua izenondo gisa)
xahutzaile xahutzaile (orobat xahutzale g.er.) 1 izond/iz xahutzen duena.
  2 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
  3 hondatzailea, suntsitzailea.
xahutzale xahutzale ik xahutzaile.
xahutze xahutze 1 iz ondasunez eta kidekoez mintzatuz, ahitu, gastatzea.
  2 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
  3 hondatzea.
xai xai iz sotoa.
xaiari xaiari iz upategien ardura duena.
xaindia xaindia iz ipar txanda.
xakal xakal ik txakal.
xakar xakar iz adkor zakarra.
xake xake 1 iz hamaseina irudi zuri edo beltz dituzten bi jokalariren arteko jokoa, hirurogeita lau laukitxo zuri-beltzeko taula batean, jokalari bakoitzak bere irudiak mugituz eta aurkariarenak harrapatzen saiatuz jokatzen dena.
  2 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  3 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  4 xake mate xake jokoan, partida bukarazten duen jokaldia, erregeetako bat defentsa gabe gertatzen delako.
xakelari xakelari iz xake-jokalaria.
xakepieza xakepieza ik xake 2.
xakezale xakezale iz xake jokoaren zalea dena.
xakil xakil iz adkor zakila.
xakitu xakitu, xaki, xakitzen du ad markatu.
xaku xaku iz adkor zakua.
xakur xakur ik txakur.
xakuto xakuto iz adkor zakutoa.
xal xal ( orobat txal ) 1 iz oihalezko atal handia, eskuarki emakumeek sorbalden gainean eramaten dutena.
  2 (izenondo eta izenlagunekin)
  3 (hitz elkartuetan)
xalabardo xalabardo iz adkor salabardoa.
xalagardatu xalagardatu, xalagarda, salagardatzen du ad adkor zalagardatu.
xalakatu xalakatu, xalaka, xalakatzen du ad adkor zalakatu.
xalamatika xalamatika iz adkor hitzezko gorabehera. ik kalamatrika.
xalant xalant1 iz txanela.
xalant xalant2 iz galaia.
xalaparta xalaparta ik txalaparta.
xaldiko xaldiko iz adkor zaldiko.
xale xale iz adkor zalea.
xalet xalet ik txalet.
xalo xalo 1 izond tolesgabea, lañoa; adeitsua.
  2 irud/hed
  3 (hitz elkartuetan)
  4 (adizlagun gisa) ik xaloki.
  5 xalo-xalo adlag
xalodun xalodun izond xalokoa.
xaloina xaloina izond adkor zalua.
xalokeria xalokeria iz xalotasun gaitzesgarria.
xaloki xaloki iz xalotasunez. ik xalo 4.
xalotasun xalotasun 1 iz xaloa denaren nolakotasuna.
  2 (izenondo eta izenlagunekin)
  3 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  4 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
xaltarin xaltarin izond adkor saltarina.
xalto xalto iz adkor saltoa.
xaltoka xaltoka 1 adlag adkor saltoka.
  2 xaltokako izlag
  3 xaltoka-xaltoka
xaltxa xaltxa 1 iz adkor saltsa. · irud/hed
xaltxero xaltxero iz adkor saltseroa.
xalupa xalupa ik txalupa.
xamalko xamalko iz adkor zamalkoa.
xaman xaman (orobat txaman) 1 iz zenbait kulturatan, naturaz gaingiko ahalmenez sendatze eta igartze lanak egiten dituen eta espirituei deitzen dien gizona.
  2 (hitz elkartuetan)
xamango xamango iz urdaiazpikoaren hezurra, garbia-edo.
xamaniko xamaniko iz xamanarena, xamanei dagokiona.
xamar xamar1 1 adlag adkor xamar. ik samar. (izenondo baten eskuinean, eta hortaz, eskuinean artikulua edo beste mugatzaileren bat duela).
  2 (izen + izenondo multzoaren eskuinean)
  3 (izenondoen kidekoekin)
  4 (adizlagun baten eskuinean, eta hortaz, inongo markarik gabe, edota adizlagun batek har ditzakeen markak soilik hartzen dituela).
  5 (adizlagunen kidekoekin)
  6 (adizlagun gisa ari den izenondo baten eskuinean)
  7 (adizlagun gisa ari den aditz era burutu baten eskuinean)
  8 samarrean (-an atzizkia berez hartzen duen hitzaren eta atzizkiaren artean)
  9 samarrera (-ra atzizkia berez hartzen duen hitzaren eta atzizkiaren artean)
  10 samarrik (-ik atzizkia berez hartzen duen hitzaren eta atzizkiaren artean)
xamar xamar2 1 iz adkor ipar zamarra.
  2 (salbamendukoa)
xamartu xamartu, xamartzen 1 ad ik samartu. (aditz baten era burutuaren eskuinean eta laguntzailerik gabeko formetan)
  2 (izenondo edo adizlagun baten eskuinean eta laguntzailerik gabeko formetan)
xamur xamur 1 izond adkor samurra, biguna; amultsua. ik samur.
  2 (adizlagun gisa) ik xamurki.
  3 (-en atzizkiaren eskuinean, izen gisa)
  4 erraz murtxikatzen dena; tresna ebakitzaile batek erraz zulatzen edo ebakitzen duena.
  5 erraza. (ezezko esaldietan)
  6 xamur-xamur izond
  7 (adizlagun gisa)
xamurkeria xamurkeria iz adkor samurkeria.
xamurki xamurki adlag adkor xamurtasunez. ik xamur 2.
xamurkiro xamurkiro adlag adkor xamurki.
xamurtasun xamurtasun iz adkor samurtasuna.
  2 (hitz elkartuetan)
xamurtu xamurtu, xamur(tu), xamurtzen da/du ad adkor samurtu.
xanbelan xanbelan iz antzinako errege gorteko zalduna, errege zerbitzateko egitekoa zuena.
xanbradera xanbradera iz
xanbre xanbre iz adkor gela.
xanfarin xanfarin iz buruarina, kaskarina.
xango xango iz adkor zangoa.
xangre xangre (orobat xankre) iz ipar minbizia.
xangrin xangrin (orobat xagrin g.er. eta sangrina g.er.) 1 iz atsekabea.
  2 (hitz elkartuetan)
xangrinatu xangrinatu, sangrina, sangrinatzen da ad atsekabetu.
xankre xankre ik sangre.
xankrixtano xankrixtano ik sakristau.
xankrixtazain xankrixtazain ik sakristau.
xankrixtia xankrixtia ik sakristia.
xano xano 1 iz adkor sanoa.
  2 xano-xano adlag
xanpa xanpa1 1 adlag jatearen onomatopeia.
  2 xanpa-xanpa zanpa-zanpa.
xanpa xanpa2 iz zaunka.
xanpain xanpain ( orobat txanpain , xanpan g.er., xanpaña g.er., txanpan g.er. eta txanpañ g.er.) 1 iz jatorriz Frantziako Champagnekoa den ardo zuri aparduna.
  2 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  3 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa, elkarketak izenonodo balioa duela )
  4 (hiru osagaiko hitz elkartuetan)
  5 (neurriekin)
xanpaka xanpaka adlag zaunka.
xanpakari xanpakari izond zaunkaria.
xanpan xanpan ik xanpain.
xanpaña xanpaña ik xanpain.
xanpatu xanpatu, xanpa(tu), xanpatzen du ad zaunka egin.
xanpion xanpion (orobat xanpiun) iz txapelduna.
xanpiun xanpiun ik xanpion.
xanpu xanpu (orobat txanpu) iz ilea garbitzeko xaboi likidoa.
  2 (hitz elkartuetan)
xantaia xantaia ( orobat txantaia eta txantaje ) 1 iz norbait hertsatzea dirua edo onuraren bat lortzeko, kaltegarri zaion zerbait agerrarazteko edo egiteko mehatxupean.
