Crítica: A better man

Por IRENE COULON

890 mujeres han sido asesinadas por hombres en el Estado español de 2010 a 2017. Ochocientas noventa. Sólo en 2017, 99 asesinadas, una cada 4 días. En 1974, Eisaku Sato, el ex primer ministro de Japón, recibía el premio Nobel de la Paz, el mismo que pegaba y maltrataba a su mujer en la intimidad de su hogar. Un profesor de la Universidad Complutense de Madrid es denunciado en más de una ocasión por acoso sexual a sus alumnas y continúa impune, acomodado en su plaza, exactamente igual que el archiconocido y galardonado filósofo John Searle, profesor de la Universidad de Berkeley. Crítica: A better man irakurtzen jarraitu

Crítica: La cifra negra

Por OIHANA IGLESIAS

 ¡Ni olvido ni perdón!

Desde el cómodo asiento de terciopelo granate del Teatro Vitoria Eugenia, al otro lado de la pantalla, una se siente resquebrajada y aturdida ante las brutales imágenes de las lesiones físicas y los indignantes testimonios de las víctimas de tortura y malos tratos. Esto es, ante personas como tú y como yo que son víctimas de tortura por parte de otras personas también como tú y como yo. Crítica: La cifra negra irakurtzen jarraitu

Kritika: Beauty and the dogs

Egilea: MAIDER OÑEDERRA

Pelikula honek azaleratzen du zein zaila edo ia ezinezkoa den herrialde oso bateko ohitura eta tradizioa aldatzea. Tunisian asko borrokatu dute aurreko agintari diktadore eta maltzurra boteretik kendu ahal izateko, baina lortu dute. “Udaberri arabiarraren” ostean aldaketa garaia da, beraien eskubideengatik borrokatu eta lortu dituzte, edo hori dirudi behintzat. Kritika: Beauty and the dogs irakurtzen jarraitu

Crítica: El orden divino

Por IRENE COULON

1971. Un pequeño pueblo de Suiza. La lucha por el voto de las mujeres.

“El orden divino”, junto a “Sufragistas” y “Clara Campoamor, la mujer olvidada”, es una película de referencia obligada para conocer la lucha por el sufragio femenino en distintos países europeos. Llena de emociones, es capaz de combinar delicadamente momentos cómicos y dramáticos. Crítica: El orden divino irakurtzen jarraitu

Prácticas de Filosofía 2017-18

Según datos de la Red Española de Filosofía (2017), sólo un tercio de nuestros egresados acaba trabajando en el campo de la docencia en Filosofía. A juicio de Antonio Campillo, ex-presidente de la REF, ese dato hace necesario replantear la importancia de las prácticas en el desarrollo curricular del grado, con el fin de poder mejorar la profesionalización de los estudiantes de Filosofía más allá de la docencia en campos como la orientación personal y educativa, la gestión cultural, la gobernanza de la ciencia y la tecnología y la divulgación filosófica y científica.

Desde su implantación, el grado de Filosofía de la UPV/EHU ha ofrecido prácticas voluntarias al alumnado de 4º por valor de 6 créditos ECTS. Este curso, los estudiantes que ya han completado satisfactoriamente su período de prácticas son: Prácticas de Filosofía 2017-18 irakurtzen jarraitu

Kronika: Giza Eskubideen Zinemaldiaren 15. edizioa

Egilea: Iraia Labaca Vela

Lehengo urtean Donostiako Giza Eskubideen Zinemaldian gazte epaimahai gisa parte hartzeak ekarri zidan esperientzia positiboa ikusirik, argi nuen aurten ere aukera paregabe hori aprobetxatuko nuela eta horrela izan da. Donostia Kulturak eta Donostiako Udaleko Giza Eskubideen Sailak antolatutako Donostiako Giza Eskubideen Zinemaldiaren 15. edizio honetan, martxoaren 31tik apirilaren 7ra bitartean, 27 herrialdetako 54 film (30 luze eta 24 labur) ikusteko aukera eskaini dute. Beti bezala, filmetako zuzendariekin, protagonistekin eta landu ziren gizarte arloko gaietan adituak diren pertsonekin solasaldiak izateko gonbita ere egin zaigularik. Kronika: Giza Eskubideen Zinemaldiaren 15. edizioa irakurtzen jarraitu

