Beldurrak mila aurpegi ditu

Beldurrak bizitza salba diezaguke; horixe da beldurraren balioa. Baina ondorio txarrak ere izan ditzake. Berriki jakin izan dugunez, aldaketa metaboliko sakonak dakarzkio beldurrak matxinsalto bati, eta aldaketa horiek, bestalde, ondorio ekologikoak izan ditzakete, matxinsaltoen ohiko ekosistemaren dinamika bera ere alda omen baitaiteke. Ikus dezagun nola gerta daitekeen hori.

Beldurrak ondorio txarrak ekar ditzakeela ez da kontu berria. Izan ere, aurreko batean aritu ginen beldurraren kostuaz, etxetxori melodikoaren demografian izan dezakeen eragina izan baikenuen hizpide. Desberdina da orain aurkeztuko duguna; batetik matxinsalto bat (Melanoplus femurrubrum izenekoa) delako protagonista, eta bestetik, jokaeraren ordez, metabolismoa delako beldurraren eraginez aldatzen dena.

Ikerlariek adierazi dutenaren arabera, ikarapean bizi izandako matxinsaltoen gorpuek izuaren “memoria kimikoa” dute, eta beldurrak eragindako ezohiko osaketa kimikoak landare-jatorriko materiaren andeakuntza moteltzea eragiten du, eta hortaz lurzoruaren berezko fertilizazio-prozesua, landare berrien hazkuntzarako ezinbestekoa dena, geldoago gertatzen omen da.

Emaitza horietara heltzeko, izututako matxinsaltoak sakon aztertu zituzten ikerlariek; matxinsaltoetan ikara sortzeko Pisaurina mira espezieko armiarmak sartu zituzten matxinsaltoak hazten ari ziren kutxetan. Aztertu nahi zutena beldurraren eragina zenez, eta ez erasoaren eragina,  barailak itsatsi egin zizkieten puntu batzuetan armiarmei; horrela, armiarmek matxinsalto koitaduak izutu zitzaketeen baina ez hil.

Lortutako emaitzen arabera, ikarak eragindako estresak karbono asko duten karbohidratoekiko zaletasuna eta metabolismoa suspertu zien  matxinsaltoei, eta beraz, harraparirik gabeko kutxetan hazitako matxinsaltoekin alderatuz  zortzi hankako mamuek eragindako izupean hazitakoek karbono gehiago eta nitrogeno gutxiago zuten. Horrelako aldaketa biokimikoak oso kaltegarriak izan daitezke lurreko mikrobioentzako, horiek nitrogenoa behar baitute landareen hondakinak andeatzeko. Izua jasandako matxinsaltoen karkasak gehitzean belar hondakinetara, laborategiko saioetan mikrobioen jarduera % 62 murriztu zen, eta % 19 inguru naturalean egin zirenean. Bakterioen gosea murrizten bada, hildako matxinsaltoaren gorpuaren karbohidratoetako eta proteinetako karbono organikoa karbono ezorganiko edo mineraletan bihurtzeko prozesua moteldu egiten  da. Gogoratu behar dugu substantzia horiek landareentzako ezinbesteko elikagaiak direla. Beraz, harrapariak harrapakinari eragin diezaiokeen estres-erantzunak zeharo  aldaeraz ditzake lurzoruko elikagaien prozesu ziklikoen erregulazioa. Hortaz, beldurrak eragindako animalien fisiologia-aldaketek ekosistemako prozesu biologiko, geologiko eta kimikoetan  izan dezake eragina, ohiko funtzionamendua zeharo baldintzatuz. Argi dago, animalien fisiologiak euren “mundua” alda dezake!

Iturria: D. Hawlena et al. Fear of predation slows plant-litter decomposition. Science, Vol. 336, June 15, 2012, p. 1434. doi:10.1126/science.1219973.

Erantzuna idatzi

 

 

 

HTML etiketa hauek erabil ditzakezu

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>