  2 (izenondoekin)
  3 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  4 xantaia egin
xantaiagile xantaiagile (orobat txantajegile) izond/iz xantaia egiten duena. ik xantaiari.
xantaiari xantaiari iz xantaia egiten duena. ik xantaiagile.
xantaiatu xantaiatu (orobat txantajeatu), xantaia(tu), xantaiatzen du ad xantaia egin.
xantier xantier (orobat txantier g.er.) iz ipar obra-lekua; obra.
xantili xantili iz esnegain irabiatuarekin egiten den krema.
xantre xantre 1 iz eliz kantaria.
  2 irud/hed
xantrego xantrego iz ipar xantrearen kargua.
xantu xantu izond/iz adkor santua.
xantxa xantxa ik xantza.
xantza xantza (orobat xantxa g.er.) 1 iz ipar aukera, mentura.
  2 zortea.
xapal xapal 1 izond adkor zapala.
  2 xapal-xapal
xapaldu xapaldu, xapal, xapaltzen 1 du ad adkor zapaldu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xapata xapata iz
xapatxa xapatxa iz
xapa-xapa xapa-xapa adlag
xapel xapel ik txapel.
xapeldun xapeldun ik txapel.
xapeldungo xapeldungo iz ipar txapelgoa.
xapeldunorde xapeldunorde ik txapeldunorde.
xapelgo xapelgo ik txapelgo.
xapelketa xapelketa ik txapelketa.
xapin xapin ik txapin.
xapito xapito iz ipar behin-behineko etxola, karpa
xaplada xaplada 1 iz adkor zaplada.
  2 (hitz elkartuetan)
xaplata xaplata iz
xapur xapur izond
xar xar izond ipar adkor tzarra.
xara xara ik txara.
xarabe xarabe ik jarabe.
xarada xarada iz hitz bat beste hitz batzuen silabak konbinatuz asmatzean datzan denborapasa.
xaradi xaradi ik txaradi.
xaramela xaramela (orobat xaramel g.er.) 1 iz txirula bakuna. ik txilibitu.
  2 kantua, doinua; eskuarki, kantuaren apaindura, silaba bakar baten gainean laster eta arin abesten den nota saila.
  3 (hitz elkartuetan)
  4 irud/hed
  5 kantu xaramela
  6 kantu xaramelan adlag abesten.
  8 xaramelan adlag abesten.
xaramelari xaramelari (orobat txaranbelari) 1 iz xaramela jotzen duena.
  2 (izenondo gisa) xaramelatzen duena.
xaramelatu xaramelatu, xaramela(tu), xaramelatzen 1 du ad abestu, kantatu.
  2 irud/hed
  3 bairatu, amarruz bildu.
xaramelatzaile xaramelatzaile izond/iz bairatzailea, norbait amarruz biltzen duena.
xaranga xaranga ik txaranga.
xarba xarba iz adkor zarba.
xarbot xarbot (orobat xarpot) iz ezpaindunen familiako landarea, lurralde epeletan hazten dena, oso usain onekoa (Thymus vulgaris). ik ezkai.
xarde xarde1 iz sardexka.
xarde xarde2 ik sarde.
xardina xardina ik sardina.
xare xare1 1 iz pilota-joko mota, sare modukoa duen pala-mota batekin jokaten dena; pala hori bera.
  2 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
xare xare2 1 izond adkor trinkoa ez dena; saretua dagoena, lausoa.
  2 xare-xare adlag
xare xare3 iz ipar adkor zarea.
xareta xareta ik sareta.
xaretu xaretu, xare(tu), xaretzen 1 da/du ad adkor saretu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xargal xargal 1 izond xaharra eta argala dena.
  2 (hitz elkartuetako osagai gisa
xaria xaria iz islamiar zuzenbidearen gorputza.
xaribari xaribari 1 iz tobera-munstra.
  2 irud/hed
  3 zalaparta, zarata.
xarkuteria xarkuteria ik txarkuteria.
xarlango xarlango iz erbi txakurra. · irud/hed
xarma xarma iz 1 erakartzen edo atsegina sortzen duen zerbaiten nolakotasuna. ik lilura.
  2 (izenondo eta izenlagunekin)
  3 erakartzen edo atsegina sortzen duen gauza.
  4 (hitz elkartuetan)
  5 xarma gabeko izlag xarmagabea.
xarmadura xarmadura iz xarmatzea; xarmatzearen ondorioa.
xarmagabe xarmagabe (orobat xarma gabe) izond xarmarik ez duena.
xarmagai xarmagai iz xarmatzeko gai den gauza.
xarmagarri xarmagarri ( orobat xarmegarri ) 1 izond xarmatzen duena. ik xarmangarri; liluragarri; xoragarri. (pertsonez)
  2 (bestelakoez)
  3 (adizlagun gisa)
  4 (hitz soila -en atzizkiaren eskuinean)
xarmagarriki xarmagarriki (corpusean xarmegarriki soilik) adlag era xarmagarrian.
xarmagin xarmagin iz aztia
xarmakeria xarmakeria iz sorginkeria, aztikeria.
xarmandu xarmandu izond xarmatua.
xarmangarri xarmangarri 1 izond xarmagarria. ik xarmant. (pertsonez)
  2 (bestelakoez
  3 (adizlagun gisa)
xarmankeria xarmankeria iz xarmantasun gaitzesgarria.
xarmanki xarmanki adlag xarmantasunez; ederki.
xarmankiro xarmankiro adlag xarmanki.
xarmant xarmant 1 izond xarmagarria. ik xarmangarri. (pertsonez)
  2 (bestelakoez)
  3 (adizlagun gisa)
  4 xarmanteko izlag ipar xarmanta.
xarmantasun xarmantasun iz xarmanta denaren nolakotasuna.
xarmantdun xarmantdun izond xarma duena.
xarmapetu xarmapetu, xarmape(tu), xarmapetzen da/du ad xarmapean gertatu.
xarmatsu xarmatsu izond xarmaz betea.
xarmatu xarmatu, xarma(tu), xarmatzen 1 du ad norbaiten xarmak erakarri edo menderatu. ik liluratu; limurtu; xoratu.
  2 zerbaiten xarmak erakarri edo menderatu.
  3 (nork osagairik gabe)
  4 sorgindu, sorginkeriaz menderatu.
  5 (era burutua izenondo gisa)
xarmatzaile xarmatzaile izond/iz xarmatzen duena.
xarmatze xarmatze iz xarmak erakarri edo menderatzea; sorgintzea, sorginkeriaz menderatzea.
xarmegarri xarmegarri ik xarmagarri.
xarmegarriki xarmegarriki ik xarmagarriki.
xarnafera xarnafera 1 iz San Joan gaueko sua.
  2 irud/hed
xarnego xarnego ik xarnegu.
xarnegu xarnegu (orobat xarnego) izond/iz ipar mestizoa.
xarpa xarpa1 1 iz adkor zarpa. · irud/hed (izenondo gisa)
xarpa xarpa2 iz ipar ehunezko zerrenda zabala, eskubiko besaburutik ezkerreko aldakara pasatzen dena, edo gerrian lotzen dena, ezaugarri gisa erabiltzen dena.
xarpa xarpa3 1 iz adkor atzaparra.
xarpail xarpail izond adkor zarpaila.
xarpot xarpot ik xarbot.
xarranpin xarranpin ik txarranpin.
xarrastada xarrastada iz jasa txikia. ik txarrastada.
xarta xarta iz ipar agiria. ik karta 9.
xartaña xartaña iz ipar
xartatu xartatu, xarta(tu), xartatzen du ad txertatu.
xartel xartel ik txartel.
xartela xartela ik txartel.
xarter xarter iz hegaldiez mintzatuz, erregularra ez dena eta konpainia pribatu batek kudeatzen duena.
xasis xasis iz euskarria.
xastar xastar ik xaxtar.
xasur xasur iz soldadu mota.
xatar xatar1 1 iz ipar haur oihala.