Gogoeta: XV GIZA ESKUBIDEEN ZINEMALDIA

Egilea: Irene Hernandorena Aramendi

Beste urte batez, Donostiako Giza Eskubideen Zinemaldiak, ekintza kultural eta artistikoen bitartez, mahai gainean jarri ditu egunero hainbat eta hainbat pertsonen eskubideak urratzen dituzten egoerak. Urraketa horiek, maiz, pertsonen bizitza prozesuak asko zailtzen dituzte. Ezagutu ahal izan ditugun historioak, askotan ezkutatu egin nahi izaten direnak, errealitate gogorrak islatzen dituzte, baina baita izakiaren-tirania eta zapalkuntzaren aurka egiteko indarra eta itxaropen historioak ere. Gainera, aurtengo emanaldietan haurren, eta bereziki, emakumeen aldeko aldarrikapenak izan dira nagusi. Lan egoeren salaketak, sexualitatea, pobreazia, bizitza hobeago baterako bidaiak… topatu ditugu landutako gaien artean.

Historio batzuk, testuinguru konkretu batean ematen dira, arrazoi kulturalak direla eta. Sheroes izeneko film laburrean Indiako emakume kementsuen kasuan agertzen den moduan, non herrialde horretan emakume independente izateko nahiarengatik ondorio latzgarriak pairatzen dituzten, ohiko praktika baita azido bitartez emakumeak erretzea. Baina lan honetan itxaropen eta indar mezu bat ere zabaltzen da, emakume hauen adoreak eta borroka jarrerak beraien errealitatea aldatzeko aukera eman baitie. Pertsonak izan ditzazkegun baldintza bereziengatik sortzen diren bizipenak ere ikusi ahal izan ditugu, Aqui es posible, Comunicación S.L. metraje laburreko filmean edo Life, animated deituriko filmean ikusi ahal izan dugun moduan. Batean, down sindromea duen gaztea eta bestean, autismoa duena agertzen dira. Duten egoera berezia dela eta gizartean oztopo ugari aurkitzen dituzte, baina kasu honetan oztopo horiek gainditzeko ahalmena erakusten da, bizitza prozesuan izandako zailtasunak barne.

Bestalde, pertsona ororen bizitzan eragin dezaketen alderdiak ere azaldu dira, diskriminazioa esaterako. Emakume izateagatik, atzerritar izategatik, ezberdina izateagatik… diskrimanatuak izan gaitezke edonor edozein momentutan. Diskriminazio kontzeptua, orokorrean, beste entitate batzuk bereizteko modua da, hala nola, animaliak, landareak, arrazak, herrialdeak… hau da, ezberdintzearen sinonimo izango litzateke. Arazoa ezaugarri bakar, espezifiko eta ezberdinak gutxiesteteko tratu ezkorra ematen denean agertzen da. Ezaugarri hauek arraza, generoa, sexu orientazioa, erlijioa, egoera sozialak, ekonomikoak eta pertsonalak, ideia politikoak eta abar izan daitezke. Hauek izan dira zinemaldian zehar landu diren hainbat gai.

Ez dugu ahaztu behar pertsona oro izan gaitezkeela diskriminatuak, baina baita diskriminatzaile izan ere. Paulo Freirek argi azaltzen du ideia hau “Pedagogía del oprimido” izeneko lanean. Gizarte hezitzaile gisa, interesgarria iruditzen zait ikuspegi hau azaltzea, zinemaldiaren funtsarekin guztiz lotzen dela pentsatzen baitut. Izan ere, lan honetan Freirek hezitzaile/hezigai eta subjetu sozialen arteko harreman mota berrietan oinarritutako pedagogia askatzailea proposatzen du, hau, norbanakoek eguneroko bizitzatik ikastean oinarritzen delarik, beti ere, guztiok diskrimnatu eta diskriminatzaile garela kontuan harturik. Modu honetara, metodoa heitzailearen instrumentu izateri utzi eta hezkuntza prozesua hezigaiaren esku egondo da. Hala ere, hau posible izan dadin gizarteak horretarako baliabideak sortu eta hedatu behar ditu. Hori dela eta, zinemaldia bermatu beharreko baliabide horien artean kokatuko nuke, errealitatearekiko kontzientzia kritikoa garatzeko espazioa eta ezagutzak eskuratzeko aukera ematen baita bertan. Kritika kontzientziazio prozesuan oinarrizko elementua da eta ezaugarri politiko, sortzaile, dialogiko, kronprometitu, autokritikoak… dituelarik. Gizarte ireki eta demokratikoetan posible izan beharko luke teorian, naiz eta askotan oztopatu egiten den antidialogoaren bitartez. Azken hau ere, Freirek erabilitako kontzeptuen artean aurkitu daiteke eta diskriminatzaileek gauzatzen duten ohiko praktika moduan ulertzen da, hau da, errealitatearen mitifikazioan oinarritzen den praktika da, konkista, banatzea, manipulazioa eta inbasio kulturala erabiliz.

