Non daramate hegaztiek ezkutatuta GPSa?

Migratzaileak diren hegaztiei buruz aritu izan gara blog honetan behin baino gehiagotan, batez ere  ahalegin handia eskatzen duten hegalaldi luzeei aurre egiteko erakusten dituzten zenbait moldapen azaltzeko asmoz (ikus Erreginatxo marradunaren digestio-sistema eta Migratzaile aparta izenburuko sarrerak). Baina bada migratzeko gaitasunarekin lotuta den eta oraindik argitu gabe dagoen kontu interesgarri bat: nola konpontzen ote dira ibilbide zehatzak jarraitzeko eta modu egokian orientatzeko, milaka kilometroko bidaiak galdu gabe egiteko?

Hegazti migratzaileek gida modura eremu magnetikoak erabiltzen dituztelako hipotesia aspaldi proposatu zen, eta beraz egin izan dira ahaleginak hegaztiek nonbait izan behar duten iparrorratz molekularren bat bilatzeko. Gauzak horrela, 2003. urtean usoen mokoaren goiko aldean 6 gune zehatzetan magnetita zuten zelulak aurkitu zituztenean, Fleissner eta bere laguntzaileek berehala proposatu zuten zelula magnetitadunak eremu magnetikoen aurrean erantzun zezaketeen neurona sentikorrak zirela, eta horiek erabiltzen zituztela hegaztiek nabegaziorako. Baina Nature aldizkarian berriki argitaratu denaren arabera, burdinetan joriak diren hegaztien mokoko zelulak sakon aztertu duen Vienako Patologia Molekularreko institutoko ikertzaile-taldeak, ezusteko galanta izan  du zelula horiek bilatu eta aztertu dituenean: ez omen dira neuronak, makrofagoak baizik; hau da, gorputzeko burdinaren erregulazioaz arduratzen diren sistema immunearen zelulak dira, ez nerbio-zelulak, uste zen bezala.

Izatez, ikerketa-taldearen asmoa,  ustezko magnetitadun neuronak sakon aztertzea zen, eta euren kokapena eta banaketa kartografiatzeko, mokoen  erresonantzia magnetikoa eta tomografía teknikak erabili zituzten. Aurkitu zuten banaketan oinarrituta, ondorioztatu zuten ezinezkoa zela sentsore magnetikoak izatea, eta gainera burdinetan joriak ziren mota horretako zelulak mokoaz gain hegaztien gorputzeko beste zenbait tokitan ere aurkitu zituzten, lumen folikuluetan eta arnas epitelioan besteak beste. Ikertzaileek diotenez, ikerketa honetan egindako aurkikuntzetan oinarrituta ezin daiteke guztiz baztertu   hegaztien mokoan sentsore magnetikoak diren zelulak egon ez daudenik, baina haien esanetan, dudarik gabe ez daude uste zen lekuan. Lanaren egileek diotenez, eremu magnetikoen sentsore modura jokatzen duten ustezko zelula horiek badituzte, agian usaimen-epitelioan egon daitezke kokatuta.

Erraz uler daitekeenez, berriki egindako aurkikuntza honek hegaztien orientatzeko gaitasuna azaltzeko hipotesi nagusia (bada bigarren bat baina hurrengo baterako utziko dugu hau) kolokan jarri duenez, zalaparta eragin du adituen artean, baina aldi berean oraindik argitu gabeko misterioa aztertzeko aukera paregabea plazaratu du: non ote da hegaztien GPSa?

Iturriak:

CL Treiber, MC Salzer, J Riegler, N Edelman, C Sugar, M Breuss, P Pichler, H Cadiou, M Saunders, M Lythgoe, J Shaw & D A Keays (2012): Clusters of iron-rich cells in the upper beak of pigeons are macrophages not magnetosensitive neurons. Nature 484: 367–370 doi:10.1038/nature11046

H Mouritsen  (2012): Sensory biology: Search for the compass needles. Nature 484: 320–321 doi:10.1038/484320

 

Erantzuna idatzi

 

 

 

HTML etiketa hauek erabil ditzakezu

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>