  2 irud/hed
xatar xatar2 izond adkor zatarra, itsusia.
xausun xausun ik xauxun.
xauxix xauxix iz ipar saltxitxa.
xauxun xauxun (orobat xausun) izond ipar txikikeria eta nardagarrikerietan aritzen dena.
xaxa xaxa1 1 iz xaxatzea.
  2 (interjekzio gisa)
  3 xaxa egin xaxatu.
xaxa xaxa2 iz ipar tantoa.
xaxaka xaxaka adlag xaxatzen, zirikatzen.
xaxarazi xaxarazi, xaxaraz, xaxarazten du ad xaxatzera behartu.
xaxari xaxari iz ipar pilota-partidetan tantoak kontatzen dituen pertsona.
xaxati xaxati izond xaxatzen duena.
xaxatu xaxatu, xaxa(tu), xaxatzen 1 du ad zirikatu. (pertsonak)
  2 (bestelakoak)
  3 (era burutua izenondo gisa)
xaxatzaile xaxatzaile izond/iz xaxatzen duena.
xaxki xaxki iz adkor saskia.
xaxpikitu xaxpikitu, xaxpiki(tu), xaxpikatzen du ad adkor zazpiki bihurtu.
xaxtar xaxtar (orobat xastar g.er.) 1 izond adkor zaztarra.
  2 (-en atzizkiaren eskuinean izen gisa)
xaz xaz ik iaz.
xazko xazko ik iaz 2.
xedapen xedapen 1 iz agindu edo lege bateko puntuetako bakoitza.
  2 (izenondo eta izenlagunekin)
  3 (hitz elkartuetan)
  4 xedapen iragankor iraupen mugatua duen xedapena.
xedarri xedarri ik zedarri.
xedatu xedatu (orobat xedetu g.er.), xede(tu), xedetzen 1 du ad horretarako esku duenak zerbait egin behar den ala ez, edo nola egin behar den adierazi.
  2 mugatu; izendatu, bereizi.
  3 (era burutua izenondo gisa)
xede xede 1 iz helburua.
  2 (izenondo eta izenlagunekin)
  3 (hitz elkartutetan lehen osagai gisa)
  3a (hitz elkartutetan lehen osagai gisa, testuinguru teknnikoetan)
  4 (hitz elkartutetan bigarren osagai gisa)
  5 asmoa, egitasmoa.
  6 xede izan da ad helburu izan.
  7 (du aditz gisa)
  8 (laguntzailerik gabe)
xedegabe xedegabe izond xederik ez duena.
xedeño xedeño iz adkor xedea.
xedepeko xedepeko izlag xedearen mendean dagoena.
xedera xedera 1 iz lakioa, segada.
  2 (hitz elkarteutan)
xedetu xedetu ik xedatu.
xefa xefa 1 iz burua, buruzagia. ik jefe.
  2 xefa-orde
xeha xeha
  1 xeha-xeha egin ik xehe 9.
xehadura xehadura iz xehetasuna.
xehagarri xehagarri iz xeha daitekeena.
xehakatu xehakatu (orobat xehekatu), xehaka, xehakatzen 1 du ad xehatu. ik suntsitu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xehakatze xehakatze iz xehatzea.
xehaketa xehaketa (corpusean xeheketa soilik) iz xehatzea.
xehamamikatu xehamamikatu, xehamamika, xehamamikatzen du ad adkor xehatu.
xehapen xehapen iz xehatzea.
xehatasun xehatasun ik xehetasun.
xehatu xehatu ( orobat xehetu eta txehetu g.er.), xeha, xehatzen 1 du ad puska xehetan zatitu, desegin, birrindu. ik xehakatu; apurtu; porrokatu. (pertsonak)
  2 (gauzak ez-abstraktuak)
  3 (gauza abstraktuak)
  4 (jatekoak)
  5 (da aditz gisa)
  6 (era burutua izenondo gisa)
xehatx xehatx izond adkor zehatza.
xehatzaile xehatzaile izond xehatzen duena.
xehatze xehatze (orobat xehetze g.er.) iz puska xehetan zatitzea, desegitea, birrintzea.
xehe xehe (orobat txehe g.er.) 1 izond tamaina, pisu, gorabehera, maila edo garrantzi txikikoa. ant larri.
  2 (gauza abstraktuez)
  3 pertsonez, herriez eta kidekoez mintzatuz, laua edo behe mailakoa dena.
  4 xehetasunez egina edo emana. ik zehatz.
  5 letrez mintzatuz, eskuarki erabiltzen den tamaina eta formakoa. ik minuskula.
  6 diruaz mintzatuz, eguneroko beharretarako esku artean erabiltzen dena.
  7 (adizlagun gisa) ik xeheki.
  8 xehe-xehe adlag
  9 xehe-xehea adlag ipar xehe-xehe.
  10 xehe-xehe egin (orobat xeha-xeha egin g.er.) erabat xehatu.
  11 xehe-xeheki adlag
  12 xehe-mehe adlag adkor xehe-xehe.
xeheka xeheka 1 adlag salerosketez mintzatuz, kopuru txikietan. ik txikizka.
  2 xehekako izlag
  3 (izen gisa)
xehekatu xehekatu ik xehakatu.
xehekeria xehekeria iz funts edo gorabeherarik gabeko xehetasuna. ik huskeria; txikikeria.
xeheketa xeheketa ik xehaketa.
xeheki xeheki 1 adlag xehetasunez. ik xehero.
  2 xehe-xeheki
xehela xehela iz ipar kereta.
xeheria xeheria iz gauza xehen multzoa. ik xeheteria 2.
xehero xehero 1 adlag xeheki.
  2 xehero-xehero
xehetarzun xehetarzun ik xehetasun.
xehetasun xehetasun (orobat xehatasun g.er.) 1 iz zerbaiten berri jakiten laguntzen duten alde xeheetako bakoitza.
  2 (izenondo eta izenlagunekin)
  3 (kontagaitz gisa)
  4 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  5 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
xehetatu xehetatu, xeheta, xehetatzen du ad xehatu.
xeheteria xeheteria 1 iz xehetasuna.
  2 gauza xehen multzoa. ik xeheria.
xehetto xehetto izond adkor xehea.
xehetu xehetu ik xehatu.
xehetze xehetze ik xehatze.
xeka xeka ik xerka.
xekatu xekatu ik xerkatu.
xekatze xekatze ik xerkatze.
xeke xeke (orobat jeke g.er. eta xeik g.er.) iz arabiar buruzagia.
xeke xeke ik txeke.
xekel xekel iz Israelgo estatuko dirua.
xelai xelai ik zelai.
xelebre xelebre 1 izond/iz adkor bitxia. (pertsonez mintzatuz)
  1a (pertsonez mintzatuz izen gisa)
  2 (gauzez mintzatuz)
  3 (adizlagun gisa)
  4 (-en atzizkiaren eskuinean izen gisa)
  5 (hitz elkartuetan)
xelebredun xelebredun izlag xelebreko.
xelebrekeria xelebrekeria 1 iz bitxikeria.
  2 (egin aditzarekin)
  3 (hitz elkartuetan)
xelebreki xelebreki adlag bitxiki.
xelebretxo xelebretxo izond adkor xelebrea.
xemaiko xemaiko ik semaiko.
xeme xeme iz adkor semea.
xemeiko xemeiko ik semaiko.
xemeko xemeko ik semaiko.
xenbaki xenbaki iz adkor zenbakia.
xenda xenda 1 iz xendra, bidezidorra.
  2 irud/hed
  3 (hitz elkartuetan)
xendera xendera ik xendra.
xendotu xendotu, sendo(tu), xendotzen da/du ad adkor sendotu.
xendra xendra (orobat xendera g.er.) 1 iz bidezidorra.
