Armiarma urpekaria

Argyroneta aquatica armiarma bat da, Eurasian oso arrunta den armiarma. Baina egia esan, ez da batere arrunta, ur azpian bizi baita. Izatez, bera da ur azpian bizi den armiarma bakarra. Ur azpian bizi da, baina arnasten duen oxigenoa ez du hartzen uretatik, airetik baizik. “Urpeko kanpai” izeneko aire-burbuilak egiten ditu ur azpian eta burbuila horietatik hartzen du oxigenoa.
Oso sistema bitxia erabiltzen du urpeko kanpaiak egiteko. Berak sorturiko zeta-haria (edo armiarma-sarea) eta landareen adarrak erabiliz “eraikitzen” du kanpaia. Inork ez dezala pentsa ontzi hermetikoa denik kanpai hori. Ez da hermetikoa; izan ere, urpeko kanpaiak ez dira benetako ontziak. Airea kanpaien barruan gelditzen da eta gainazal-tentsioari esker ez da irteten. Zetazko harien eta landareen zuntzen artean oso distantzia txikiak gelditzen dira eta beraz, gainazal-tentsioa nahikoa da aireak alde egin ezin izateko.
Armiarmak berak ere aire-burbuilak eraman ditzake uraren azaletik hartuta. Sabeleko eta zefalotoraxaren alde bentraleko ile hidrofobikoetan harrapatzen du airea eta gero, burbuila horietan den oxigenoa har dezakete birikatik (liburu-birikatik) edo, arnasa hartzeko erabiltzen ez badu, urpeko kanpaira eraman dezake.
Tamaina desberdineko kanpaiak daude. Txikiak dira batzuk, eta horietan, sabela da burbuila ukitzen duen armiarmaren zati bakarra; baina badira kanpai handiak ere, eta handi horietan armiarma osoa sar daiteke; azpiko aldetik sartzen da. Areago, harrapakin bat burbuilara eramaten duenean edo kapulurik baldin badu, armiarma-sare gehiago sortzen du, urpeko kanpaiari gehitu eta aire gehiago sartzen dio. Hau da, armiarmak, beharren arabera moldatzen du burbuilaren bolumena.
Argyroneta aquaticaren urpeko kanpaiak birika baten lana betetzen du, inguruko urarekin trukatzen baititu arnas gasak. Izan ere, atsedenean dagoen armiarma batentzat nahikoa da uretatik burbuilara iragaten den oxigeno bolumena, bai eta uretako oxigeno-tentsioa apala denean. Argyronetak, gainera, hipoxiarekiko jasankortasun handia du. Baina, hala ere, beharrak handiak badira, ura oso hipoxikoa bada edo burbuila oso txikia bada, armiarmak aire bila joan behar du uraren azaleraraino, eta aire horrekin hornitzen du gastaturiko oxigenoa.

Fuente: Roger S. Seymour y Stefan K. Hetz (2011): “The diving bell and the spider: the physical gill of Argyroneta aquatica” The Journal of Experimental Biology 214: 2175-2181

Erantzuna idatzi

 

 

 

HTML etiketa hauek erabil ditzakezu

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>