Gainera, jakina denez eta zinemaldian argi azaldu denez, momentuko egoera politikoak diskriminazioa deuseztatzen lagundu beharrean, hau areagotu besterik ez du egiten, aipatutako antidialogoaren erabilpenaren laguntzaz. Gaur egun, Europako muturreko eskuineko alderdiek hautesleen %20-%30 biltzen dituzten haibat herrialdeetan, hauen indarra areagotzen ari delarik. Donald Trump, Estatu Batuetako presindenteak irabaztea lortu du martxan jarri nahi zituen politika diskriminatzaileak ezkutatzeko beharrik gabe. Egia da, Trump presidente izateak barruakmoitu dizkigula eta asko izutzen gaituela edo izutuarazten gaituztela, asko hitz egin baita horren inguruan. Europa egoeraz aldiz,egiten diren komentarioak nahiko eskasak eta estaliak izaten dira. Honen adibide izan dira, Victoria Eugenian ikusi ahal izan ditugun Boiling Point eta Jackson izeneko dokumentalak. Lehenengoan, Finlandian errefuxatuen aurka zabaldu den mugimenduaz hitz egiten da, orainarte behintzat nahiko ezezaguna izan dena, Europako egoeraren islada moduan. Bigarrengoan, aldiz, Estatu Batuetan abortoaren aurkako mugimenduak duten indarra ezagutu ahal izan dugu, baita azken urteetan ugaritu diren “tranpa” legeak ere, zeinek abortu klinika ugari ixtera behartu dituzten. Aipatu beharra dago film berean, abortuaren eta emakumeen eskubideen aldeko borroka ere agertzen dela, itxaropena galdu ez dezagun eta borroka posible dela argi izan dezagun.

Gizartean egoera hauek onartzeak, Freireren hitzak berreskuratuz, analfabetismo politikoaren ondorio izan daiteke, hau da, bizi dugun errealitate soziala politikoki interpretatzeko gaitasuna hezkuntzaren bitartez deuseztatu izanaren ondorio izango litzateke. Hezkuntzak arautuak, kritikotasun eza, ahistorizidadea eta pentsamenduaren teknizismoa erabiltzen ditu analfabetiso politikoa lortzeko, honela kontzientzia mundutik eta errealitatetik aldentzen delarik, ondorioz gure kontzientzia sineskortasunean, burokrazian eta teknizismoetan galduta aurkitzen delarik.

Gizarte hezitzaile moduan, esan nezake, zinemaldiak kontzientziazio eta sentsibilizazio lan ikaragarria egiten duela urtez urte, gure eta ingurukoen egoeraz ohartu gaitezen, analfabetiso politikoarekin, antidialogoarekin, diskriminazioarekin… apurtzeko. Horretarako, esan bezala, ekintza kulturalen eta ikus entzunezko formato ezberdinen bitartez ezagutzak zabaltzen jarduten duelarik, hau, ahalik eta pertsona gehienengana iristeko ahalegina eginez. Antolatzaileen aldetik sahiakera argiak egin dira herritar guztientzako aukera erreala izan dadin. Haurrentzako egokitutako ekitaldiak edo presoei parte hartzeko emandako aukera (Martuteneko espetxean saio bat antolatuz, adibidez) intentzio horren erakusle direlarik.

Bestalde, gure jakinmina eta aldarrikapenerako beharra asebetztzeko espazio paregabea irekitzen da saioen amaieran, landutako gaietan lehenengo pertsonak izan direnekin eta horietan adituak diren pertsonekin solasaldia izateko aukera ematen baita, gure zalantzak argitzeko, ikuspuntu ezberdinak elkarbanatzeko… azken finean,gure adimena zabaltzeko aukera ezin hobea luzatzen zaigu Donostiako hirian zinemaldi honen bitartez.