  2 irud/hed
  3 (hitz elkartuetan)
  4 xendra-bide (orobat xendrabide)
xendrabide xendrabide ik xendra 4.
xendratu xendratu
xenila xenila iz nasaitasun gutxiko kapa mahukaduna.
xenodiru xenodiru iz herrialde batez mintzatuz, atzerriko bankuetan duen dirua.
xenofobia xenofobia 1 iz atzerritarren eta atzerriko gauzen kontrako gorrotoa.
  2 (izenondoekin)
  3 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
xenofobiko xenofobiko izond xenofoboa.
xenofobo xenofobo 1 izond xenofobiari dagokiona.
  2 izond/iz xenofobia sentitzen duena.
xenoi xenoi ik xenon.
xenon xenon iz gai bakuna, airean oso proportzio txikietan dagoen gas geldoa (Xe; at. z. 54).
xenopus xenopus iz jatorria Afrikan duen igel mota haragijalea.
xenotransplante xenotransplante (orobat xenotrasplante) iz espezie baten organoak edo ehunak beste espezie batean txertatzea.
xenotrasplante xenotrasplante ik xenotransplante.
xentimentu xentimentu iz adkor sentimendua.
xentimo xentimo 1 iz adkor zentimoa.
  2 irud/hed
  3 bost xentimoko izlag ia baliorik ez duena.
xeoxe xeoxe izord adkor zer edo zer.
xera xera 1 iz txera, xamurtasunezko sentimena.
  2 (ekintza gisa)
  3 irud/hed
xeratsu xeratsu 1 izond txeratsua.
  2 irud/hed
  3 (adizlagun gisa)
xeratu xeratu, xera(tu), xeratzen du ad xeraz laztandu.
xerbitxari xerbitxari ik zerbitzari.
xerbitxatu xerbitxatu ik zerbitzatu.
xerbitxu xerbitxu ik zerbitzu.
xerbitzari xerbitzari ik zerbitzari.
xerbutxu xerbutxu ik zerbitzu.
xeremonia xeremonia iz adkor zeremonia.
xerez xerez (orobat jerez) 1 iz Xerezen egiten den ardo zuria, idorra eta urrintsua.
  2 (neurriez)
  3 (hitz elkartuetan)
xerka xerka ( orobat xeka eta txerka g.er.) adlag bila.
xerkarazi xerkarazi, xerkaraz, xerkarazten du ad xerkatzera behartu. ik bilarazi.
xerkari xerkari izond/iz xerka dabilena.
xerkatu xerkatu ( orobat xekatu eta txerkatu g.er.) bilatu.
xerkatzaile xerkatzaile iz xerka dabilen pertsona.
xerkatze xerkatze (corpusean xekatze soilik) iz bilatzea.
xerlo xerlo 1 iz besteetatik bereizten den ile multzoa.
  2 (hitz elkartuetan)
  3 ile xerlo
xerloka xerloka adlag xerlo multzoak osatuz.
xerment xerment ik xirmendu.
xerra xerra 1 iz adkor zerbaitetatik bereizten den zati luze, zabal eta mehea.
  2 (izenondoekin)
  3 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  4 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
  5 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa, lehena izenondoduna dela)
  6 (hiru osagaiko hitz elkartuetan)
  7 haragi xerra.
xerrada xerrada iz xerra.
xerraka xerraka adlag xerretan.
xerratu xerratu, xerra(tu), xerratzen 1 du ad xerretan zatitu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xerratu xerratu, xerra(tu), xerratzen du ad adkor ebaki.
xerratxo xerratxo iz xerra txikia.
xerrenda xerrenda 1 iz adkor zati luzetxo eta mehartxoa. ik zerrenda.
  2 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
xerrenki xerrenki ik xerrentki.
xerrent xerrent 1 izond artatsua.
  2 (adizlagun gisa)
xerrentki xerrentki (orobat xerrenki eta xerrentuki) adlag artaz.
xerrentuki xerrentuki ik xerrentki.
xerri xerri 1 iz ipar txerria. ik zerri.
  2 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  3 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa, lehen osagai hori izenondoduna dela)
  4 xerri ume ik xerrikume.
xerriki xerriki 1 iz ipar txerrikia.
  2 (hitz elkartuetan)
xerrikume xerrikume (orobat xerri ume) iz ipar txerrikumea.
xertatu xertatu ik txertatu.
xertatze xertatze ik txertatze.
xerto xerto ik txerto.
xeru xeru
  1 xeru-xeru adlag
xexen xexen iz adkor zezena.
xexetasun xexetasun iz
xextra xextra 1 iz eztabaida, kalapita.
  2 xextran
  2 (hitz elkartuetan)
xiba xiba iz ziba.
xibarta xibarta iz itsas ugaztuna, 16 metrotaraino luze dena, eztarrian luzetarako marra nabarmenak dituena (Megaptera novaeangliae).
xiberera xiberera (orobat xuberera) iz zuberera.
xiberotar xiberotar ( orobat xuberotar eta xiberutar g.er.) 1 izlag/iz zuberotarra.
  2 xiberera.
xiberotarsa xiberotarsa (orobat xiberotartsa eta xuberotarsa) iz xiberotar emakumea.
xiberotartsa xiberotartsa ik xiberotarsa.
xiberotartu xiberotartu (corpusean xiberutartu eta xuberotartu soilik), xiberotar(tu), xiberotartzen da/du ad xiberotar bihurtu.
xiberutar xiberutar ik xiberotar.
xiberutartu xiberutartu ik xiberotartu.
xifra xifra ik zifra.
xifre xifre ik zifra.
xifridura xifridura iz xifritzea, xifritzearen ondorioa.
xifritu xifritu, xifri, xifritzen 1 da-du ad larritu, urduritu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xigarreta xigarreta iz adkor zigarreta.
xigarro xigarro iz adkor zigarroa.
xigor xigor ik txigor.
xigordura xigordura ik txigordura.
xigorgailu xigorgailu ik txigorgailu.
xigorgarri xigorgarri ik txigorgarri.
xigorki xigorki ik txigorki.
xigortu xigortu ik txigortu.
xihita xihita ik xiita.
xihitar xihitar ik xiita.
xii xii izond/iz xiita.
xiismo xiismo iz islamisnoaren adar xiita.
xiita xiita ( orobat xihita txiita g.er., xihitar g.er. eta xita g.er.) 1 izond/iz musulmanen artean, Mahometen ondorengo edo oinordekotzat haren suhi Ali hartzen duena eta sunna onartzen ez duena.
  2 (izenondoekin)
  3 (izenlagun gisa)
xikana xikana iz ipar iruzurra, engainua.
xikanatu xikanatu izond engainatua.
xikin xikin (orobat xikiñ g.er.) 1 izond adkor zikina.
  2 (izen gisa)
xikindu xikindu, xikin(du), xikintzen da/du ad adkor zikindu.
xikiñ xikiñ ik xikin.
xikitatu xikitatu ik zikitatu.
xikokatu xikokatu, xikoka(tu), xikokatzen du ad larrua jo.
xilar xilar iz adkor zilarra.
xilatu xilatu ik zilatu.
xiletar xiletar ik txiletar.
xilindron xilindron iz arkumea eta oilaskoa prestatzeko saltsa, oinarri gisa tomatea eta piper gorria duena.
xilintxa xilintxa (orobat txilintxa g.er.) 1 iz ipar txilina.
