Claude Levi-Strauss, etnozentrismoa eta erlatibismo kulturala

Dakigunez asko dira Levi-Straussek gizarte antropologiari egindako ekarpenak, baina bere lanen artean badago bat bereziki aipatua eta goraipatua izan dena jakintza ororen arloan: UNESCOk eskatuta “arraza”ren nozioa deuseztatzeko garatutakoa, hain zuzen ere.

Lan horren izenburua “Arrraza eta kondaira” da (Jokin Apalategik itzulita), eta hemen topatu ditzakezue argitalpen horren azala eta aurkibidea:

http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.eus/r43-euskcont/eu/contenidos/informacion/eima/eu_2011/adjuntos/8474072298.pdf

Hurrengo sarrera osatzeko lan horren zati batean erreparatzea eskatu nahi dizuet. Ondoren txertatzen dut (PDF-an) proposatzen dizuet lan pusketa:
Testua irakurri eta hauxe burutu beharko duzue blogerako sarrerari begira:
1) Testua harremanetan jarri (kokatu) Levi-Strauss-en pentsamenduan eta obran.
2) Testua eta etnozentrismo ideiaren arteko loturak azaldu (etnozentrismoa definituz)
3) Testua eta erlabisimo kulturalaren arteko loturak azaldu (erlatibismo kulturala definituz).
4) Testuak lantzen dituen gaiak ilustratzeko adibide baten bat jarri.
Animo!!

Funtzionalismo eta Kulturalismo, gizartea versus kultura?

Gizarte antropologiaren historian bi izen nabarmentzen dira besteen gainetik: Malinowski eta Boas. Eboluzionismo eta Difusionismo kritikatu eta atzean utzita disziplinaren garapenari ekin zioten biek. Bakoitza bere eremutik eta bere ikuspegitik baina biak irmo eta gogotsu.

Funtzionalismoa Malinowskiren eskutik garatu zen Europan zehar (bereziki Britaina Handian) eta kulturalismoa, aldiz, Estatu Batuetan, Boasen lanak eraginduta. Bakoitzak antropologia ulertzeko eta gauzatzeko modu bat proposatzen zuen; bakoitzak bere ikasleak formatu zituen eta bere teoria eta ikuspegia landu zituen.

Gauza askotan bat egin zuten bi maisu hauek baina beste batzuetan talka egin zuten. Talka horren adierazlea da “gizartea” eta “kultura” nozien artean sortuko den “borroka”. Horretatik tiraka eta jakinda zeintzuk ziren batak eta bestearen proposamenak, zein esanahi eman zitzaion bata eta besteari (alegia, gizarteari eta kulturari) XX. mendearen lehenengo erdialdean -hau da Malinowski eta Boasen garaian?

Erantzuna osatzeko eta sarrera garatzeko GERAUD, MARKO eta gelan landutako gainontzeko materialak erabili ditzakezue.

Animo asko!!

Ariketa etnografikoa, zenbait eredu

Behin baino gehiagotan gelan aipatu den moduan, ikasturte hasieran banatatuko ikasgaiaren programan topatu daiteke ariketa etnografikoa egiteko oinarrizko orientabideak. Bertan agertzen dira zehaztuta bukaerako txostena edo ariketa bildu behar dituen atalak edota ariketa baloratzeko erabiliko diren irizpeak. Mesedez kontuan hartu eta edozein zalantzarekin kontsultatu dokumentu hau.

Baina horretaz aparte hementxe uzten dizkizuet BEHAKETAK zein ELKARRIZKETAK egiteko eredu bat. Eredu biak CAF-Euskotren enpresentzat egindako ikerketa etnografikoaren markoan garatu dira. Gainera BEHAKETARen gidoia jarraituz Paul Asensiok osatutako egunerokoa ere uzten dut hemen:

BIDAIARI Elkarrizketarako gidoia

BIDAIARI Behaketarako gidoia

Bilboko tranbia BEH22

Azkenik, eredu hauetaz gain iaz Lucia Moreno ikasleak burututako ariketa etnografikoa uzten dizuet (bere baimenarekin, noski):

ARIKETA ETNOGRAFIKOA MUSIKA 2016-2017

Animo asko!!

