Zientzia eta Bertsolaritza: Gorka Azkune Tolosan maiatzak 22an

Jakinduriek mundue erreko dau” bertsozientzia emanaldiak Beasain, Zarautz eta Tolosan

Bertsozientziak, zientzia eta bertsolaritza uztartzen dituen ekimenak, edizio berria izango du 2019an. Beasainen  eta Zarautzen hasita, maiatzaren 22an  Tolosan jarraituko du. Itxuraz elkarrengandik oso urrun dauden bi diziplina elkartzen dituen proiektua -bosgarren edizioa izango da aurtengoa- Gipuzkoan hasiko da, ondoren, Bizkaira salto egiteko.

Hiru zientzialari (fakultateko irakaslea den Gorka Azkune artean) eta bi bertsolari bilduko dituzte emanaldiek agertoki berean, hain ezberdinak diren bi unibertso (zientzia eta bertsolaritza) elkartzeko, haien mugak gainditzeko eta publiko berrietara iristeko. Hain zuzen ere, bosgarren edizio honetako programaren barruan, 10 minutuko hitzaldi zientifikoak eskainiko dira, euskaraz. Gaiak aurkeztu ondoren, zientzialariaren hipotesiak bilduko dituen bertso bat inprobisatu beharko dute bertsolariek.

 

Makinen ahotsak kantuan

Berria

Ez da zientzia fikzioa: adimen artifizialaren bidez sortutako musika erosten hasiak dira diskoetxe handiak. Horren kontrara, «gizatasunaren galerak» kezkatzen ditu kritikoak.

Londresko Orkestra Sinfonikoak Transits pieza jo zuen 2012an, eta zera esan zuen lanaz Peter Russel musikologoak BBCn: «Obra zoragarria da, XX. mende hasierako Frantziako obra garaikideen kutsua dauka».

Izaro Goienetxeak, Informatika Fakultateko RSAIT ikerkuntza taldeko ikerlariak, musika automatikoki sortzeko metodo bat sortu du. BertsoBot proiektuaren barruan, bertso doinuak automatikoki sortzeko metodoa aurkeztu zuen iaz. Bertsoen melodiez osatutako bilduma edo corpus batetik abiatu zen horretarako. Musika generoaren arabera sailkatzeko metodo bat ere aurkeztu zuen. Hala, multzokatutako melodia horien antzekoak diren berriak sortuko ditu makinak.

«Musika baino gehiago, meditazioko soinuak» aurkitu ditu ikertzaileak softwarearen diskoetan. Hura aztertuta, ikusi du «sentsazioak sortzea» dela helburua.

 

 

Accidente del Boeing737 y certificación de software crítico (Crónicas del Intangible, 23-03-2019)

[EU]
Martxoaren 10ean 157 pertsona hil ziren, Boeing hegazkin bat aireratu eta minutu gutxira. Apirilaren 4ko txosten ofizial baten arabera, ez da giza akatsik atzeman, pilotuek MCAS izeneko softwarea desaktibatzen saiatu ziren (ingelesezko siglak, “Maniobrako Ezaugarrien Handitzeko Sistema”), baina ez zuten lortu.

El País egunkariko Crónicas del Intangible blogean artikulu bat argitaratu du gure fakultateko irakaslea den Paqui Luciok:  ¿Qué causó la tragedia del Boeing 737 MAX de Ethiopian Airlines?  Irakurgarria.

Edozeinek programa dezake softwarea, baina kritikoa den softwarearren funtzionamendua ondo egiaztatu behar da, eta horretan metodo matematiko konplexuak erabili behar dira. Gure ikasleek horren oinarria ikasten dute fakultatean 🙂


[ES]

La profesora de nuestra facultad Paqui Lucio en abril publicó en el País un articulo titulado ¿Qué causó la tragedia del Boeing 737 MAX de Ethiopian Airlines? . Este es un extracto del artículo publicado en el blog Crónicas del Intangible:

Según un informe oficial del pasado 4 de abril, no se ha detectado ningún fallo humano entre las causas del accidente de aviación que, el pasado 10 de marzo, se cobró 157 vidas, al caer en picado a los pocos minutos de despegar. El informe detalla que los pilotos trataron de desactivar el software conocido como MCAS (siglas en inglés de “Sistema de Aumento de las Características de Maniobra”) hasta en cuatro ocasiones, sin conseguirlo.El software MCAS se diseñó para que actuara automáticamente cuando un sensor de “ángulo de ataque” detectase que la inclinación del morro es muy alta, forzando a inclinarlo hacia abajo. Todo indica que un sensor envió información errónea al software MCAS. El software debería haber tenido mecanismos de recuperación de fallos de sensores o, como mínimo, permitir su propia desactivación. Por tanto, todo indica que lo que se produjo fue un fatal error de software que impidió la desactivación del MCAS.

[…] La Administración Federal de Aviación estadounidense, encargada de certificar el software de control a bordo de los aviones ha quedado en mal lugar.

[…] En aplicaciones críticas (aeronáutica, sistemas ferroviarios, automoción y aplicaciones espaciales) se prcisan técnicas basadas en Matemáticas para poder verificar la corrección del software” Cualquiera, sin conocimientos matemáticos, puede aprender a programar y desarrollar aplicaciones, pero sin fundamentos y técnicas matemáticas como las que se aprenden en ingeniería Informática no se pueden llevar a cabo los análisis necesarios para garantizar la fiabilidad del software desarrollado.

Crónicas del Intangible (más artículos interesantes)

Klika sistema eragilean (Maialen Lujanbio, Korrika 2019)

 

Opari bat egin digu Korrikak, opari bat egin digu Maialen Lujanbiok.

Klika SISTEMA ERAGILEAN izenburuarekin KORRIKA-bukaerako mezuan
Informatika erabili du hizkuntzaren biziberritzea aldarrikatzeko.
Irakurri, irakurri:

…KLIKA!

Hizkuntza ez da edukitzekoa.
Lizuna egiten zaio barruan gordeta, lika.

Beraz, KLIKA!
Instalatu eta elika!
Euskara, ez da euskararen gauzetarako aplikazioa.
Euskarak behar du
herri honen Sistema Eragilean.
Memoria handiko lur honen
hizkuntza beti eguneratua, eta software librekoa.

Euskara, bestelakoa baita…
Hain zuzen, besteak bezain bestelakoa.
Bestelakoa eta besteak bezalakoa.

Baina besteekiko badu alde bat:
euskarak dena du aurka;
eta horrexegatik juxtu, dena du mauka!
Dena baitu sortzeko, euskarak,
ia dena du-eta sortzeke.
Dena du egiteko, euskarak, dena du egiteke.

Hizkuntza bat dugu ahulguztiduna.

 

Mila esker Super_Maialen, munduratzeagatik duela 30 urte orduko informatikari euskaldun hasiberriok fakultate honetan sortu genuen hizkuntza berria.

 

Itzultzaile automatiko batek ez du sekula pertsona batek bezala itzuliko

Berria egunkariak Fakultateko irakaslea den Arantza Diaz de Illarrazari egin dion elkarrizketa:

1981etik ari da Diaz de Ilarraza EHUn lanean: euskara informatikan txertatzeko lanean dihardu hasieratik, Ixa taldeko lankideekin batera. Lan andana egin dute: Xuxen zuzentzaile ortografikoa da, ziurrenik, haiek sortutako tresnarik ezagunena.