  2 xilintxa-jotzaile (corpusean txilintxa-joile soilik)
xilintxadun xilintxadun izlag xilintxa duena.
xilipurdi xilipurdi iz adkor zilipurdia.
xilko xilko iz zilborra.
xilo xilo ik zilo.
xilofen xilofen iz pipien aurkako produktua.
xilofoi xilofoi (orobat xilofono eta xylofono) iz perkusio musika-tresna, bi mailukaz jotzen diren eta luzera ezberdina duten zurezko edo metalezko xaflaz osatua.
xilofono xilofono ik xilofoi.
xilogismo xilogismo iz adkor silogismoa.
xilografia xilografia ia zurean grabatzeko teknika; teknika horrekin grabaturiko testu edo marrazkia.
xiloka xiloka iz ipar zuloa.
ximaur ximaur ik simaur.
ximel ximel izond adkor zimela.
ximeldu ximeldu, ximel(du), ximeltzen 1 da/du ad adkor zimeldu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
ximeleta ximeleta ik tximeleta.
ximendu ximendu ik zimendu.
ximenea ximenea ik tximinia.
ximikatu ximikatu, ximika, ximikatzen du ad adkor zimikatu.
ximiko ximiko 1 iz adkor zimikoa.
  2 irud/hed
  3 (irud/hed, hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
ximikoka ximikoka adlag ximiko bat egiten.
ximikoño ximikoño iz adkor zimikoa.
ximinea ximinea ik tximinia.
ximinei ximinei ik tximinia.
ximini ximini ik tximinia.
ximino ximino ik zimino.
ximinokeria ximinokeria ik ziminokeria.
ximio ximio ik kimio.
ximioterapia ximioterapia ik kimioterapia.
ximista ximista ik tximista.
ximitx ximitx ik zimitz.
ximixta ximixta ik tximista.
ximur ximur 1 izond adkor zimurra.
  2 zekena, zikoitza.
  3 irud/hed
  · 4 iz zimurra, zimurdura.
  5 irud/hed
  6 ximur-ximur adlag
ximurtasun ximurtasun adlag adkor zimurtasuna.
ximurtu ximurtu, ximur(tu), ximurtzen 1 da/du ad adkor zimurtu.
  2 irud/hed
  3 (era burutua izenondo gisa)
xinatar xinatar ik txinatar.
xinaurri xinaurri (orobat txinaurri) 1 iz inurria.
  2 (hitz elkartuetan)
xinaurrijale xinaurrijale (corpusean txinaurrijale soilik) izond inurrijalea.
xinaurritegi xinaurritegi (orobat txinaurritegi) 1 iz inurritegia.
  2 irud/hed
xinaurritu xinaurritu (corpusean txinaurritu soilik) 1 da/du ad inurritu.
  2 irud/hed
xinfonia xinfonia ik sinfonia.
xingar xingar (orobat txingar g.er.) 1 iz urdaiazpikoa; urdaia.
  2 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  3 xingar azpi urdaiazpikoa.
  4 (hitz elkartuetan)
xingle xingle izond adkor singlea, bakuna.
xingola xingola (orobat xingol g.er. eta txingola) 1 iz oihal edo ehunezko zerrenda luze eta mehea. ik zinta.
  2 irud/hed
  3 (izenondo eta izenlagunekin)
  4 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  5 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa, lehen osagai hori izenondoduna dela)
  6 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
  7 (hiru osagaiko hitz elkartuetan, irud/hed)
xingoladun xingoladun izlag xingola duena.
xingolaki xingolaki iz xingola-zatia.
xingolatu xingolatu izond xingolez hornitua.
xingoma xingoma ik xuingoma.
xinpart xinpart ik txinparta.
xinpatiko xinpatiko
  1 xinpatiko-xinpatiko adlag adkor
xinple xinple 1 izond adkor sinplea.
  2 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa, izenaren izenondo gisa)
  3 (adizlagun gisa)
  4 sinple-sinplea adlag ipar
  5 sinple-xinpleki adlag
xinplekeria xinplekeria iz adkor sinplekeria.
xinpleki xinpleki 1 adlag sinpleki.
  2 sinple-xinpleki adkag
xinpletasun xinpletasun iz adkor sinpletasuna.
xinpletu xinpletu, xinple(tu), xinpletzen da/du ad adkor sinpletu.
xinplezia xinplezia iz adkor sinplezia.
xinta xinta iz adkor zinta.
xintatxo xintatxo iz adkor zinta txikia.
xintik xintik ik txint 2.
xintoista xintoista ik sintoista.
xintxili xintxili ik zintzilik.
xintximari xintximari (orobat txintxamaria eta txintximari) iz pl estualdia, larrialdia.
xintxirikatu xintxirikatu ik xirtxikatu.
xintxo xintxo 1 izond ipar adkor zintzoa. ik txintxo.
  2 (adizlagun gisa)
xintxoki xintxoki adlag ipar adkor zintzoki. ik txintxoki.
xintxotasun xintxotasun iz ipar adkor zintzotasuna. ik txintxotasun.
xintxuketa xintxuketa (orobat xitxuketa) iz konpontze lana.
xintz xintz iz
xinxangre xinxangre izond odolgabea.
xinximarro xinximarro iz
xiolari xiolari ik txiolari.
xipa xipa (orobat txipa)
xipatu xipatu ik txipatu.
xipiroi xipiroi ik txipiroi.
xipiron xipiron ik txipiroi.
xipotx xipotx izond adkor zipotza.
xipoxtu xipoxtu izond adkor zipoztua.
xipriar xipriar izlag ipar zipretarra.
xipriota xipriota izlag/iz ipar zipretarra.
xipristin xipristin izond
xira xira ik zira.
xirgil xirgil izond
xiri xiri 1 iz adkor ziria.
  2 edariak hartzeko hoditxo modukoa.
  3 xiria sartu
xirika xirika adlag adkor zirika.
xirikatu xirikatu, xirika(tu), xirikatzen du ad adkor zirikatu.
xirikordatu xirikordatu ik txirikordatu.
xirimiri xirimiri ik zirimiri.
xirimola xirimola iz adkor zirimola.
xirindula xirindula ik txirrindula.
xirindulari xirindulari ik txirrindulari.
xiringa xiringa (orobat jeringa g.er.) 1 iz gorputzean isurkariak barneratzeko sendagintzan erabiltzen den ponpa txikia.
  2 (drogaren munduarekin loturik)
  3 (hitz elkartuetan)
xiringakada xiringakada iz xiringaren edukia.
xiringatu xiringatu, xiringa(tu), xiringatzen du ad xiringaz sartu.
xiringatzar xiringatzar iz adkor xiringa handia.
xirio xirio 1 iz ipar kandela.
  2 (izenondoekin)
xirla xirla ik txirla.
xirmendu xirmendu (orobat xerment eta xirmindu) iz aihena.
xirmi xirmi
  1 xirmi-xarma adlag aztikeriaz, azti lanez.
xirmindu xirmindu ik xirmendu.
xirola xirola ik txirula.
xiroldu xiroldu, xirol(du), xiroltzen 1 da/du ad distira galdu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xirri xirri1 1 iz adkor zirria.
  2 xirri-xirri adlag
xirri xirri2
  1 xirri-xirri izond
  2 (adizlagun gisa)
  3 xirri-xarra (orobat xirrixarra) iz
  4 (adizlagun gisa)
xirri xirri3 ik txirri2.
xirribika xirribika (orobat txirribita) 1 iz ipar biolin modukoa; biolina. ik arrabita.
  2 apaleko txirribika
  3 txirribika-jotzaile (corpusean txirribika joile soilik)
xirribikalari xirribikalari ik xirribikari.
xirribikari xirribikari (orobat txirribikalari) iz txirribika-jotzailea.
xirriki xirriki
  1 xirriki-xarraka adlag poliki, nekez
xirrikittu xirrikittu ik xirrikitu.
xirrikitu xirrikitu (orobat xirrikittu g.er.) iz adkor zirrikitua.
xirrimiri xirrimiri ik zirimiri.
xirrin xirrin izond
xirrindu xirrindu ik txirrindu.
xirrindula xirrindula ik txirrindula.
xirrindulari xirrindulari ik txirrindulari.
xirripa xirripa (orobat txiripa) 1 iz ur-laster txikia.
