Izainen tenperatura-estualdiak

Hirudo verbana

Oso gogorra da odolez elikatzen diren izainen bizitza. Hilabete asko egon daitezke jan gabe, animalia bat aurkitu eta parasitatzen dutenetik denbora luze igaro baitaiteke hurrengo ostalaria aurkitu arte. Hortaz, energia aurrezteko jokaera bereziak garatu dituzte izain horiek.

Poikilotermoak direnez, tenperaturaren arabera aldatzen da euren metabolismoa: bero egiten duenean altuagoa da hotz egiten duenean baino. Hori dela eta, denbora luze jan gabe daudenean, tenperatura hotzeko uretara jotzen dute ahal izanez gero; metabolismo-tasa jaitsi egiten da horrela eta energia gutxiago gastatzen dute. Izan ere, laborategian 21 ºC-tan eta baraurik mantenduriko Hirudo verbana izainek 13 ºC-ko uretara jotzen dute aukeratzen uzten zaienean; 8ºC-ko alde horrek sekulako energia-aurreztea dakar, oso esanguratsua, eta pentsatzekoa da naturan ere jokaera hori garatzeko aukera dutela, zeren sakonera, eguzki-irradiazio eta beste zenbait faktoreren arabera tenperatura desberdineko urak egon baitaitezke erreka, aintzira eta putzuetan.

Gauzak oso bestelakoak dira jan ondoren. Izainen bazkaren bolumena oso handia da, euren gorputzaren halako hamar baita zurrupatzen duten odol kantitatea. Ondorioz, izugarri igotzen zaie metabolismo-tasa: sei aldiz altuagoa da janariaren digestioaren eta asimilazioaren jardueren eraginez. Hori horrela, tenperatura baxuak ez dira egoki suertatzen; hortaz, tenperatura garaiagoko uretara jotzen dute izainek jan ondoren. Lehen aipatutako izainek, 21 ºC-tan aklimataturik zeudenek,  24 ºC-ko uretara jotzen dute jan eta ondorengo orduetan. Era horretara lehenago digeritu eta asimilatzen dute jandako odola, eta euren ohiko bolumen eta forma berreskuratzen dute horrela. Kontuan hartu behar da forma eta bolumena berreskuratzea ez dela kontu makala animalia hauetan, jan ondoren odolez beterik egonik ezin baitezakete igeri egin eta narrasean ibil.

 

Iturria: Ann M. Petersen, Wendy Chin, Kara L. Feilich, Grace Jung, Jessica L. Quist, Jasmine Wang & David J. Ellerby (2011): “Leeches run cold, then hot” Bioloy Letters 7: 941–943

 

Erantzuna idatzi

 

 

 

HTML etiketa hauek erabil ditzakezu

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>