Ideiak eta bere testuingurua

Orain arte gizarte antropologiak, diziplina gisa, izandako sorrera aztertu dugu, bai mundu mailan bai Euskal Herrian. Garaiko giroa, hala nola, zirriborratu dugu. Hor kokatuta, nola azalduko zenuke bai eboluzionismoak bai difusionismoak lortutako arrakasta? Zertan laguntzen du testuinguruak bi korronte horien jatorria ulertzen? edota, beste hitzekin esanda, zein lotura(k) topatzen dugu/ditugu eboluzionismo eta difusionismoa eta garaiko kezken artean? Eta, garai hori atzean utzita, zein kritika egin zaizkio bata zein besteari?

Sarrera hau egiteko Geraud eta Markoren kapituluak erabili behar dituzue. Horretaz gain, hona hemen eboluzionismoaren inguruko PPT-a lagungarria. Animo!!!

Eboluzionismoa

Gure burua ezagutzen

Gu-bestea, bestea-gu… elkarrizketa horretan kokatu da gizarte antropologia bere hastapenetik. Eztabaida asko piztu dituen ariketa izan da hori. Batzuen ustez, joan etorri horren oinarrian inguraketa antropologiko bat baino ez dugula egin antropologook, bestea ezagutzeko aitzakiarekin gure burua hobeto ezagutzea baino ez dugula bilatu argudiatuz.

Gogoeta hori gurerea ekarriz… euskal gizarte antropologiak izandako ibilbidea arakatzea eskatzen dizuet (garaiak, ikerlarioak, ikerlerroak, metodologiak…) eta gero saiatu erantzuten: zertan uste duzue lagundu duela gure (euskal-euskaldunon) burua ezagutzen? zerbaitetan lagundu badu….

Gogoeta honetan lagungarriak izan daitezke gelako dossierrean topatuko dituzuen ondorengo testuak: Kepa Fernández de Larrinoarena eta Mari Luz Esteban eta Jone M. Hernández-ek idatzitakoa.

Eta berriro ikusi nahi baduzue… hona hemen Joxemiel Barandiaranen inguruko bideoa:

http://www.euskonews.com/0605zbk/gaia60505eu.html

Animo!!

Etnografoaren lehenengo oharrak: zertan datza etnografia?

Antropologo baten oinarrizko zeregina etnografian trebatzea eta etnografia egitea da. Oraingoz antropologiaren bidea hastekotan gaude eta… etnografia egiteko (ia) prest.

Baina… besterik baino lehen ikus dezagun ondorengo bideo laburra, zeinetan Angel Díaz de Rada antropologoak labur, zehatz eta modu argian etnografia eta etnografoaren lana zertan datza azaltzen duen:

Orain, ikasle finak izanda, etnografiarekin lotuta eskura ditugun materialak errepasatu eta etnografia egiten hasteko oinarrizko aholku bilduma osatzea izango da hurrengo sarrerarako lana.

Lan antropologikoa ondo egiteko kontuan hartzeko oharrak biltzea eskatzen zaizue, tartean, Bronislaw Malinoswki-ren testua bidelagun duzuelarik… (IKUSI behean)

Los Argonautas del Pacifico SARRERA-Malinowski-1973

Gizarte Antropologia, lehenengo urratsak disziplina gisa

Antropologiaren historia eta garapena guztiz balditzatuta dago bere sorrerarengatik. Horregatik garrantzitsua da une horretara jotzea. Atzera begira jarri eta labur bada ere saiatu girotzen/kokatzen/deskribatzen munduak (1870-1914 tarte horretan) bizi zuen egoera.

Giro eta egoera horrek markatu zuen antropologiaren sorrera baina, honi lotuta garai hartan egokitu zitzaion ikerketa objetu nagusiak ere baldintzatu du bere ibilbidea: “bestea”. Horretaz jada hitzegin da aurreko (blogerako) sarreran… baina, gehitu dezakezue zerbait “beste” hori izandatzeko erabilitako kontzeptuei buruz? Basatiak, primitiboak, (gizarte) tradizionalak, zeri egiten diote erreferentzia nozio hauek?

