Humboldten txibiaren abantaila

Humboldten txibia

Animalia gehienek oxigenoa behar dute, energia (ATP) ekoizten duten metabolismo-bideetan ezinbestekoa baitzaie. Oxigeno-kontzentrazioa apala izanik ere, zenbait animaliak lor dezakete behar duten oxigeno guztia, mekanismo bereziak baitituzte horretarako. Beste batzuek, berriz, oxigenorik behar ez duten metabolismo-bideetara jo dezakete, baina bide horiek (bide anaerobikoak) emankortasun apalekoak izaten dira; hau da ATP gutxiago […]

Haginkadarik handiena

Planetako harrapari handienak dira egungo zeroiak (Physeter macrocephalus). Zefalopodoak bide dira euren harrapakin nagusiak; zeroiek urperatzeko eta sakonera handiko uretara iristeko ahalmena baliatzen dute ur sakonetan bizi diren txibiak harrapatzeko. Txibia erraldoien garroen markak ikusi izan dira zeroein larruazaletan eta marka horiek iradokitzen dutenak, alegia ur sakonetako bi kolosoen arteko talkak, gure irudimena pizten du […]

Arrainak vs. zefalopodoak

Zefalopodoek milaka urte daramate itsasoetan. Arrainak sortu baino lehen, eurak ziren itsasoetan harrapari nagusiak. Zefalopodoak ziren aktibitate-maila garaiena garatzen zuten animaliak. Baina gero, arrainak sortu ziren, uretako ornodunak, lehen ornodunak. Eta gailendu egin ziren. Sortu eta berehala lortu baitzuten sekulako arrakasta; arrainak bilakatu ziren harrapari nagusiak eta zefalopodoak bigarren plano batean geratu ziren.

Arrainen arrakasta […]

Erraldoi abisalak

“El rojo” (Bernhard Kegel) zientzia-fikziozko eleberri bat da. Biologoa da idazlea eta Alemanian ezagun samarra, dirudienez. Eleberriaren literatura-kalitatea, apalegia izan barik ere, ez da beste munduko gauzarik. Ondo idatzita dago, hori bai, eta gainera, bistakoa da idazlea zientzialaria dela eta idazten duenaz badakiela. Eleberri horretatik harturiko pasartea (141. or.) da hurrengoa:

“Noizean behin, larruazal leun […]