  2 (bestelako likidoekin)
  3 ur-xirripa
xirripaño xirripaño iz adkor xirripa txikia.
xirrista xirrista (orobat xirrixta) 1 iz xirripa.
  2 irud/hed
  3 ur-xirrista
xirrito xirrito ik xirritu.
xirritu xirritu (corpusean xirrito eta xirrixtu) iz zirritua.
xirrixarra xirrixarra ik xirri2 3.
xirrixta xirrixta1 iz zerrenda.
xirrixta xirrixta2 ik xirrista.
xirrixtu xirrixtu ik xirritu.
xirta xirta iz
xirtaño xirtaño iz adkor xirta.
xirtxikatu xirtxikatu (orobat xintxirikatu), xirtxika, xirtxikatzen du ad ipar suntsitu, desegin. ik xitxifrikatu.
xirtxil xirtxil (orobat xirxil g.er. ) izond adkor zirtzila.
xirtxilkeria xirtxilkeria iz adkor zirtzilkeria.
xirula xirula 1 iz txirula.
  2 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
xirulaka xirulaka adlag txirula-txistuka.
xirulari xirulari iz txirularia.
xiruliru xiruliru iz txistuaren edo txioaren onomatopeia.
xirxil xirxil ik xirtxil.
xisma xisma iz
xispildu xispildu ik xixpildu.
xistadun xistadun ik xixtadun.
xistako xistako ik xixtako.
xistapur xistapur ik xixtapur.
xistera xistera ( orobat xixtera eta txistera ) iz errebotean-eta jokatzeko tresna, eskuan sartzen den zumitzezko saski moduko atal luze-estua.
xisterari xisterari (corpusean xixterari soilik) izond/iz xisteran jokatzen duen pelotaria.
xisto xisto iz lasterketak egiteko edo paseatzeko tokia.
xistrin xistrin ik xixtrin.
xistu xistu ik txistu.
xistuka xistuka ik txistuka.
xita xita1 ik txita.
xita xita2 ik xiita.
xital xital izond adkor zitala.
xitaldu xitaldu 1 izond adkor zitaldu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xitan xitan ik txita 3.
xitatu xitatu ik txitatu.
xito xito iz ipar adin txikieneko jolakaria. ik tarro 2.
xitu xitu, xitzen du ad gainditu.
xitxi xitxi ik txitxi.
xitxifrikatu xitxifrikatu, xitxifrika, xitxifrikatzen du ad ipar suntsitu, desegin. ik xirtxikatu.
xitxuketa xitxuketa ik xintxuketa.
xitxuketan xitxuketan adlag konpontze lanetan.
xiudadano xiudadano iz adkor hiritarra.
xiudade xiudade iz adkor hiria.
xiudadekume xiudadekume iz adkor hirikumea.
xixa xixa1 iz adkor ziza.
xixa xixa2 iz esku pilotan, pilotak lehen botea egiten duen tokian egiten den marka.
xixare xixare 1 iz adkor zizarea.
  2 (izenondo gisa)
xixatu xixatu, xixa(tu), xixatzen du ad adkor lapurreta txikia egin.
xixel xixel iz ipar adkor zizela.
xixelkadura xixelkadura iz ipar adkor zizelkadura.
xixelkari xixelkari iz ipar adkor zizelkaria. ik eskultore.
xixelkatu xixelkatu, xixelka, xixelkatzen 1 iz ipar adkor zizelkatu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xixka xixka iz ipar apurra, poxia.
xixkalari xixkalari iz lapur txikia.
xixkatu xixkatu, xixka(tu), xixkatzen du ad lapurreta txikia egin. ik xixatu.
xixku xixku iz poltsa.
xixpa xixpa iz adkor zizpa.
xixpildu xixpildu (orobat xispildu), xixpil, xixpiltzen du ad kiskali.
xixpoleta xixpoleta iz adkor zizpoleta.
xixta xixta (orobat sista g.er.) 1 iz adkor zizta.
  2 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
  3 lehen xixtan lehen unean. ik xixtako 3.
xixtada xixtada iz adkor ziztada.
xixtadun xixtadun (orobat xistadun) izond adkor ziztaduna.
xixtako xixtako (orobat xistako) 1 iz ziztakoa.
  2 (pilotan) ik xixtatu 2.
  3 xixtakoan istantean.
xixtakor xixtakor iz adkor ziztakorra.
xixtaño xixtaño iz adkor xixta.
xixtapur xixtapur (orobat xistapur) iz adkor txotxa.
xixtatu xixtatu, xixta(tu), xixtatzen 1 du ad adkor ziztatu.
  2 (pilotan) ik xixtako 2.
xixte xixte ik txiste.
xixtema xixtema ik sistema.
xixtera xixtera ik xistera.
xixterari xixterari ik xisterari.
xixterra xixterra iz
xixtima xixtima ik sistema.
xixtor xixtor ik txistor.
xixtrin xixtrin (orobat xistriñ g.er.) izond adkor ziztrina.
xixtrinkeria xixtrinkeria iz adkor ziztrinkeria.
xixtriñ xixtriñ ik xixtrin.
xixtu xixtu1 1 iz adkor ziztua.
  2 xixtuan adlag ziztuan, laster-laster.
xixtu xixtu2 ik txistu.
xixtuka xixtuka ik txistuka.
xixtukatu xixtukatu ik txistukatu.
xixtulari xixtulari ik txistulari.
xo xo interj ipar adkor ixo; to.
xobinista xobinista ik chauvinista.
xofer xofer ik txofer.
xofurgo xofurgo iz ipar txofertza.
xoil xoil 1 izond ipar/adkor soila; bakarra.
  2 xoil-xoilik adlag ipar/adkor soil-soilik.
xoildu xoildu, xoil(du), xoiltzen du ad adkor soildu.
xoilki xoilki adlag ipar soilki.
xoixketa xoixketa ik xoxketa.
xok xok 1 iz inarrosaldi larri eta bat-batekoa, fisikoa nahiz psikikoa.
  2 (hitz elkartuetan)
xokagarri xokagarri izond adkor harrigarria.
xokanahi xokanahi iz
xokatu xokatu1, xoka(tu), xokatzen du ad erabat harritu. ik txokatu.
xokatu xokatu2, xoka(tu), xokatzen 1 du ad talka egin.
  2 xokatze iz
xoko xoko 1 iz ipar/adkor txokoa. ik zoko; txoko. (etxe, gela eta kidekoetan)
  2 (bestelakoetan)
  3 (izenondo gisa)
  4 xoko-moko (orobat xokomoko g.er.) adkor xokoa.
xokodun xokodun izond ipar xokoak dituena.
xokolate xokolate ik txokolate.
xokolet xokolet ik txokolate.
xokoletaki xokoletaki ik txokolateki.
xokolet egile xokolet egile ik txokolategile.
xokoletesne xokoletesne ik txokolatesne.
xokolot xokolot ik txokolate.
xokomoko xokomoko ik xoko 4.
xokoño xokoño iz adkor txoko txikia. ik xokotto.
xokotto xokotto iz adkor txoko txikia. ik xokoño.
xola xola iz ipar adkor zola.
xolomo xolomo 1 iz adkor solomoa.
  2 (hitz elkartuetan)
xomage xomage iz ipar langabezia.
xomait xomait ik zenbait.
xomorro xomorro 1 iz adkor zomorroa.