Azkenik, esan, kontzientzia sozial bat garatu eta gizartea eraldatzeko, ezinbestekoa dela herritar guztientzat eskuragarri diren ekimenak antolatzea. Argi dago, gobernuek orokorrean, horrelako gauza gutxi egingo dituztela beraien interes eta ideologien aurka bait doaz, aurrez esan bezala, mundua maneiatzen duten pertsonen mesedetan eraikitako kontzientzia ezaren aurka bait doaz. Horregatik, ekimenak antolatzea bezain garrantzitsua iruditzen zait, hauetan herritarron parte hartzea bultzatzea. Gizartearen babesik jasotzen ez badute, indarra galtzen joango baitira. Izan ere, gu geu, norbanako oro gara aldaketaren sortzaile, mundu honetako benetako protagonistak. Argi daukat eta zinemaldian bizitutakoarekin oraindik ere argiago, indarra gure barne daukagula eta behin errelitateaz jabetzean borrokatzen hasi gaitezkeela. Borrokak ez dira errazak, inoiz. Botere dunek banatu eta elkarren aurka jarri gaituzte, ideologia, erlijio… ezberdinen bitartez, baina jakin badakit guztion inadarrak batu eta gure eskubideak aldarrikatu ezkero, bidea ekin eta egiten dugula gizartea hobeago baterauntz. Hau da, beraz, Giza Eskubideen Zinemaldiaren funtsa: batasuna, pluralitatea, aldarrikapena, kontzientziazioa, elkarezagutza eta elkarlaguntza eta abar luze bat.

Kronika: 15. Giza Eskubideen Zinemaldia

Egilea: Aintzane Aguirre Otamendi

Zinema, XIX. mendearen azken urteetan sortu zen eta hasieran dibertimendu soil bat zena, XX eta XXI. mendeetan gizakiak komunikatzeko eta aisialdirako baliabide bihurtu da, batzuentzat lan esparru delarik. Baina, XXI. mende hasierako ekonomia eta gizarte krisiak, krisi kulturala ekarri dute, honek beste zenbait kultur alderdiri bezala zineari ere eragin diolarik.

Soziologoek dioten moduan, kulturak, gizarte batek sortzen duen guztia biltzen du, bai elementu materialak (arropa, jakiak …) eta materialak ez direnak ere (balioak, sinboloak, arauak …). Honek argi uzten du kulturak funtsezko eragina duela gure egunerokotasunean eta gure bizitzetan. Baina, egia da ere, kultura aldakorra dela eta horren eragiletako batzuk teknologia eta komunikabideak dira, hauek neurri handi batean gizartea kontrolatzeko gizarte kapitalistaren esku dauden baliabideak bai dira. Kronika: 15. Giza Eskubideen Zinemaldia irakurtzen jarraitu

Zinemaren zirrara 15. Giza Eskubideen Zinemaldian

Egilea: Leire Etxeberria Lizaso

9 egun. Donostiako 15. Giza Eskubideen zinemaldia. Unibertsitateko praktikak nituen bertan, Gazte Epaiaren kide izan naiz eta azken egunean hauen ordezkari lanetan ere ibiltzea egokitu zidaten. Irrikaz nengoen aurtengo Giza Eskubideen Zinemaldia hasteko, baina inork ezin izango zuen aurreikusi bertan biziko nuen guztia. 9 egun, film, solasaldi eta prentsaurrekoz beteak. Zinemaldiaren egunerokoan murgiltzeko aukera paregabea izan da. Zinemaren zirrara 15. Giza Eskubideen Zinemaldian irakurtzen jarraitu

Crítica: Tempestad

Por Nerea Oliban Lizarraga

Tempestad muestra los tormentos que puede vivir un cualquiera en México. La delincuencia organizada crea más víctimas de las que quizá debería haber con “pagadores”, aquellos que el Gobierno acusa para dar resultados, en lugar de los auténticos delincuentes.

Hay cárceles con auto-gobierno donde se encuentra un trozo de infierno. Carteles de “vosotros que entráis aquí abandonad toda esperanza”, torturas, posesión de expedientes familiares adquiridas por la policía, desnudos crudos, tasaciones altas que los que viven con miedo pagan para comprar seguridad semanal, una pintada de la muerte cargada con la hoz… Es un sitio demasiado cruel para que tengas prohibido llorar. Una jaula donde los supervivientes creyeron morir allí; sabiendo incluso de qué forma podía pasar.

Pero esta lucha fuerte y dolorosa no ocurre solo dentro de la prisión. Las autoridades mienten y extorsionan también fuera de esas paredes. Enfrentamientos todos los días, toques de queda o de repente no ver a tu hija volver. Eso también es apresar. Crítica: Tempestad irakurtzen jarraitu