Zer uste, aurreiritzi… daude izendapen horien azpian? Zuen ustez, egun, entzuten dira kontzeptu horiek? zein egoeratan edo zeini egokituta?

Animatzen bazarete egin “inkesta” txiki bat zuen inguruan jakiteko jendeak jarraitzen du lotzen “gizarte antropologiaren” zeregina “tribu” edota “gizarte tradizionalen” azterketarekin. Azaldu emaitzak blogean, bai?

Iñaki Marko, Geraud eta Aiztpea Leizaolaren testuak lagungarriak izan daitezke galdera hauek erantzuteko.

 

Antropologia, "bestearen" azterketa

Kepa Fernandez de Larrionak dio, antropologia “alteritateaz” (besteaz) egin izan duela gogoeta. Nola azalduko zenuke hau? Zein izan da -historikoki- “beste” hori? Eta gaur egun? Eta guk, nola/non kokatzen dugu gure burua zeregin horretan (eroso, deseroso, irrikitan, …)?

Motz-motzean, erantzun galdera hauek Iñaki Markoren testua (“01. GAIA: ANTROPOLOGIAREN KONTZEPTU ETA IZAERARI BURUZ”) eta Kepa Fernández de Larrionaren irakurgaia (“Alteritatea”) erabiliz.

Gogoan izan gehienez 750 hitz idatzi behar dituzula.

Zer ikasten ari zara?

… Edo:

– zertan egiten duzu lana?

– (Ixiltasuna)

Barne pentsamendua: eta orain… antropologia esaten badut, galdetuko didate: eta zer da hori? Edo, gerta daiteke, gurekin hizketan ari dena zuzenean komentarioak egiten hastea: Ah!!!! kobazuloak aztertzen dituzu!!! edo: Ah!!! hezurrak aztertzen dituzu!!!

Ez bata, ez bestea. Baina orduan, nola azaldu zer da antropología? Nik, esate baterako, bideo hau gomendatzen diot antropologia “zertaz doan” jakin nahi duen edonori: https://www.youtube.com/watch?v=dSmai_d1OHE&list=PL6CRMIqkrpultRNJXebYGdCvt9oMLW0rM

Bideoa ikusi eta bertan azaltzen den edukiarekin, ariketatxo bat egitea proposatzen dizuet:

Azaldu 10 esalditan ZER DEN GIZARTE ANTROPOLOGIA eta beste 10 esalditan ZER EZ DEN GIZARTE ANTROPOLOGIA

GIZARTE ANTROPOLOGIA DA:

1)

2)

3)

….

GIZARTE ANTROPOLOGIA EZ DA:

1)

2)

3)

….

Kaixo! Blog hau irakaskuntzarako tresna bat da

Kaixo!

Gizarte antropologiaren irakaskuntzari zuzendutako bloga da hau. Bertan “Gizarte antropologiarako Sarrera I” ikasgaiak – bere helburuak, edukiak eginbeharrak…- lehentasuna izango dute. Horiek izango dira blogaren hezurdura. Hori dela eta, hemen argitaratuko diren edukiak ikasgai horren irakaskuntzarekin lotuta egongo dira. Praktikan, hemen agertuko diren aipamenak, azalpenak, erreferentziak…, ikasgaian landuko diren bost atal nagusien inguruan garatuko dira: (1) antropologiaren ezaugarriak eta sorrera, (3) korronte nagusiak, (3) kontzeptuak, (4) etnografia eta (5) euskal antropologia.

Eduki hauek beraz, lehentasuna izango dute, baina baita ere euskaraz sortzen diren eduki antropologikoak. Alegia irakaskuntza helburu nagusia baldin bada ere, antropologiaren zabalpena ere jomuga du blog honek. Eta honekin batera -aurretik esan den moduan-, antropologiaren gainean egiten den euskarazko produkzioa zabaltzea eta, posiblea den neurrian, areagotzea.

Hau esanda… Ongi etorriak!