  2 (mikroskopikoa dena)
  3 (hitz elkartuetan)
  4 irud/hed
  5 xomorro-xomorro adlag
xomorrokeria xomorrokeria iz adkor zomorrokeria.
xomorrotxo xomorrotxo iz adkor zomorrotxoa.
xopin xopin iz zotina.
xopinka xopinka adlag zotinka.
xopote xopote iz
xorabiatu xorabiatu, xorabia, xorabiatzen da/du ad adkor zorabiatu.
xoradura xoradura iz adkor zoradura.
xoragarri xoragarri iz adkor zoragarria.
xoragarriki xoragarriki adlag ipar adkor zoragarriki.
xorakeria xorakeria (orobat xorakeri eta xorokeria) iz ipar adkor zorakeria.
xoramen xoramen iz ipar adkor zoramena.
xoramendu xoramendu iz ipar adkor zoramendua.
xoranda xoranda iz adkor txoroa.
xorarazi xorarazi, xoraraz, xorarazten du ad ipar adkor zorarazi.
xoratu xoratu, xora, xorazen da/du ad ipar adkor zoratu. ik txoratu.
xoratze xoratze iz ipar adkor
xori xori ik txori.
xoriburu xoriburu ik txoriburu.
xorigari xorigari ik txorigari.
xoriño xoriño ik txoriño.
xoritto xoritto ik txoritxo.
xorizo xorizo ik txorizo.
xornale xornale iz eguneko soldata. ik jornal.
xoro xoro 1 izond adkor txoroa.
xorokeria xorokeria ik xorakeria.
xorro xorro1 iz adkor zorroa.
xorro xorro2
  1 xorro-xorro
xorrotada xorrotada iz adkor zorrotada. ik txorrotada.
xorrotx xorrotx (orobat xorrotz g.er.) 1 izond adkor zorrotza.
  2 irud/hed
  3 (adizlagun gisa)
xorrotz xorrotz ik xorrotx.
xorroxioka xorroxioka adlag adkor txorriotxioka.
xorroxki xorroxki adlag adkor zorrozki.
xorroxtarri xorroxtarri iz adkor zorroztarria.
xorroxtu xorroxtu, xorrox(tu), xorroxten 1 du ad adkor zorroztu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xort xort iz pertsona helduen galtza laburra.
xorta xorta 1 iz likidoez mintzatuz, tanta, apurra.
  2 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
  3 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa, lehena izenondoduna dela)
  4 irud/hed
  5 adkor sorta.
  6 (hitz elkartuetan)
  7 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa, lehena izenondoduna dela)
  8 (hiru osagaiko hitz elkartuetan)
xortadun xortadun izlag
xortaka xortaka adlag xortetan.
xorte xorte iz ipar zozketa.
xorte xorte ik zorte.
xorten xorten ik txorten.
xortola xortola (corpusean txortola soilik) iz tanta.
xortu xortu ik sortu2.
xota xota ik txota.
xotil xotil 1 izond adkor sotila.
  2 (adizlagun gisa) ik sotilki.
  3 xotil-xotil adlag
xotilki xotilki adlag sotilki.
xotin xotin iz adkor zotina.
xotinka xotinka adlag adkor zotinka.
xotx xotx 1 iz adkor zotza.
  2 irud/hed
  3 (hitz elkartuetan)
  4 txotxetan adlag
xox xox iz adkor sosa.
xoxketa xoxketa (orobat xoixketa g.er.) iz ipar zozketa.
xoxo xoxo ik zozo.
xoxokeria xoxokeria ik zozokeria.
xoxola xoxola ik txotxola.
xoxolinkeria xoxolinkeria iz ipar adkor txotxolokeria.
xoxolo xoxolo ik txotxolo.
xoxotu xoxotu ik zozotu.
xu xu izord ipar adkor zu.
xuabe xuabe 1 izond suabea.
  2 (adizlagun gisa) ik xuabeki.
  3 xuabe-xuabe adlag
xuabeki xuabeki adlag suabeki.
xuabetu xuabetu, xuabe(tu), xuabetzen da/du ad xuabeago bihurtu.
xuberera xuberera ik xiberera.
xuberotar xuberotar ik xiberotar.
xuberotarsa xuberotarsa ik xiberotar.
xuberotartu xuberotartu ik xiberotartu.
xueldo xueldo iz diru zaharra, hainbat balio izan zituena garaiaren arabera.
xuhail xuhail izond adkor zuhaila.
xuhaur xuhaur (orobat xuhau) izord ipar adkor zuhaur.
xuhur xuhur 1 izond adkor zuhurra, zikoitza.
  2 (hitz elkartuetan)
  3 irud/hed
  4 (adizlagun gisa) ik xuhurki.
  5 zuhurra, gauzak zentzuz eta neurriz pentsatu edo pisatu artean aritzen ez dena.
xuhurkeria xuhurkeria iz adkor zuhurkeria.
xuhurki xuhurki 1 adlag adkor xuhurtasunez.
  2 xuhurkeriaz.
xuhurreria xuhurreria (orobat xurreria g.er.) iz ipar urritasuna, bakantasuna. ik xuhurkeria.
xuhurrezia xuhurrezia iz ipar urritasuna, bakantasuna. ik xuhurreria.
xuhurtasun xuhurtasun iz adkor zuhurtasuna. ik xuhurreria.
xuhurtu xuhurtu, xuhur(tu), xuhutzen da/du ad ipar urritu, bakandu.
xuhurtze xuhurtze iz ipar urritzea, bakantzea.
xuhurtzia xuhurtzia iz ipar zuhurtzia.
xuhurxko xuhurxko izond ipar urri, bakan.
xuingoma xuingoma (orobat xingoma) iz mastekatzeko goma zaporeduna. ik txikle.
xuka xuka adlag Xu izenordaina eta dagozkion aditz formak erabiliz.
xukabide xukabide iz xukatzeko bidea.
xukadera xukadera (orobat xukador) iz eskuarki gorputza lehortzeko erabiltzen den zapi felpaduna. ik eskuzapi.
xukador xukador ik xukadera.
xukagailu xukagailu iz xukatzeko gailua.
xukagarri xukagarri izond lehortzailea.
xukapaper xukapaper iz tinta-eta xukatzen dituen papera.
xukatu xukatu (orobat txukatu g.er.), xuka, xukatzen 1 da/du ad lehortu, bustitasuna edo hezetasuna kendu.
  2 idortu.
  3 ezin xukatzuko izlag
xukatzaile xukatzaile iz xukatze duena.
xukel xukel ik txukel.
xuketa xuketa iz xuka hitz egitea.
xuko xuko (orobat xuku g.er.) 1 izond ipar lehorra, idorra.
  2 (adizlagun gisa)
  3 xuko-xukoa adlag ipar lehor-lehor.
xukrut xukrut (orobat txukrut) iz ozpinetan hartzituriko azarekin prestatzen den jakia.
xuku xuku ik xuko.
xukunki xukunki ik txukunki.
xularme xularme iz poroa.
xuleta xuleta ik txuleta.
xulo xulo 1 iz adkor zuloa. ik txulo.
  2 (hitz elkartuetan)
xume xume 1 izond aski txikia; apala. ik xehe. (pertsonez)
  2 (izen gisa)
  3 (animaliez)
  4 (bestelakoez)
  5 (adizlagun gisa)
  6 xume-xume izond
  7 xume-xume adlag
  8 xume-xumea adlag ipar
  9 xume-xumeki adlag
xumekeria xumekeria iz xumetasun gaitzesgarria.
xumeki xumeki 1 adlag era xumean.
  2 xume-xumeki adlag
xumetasun xumetasun 1 iz xumearen nolakotasuna.
  2 (hitz elkartuetan)
xumetu xumetu, xume(tu), xumetzen da/du ad xume edo xumeago bihurtu.
xungo xungo ik txongo.
xunta xunta iz Galiziako gobernu autonomoa.
xurga xurga 1 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa) ik xurgatu.
  2 xurga eta xurga
  3 xurga-xurga xurga eta xurga.
xurgada xurgada iz xurgaldia.
xurgagailu xurgagailu 1 iz xurgatzen duen gailua.
  2 (hitz elkartuetan)
xurgagarri xurgagarri izond xurgaten duena. ik xurgatzaile.
xurgaka xurgaka adlag xurgatuz.
xurgakari xurgakari izond xurgatzen duena.
xurgaketa xurgaketa 1 iz xurgatzea. ik xurgaketa.
  2 (hitz elkartuetan)
xurgaldi xurgaldi iz xurgatzen den aldia.
xurgamen xurgamen iz xurgatzen ahalmena.
xurgapen xurgapen iz xurgatzea. ik xurgaketa.
xurgatu xurgatu, xurga(tu), xurgatzen du ad zerbaitek daukan isurkariaz mintzatutz, ezpainen bidez eta ahoan hutsartea eginez erakarri; zerbaitek bere baitan inguruko isurkaria hartu.
xurgatzaile xurgatzaile 1 izond/iz xurgatzen duena.
  2 irud/hed
  3 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
  4 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa elkarketak izenondo balioa duela)
xurgatze xurgatze iz
xurgauspo xurgauspo iz xurgatzeko auspoa.
xuri xuri 1 izond adkor zuria. ik txuri.
  2 (predikatu gisa)
  3 irud/hed
  4 eskuindarra.
  5 (izenondo elkartuetan)
  6 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa, elkarketak izenondo balioa duela)
  7 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa, izenaren izenondo gisa)
  · 8 iz kolore xuria.
  9 aho-xuri
  10 xuri-gorri (orobat xurigorri g.er.) izond adkor zuri-gorria.
xuri-beltx xuri-beltx (corpusean xuribeltx soilik) izond adkor zuri-beltza.
xuri-berdaxka xuri-berdaxka (corpusean xuriberdaxka soilik) izond adkor zuria eta berdaxka.
xuridun xuridun izlag
xurigorri xurigorri ik xuri 10.
xurikeria xurikeria iz adkor zurikeria.
xuriketa xuriketa 1 iz ipar arropa zuriaren garbiketa, lixiba egitea. ik zuriketa.
  2 garbitu den arropa zuria.
xuriketategi xuriketategi iz ipar xuriketa egiten den tokia.
xurikin xurikin ik zurikin.
xurinabar xurinabar ik zurinabar.
xuriska xuriska ik zurixka.
xuritu xuritu1, xuri(tu), xuritzen du ad ipar xuriketa egin.
xuritu xuritu2 ik zuritu.
xuritze xuritze iz ipar xuriketa egitea.
xurixka xurixka ik zurixka.
xurpail xurpail ik zurbil.
xurreria xurreria ik xuhurreria.
xurrumurru xurrumurru adlag adkor zurrumurrua.
xurrumurruka xurrumurruka iz adkor zurrumurruka.
xurrunga xurrunga ik zurrunga.
xurrup xurrup
  1 xurrup egin zurrupatu.
xurrupa xurrupa (orobat xurrupi g.er.) iz adkor zurrupa. ik hurrupa.
xurrupada xurrupada iz adkor zurrupada.
xurrupaka xurrupaka adlag adkor zurrupaka.
xurrupatu xurrupatu, xurrupa(tu), xurrupatzen du ad adkor zurrupatu. ik hurrupatu.
xurrupi xurrupi ik xurrupa.
xurrusta xurrusta iz turrusta, zurrusta.
xurrut xurrut iz adkor zurruta.
xurruta xurruta iz txorrota.
xurrutada xurrutada iz adkor zurruta.
xurrutarri xurrutarri iz harraska
xurtar xurtar iz
xuru-xuru xuru-xuru iz
xur-xur xur-xur adlag
xurxurlatu xurxurlatu ik xuxurlatu.
xut xut 1 adlag adkor zut. ik xutik.
  2 (hitz elkartuetan)
  · 3 izond
  4 (-en atzizkiaren eskuinean izen gisa)
  5 xut-xuta adlag
xuti xuti ik xutik.
xutiarazi xutiarazi, xutiaraz, xutiarazten du ad adkor zutiarazi.
xutik xutik (orobat xuti g.er.) 1 adlag adkor zutik.
  2 xutikan xutik.
  3 xutikako (orobat xutirikako) adlag
xutikari xutikari iz mokadua, ahamena.
xutiko xutiko iz adkor zutikoa.
xutirikako xutirikako ik xutik 3.
xutitu xutitu, xuti(tu), xutitzen 1 da ad adkor zutitu.
  · 2 du ad
  3 (era burutua izenondo gisa)
xutitzaile xutitzaile izond/iz zutitzailea.
xutitze xutitze iz adkor zutitzea.
xuxen xuxen 1 izond adkor zuzena.
  2 (pertsonei dagokiela)
  3 (predikatu gisa)
  4 (adizlagun gisa) zuzen.
  · 5 adlag (kopuruekin) justu, zehazki.
  6 puntuan. ik puntu 23.
  7 hain xuxen
  8 hain xuxen ere
  9 xuxen izan da ad ipar zuzen egon.
  10 xuxen-xuxen izond
  11 (adizlagun gisa)
  12 xuxen-xuxena adlag ipar xuxen-xuxen.
xuxenarazi xuxenarazi (orobat xuxentarazi), xuxenaraz, xuxenarazten du ad adkor zuzenarazi.
xuxendu xuxendu, xuxen(du) (orobat xuxent g.er.), xuxentzen 1 da/du ad adkor zuzendu.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xuxenka xuxenka adlag adkor zuzenean.
xuxenketa xuxenketa iz ipar zuzenketa.
xuxenki xuxenki (orobat xuxentki g.er.) adlag zuzen.
xuxent xuxent ik xuxendu.
xuxentarazi xuxentarazi ik xuxenarazi.
xuxentasun xuxentasun iz adkor zuzentasuna.
xuxentki xuxentki ik xuxenki.
xuxentze xuxentze iz adkor zuzentzea.
xuxmur xuxmur (orobat xuxmurru) iz adkor surmurra.
xuxmurru xuxmurru ik xuxmur.
xuxperkeria xuxperkeria iz
xuxperraldi xuxperraldi iz adkor susperraldia.
xuxtar xuxtar iz adkor zuztarra. Maimurko askaren aurrean eskuratu dut atzenean xorta bat; moxtu erdiko xuxtarretik eskuinez, galdur txuria baino hamabosten bat zentimetro beheragotik, eta ezkerrekora bilduz.
xuxtartu xuxtartu, xuxtar(tu), xuxtartzen da ad adkor zuztartu.
xuxtartxo xuxtartxo iz adkor zuztartxoa.
xuxtut xuxtut adlag ipar batez ere.
xuxukatu xuxukatu, xuxuka(tu), xuxukatzen du ad xuxurlatu.
xuxu-muxu xuxu-muxu 1 iz adkor txutxu-mutxua.
  2 (adizlagun gisa) ik xuxu-muxuka.
xuxu-muxuka xuxu-muxuka adlag adkor txutxu-mutxuka.
xuxurla xuxurla 1 iz xuxurlatzea. ik marmar.
  2 (izenondo eta izenlagunekin)
  3 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa)
  4 (hitz elkartuetan bigarren osagai gisa)
  5 xuxurlan adlag xuxurlatzen, xuxurlaka.
  6 xuxurlaz adlag xuxurlatzen.
  7 xuxurla batean xuxurlan, xuxurlaka.
  8 xuxurla egin
xuxurlagarri xuxurlagarri izond xuxurlan ari dena.
xuxurlaka xuxurlaka ( orobat xuxurluka g.er.) adlag xuxurlatzen. ik xuxurla 5.
xuxurlari xuxurlari 1 izond xuxurlan aritzen dena.
  2 (adizlagun gisa)
xuxurlati xuxurlati izond xuxurlatzen duena.
xuxurlatu xuxurlatu, xuxurla(tu), xuxurlatzen 1 du ad ahapeka, ia ezpainak higitu gabe hitz egin.
  2 (era burutua izenondo gisa)
xuxurlatze xuxurlatze iz ahapeka, ia ezpainak higitu gabe hitz egitea.
xuxurlo xuxurlo iz xuxurla.
xuxurluka xuxurluka ik xuxurlaka.

 



Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus