Erabiltzaile Tresnak


gizt:6

Euskararen batasunaren historia

Aurkezpena

MITXELENA, EUSKARAREN BATASUNAREN EGILEA Hemen aztertuko dugu nola egin duen euskarak batasunarekin aurrera. Ez da kontu erraza izan batere, Euskaltzaindia sortu zenetik izan baita hori Akademiaren helburu argietako bat. Koldo Zuazo Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleak aztertu zuen historia luze hori bere doktoretza tesian. Hemen ez da errepikatuko berriz ere historia berbera: batasunaren xehetasunak kontatuko dira, bai, baina Arantzazun 1968an lehenbiziko eredua aurkeztu zenetik. Hortaz, batasuna benetan nola egin den kontatu nahi da hemen, lorpen handia izan baita hori.

BATASUNA EGITEN, argazki hau Gandiagak atera zuen Lizundiaren makinarekin Hizkuntzen batasun idatzia egitea ez da bide laburra izaten, betiere jauzi handia gertatzen baita hizkuntza mintzatutik hizkuntza idatzira pasatzen garen aldi oro. Jauzi horren zenbatekoa handiagoa izaten da, gainera, delako hizkuntza horrek ez baldin badu behar bezala garatu hizkera landuaren erregistrorik. Ez dugu berdin hitz egiten etxean garenean, tabernan gure adiskideekin, edo jende aurrean mintzatu behar dugunean, esaterako: erregistro desberdinak erabiltzen ditugu, anitzetan horren kontzientzia argirik ez badugu ere.

HEMEN EMAN ZIREN LEHENBIZIKO URRATSAK 1968AN Esan bezala, lehenbiziko urratsak Arantzazun eman ziren. Han hartutako erabakiek nolako harrera zuten ikusteko, hamar urteko epea eman zuen Euskaltzaindiak. Bergaran egin zen 1978an hurrengo batzarra, eta harrera hori aztertu zen, hain zuzen ere. Dena dela, tartean Euskaltzaindiak segitu zuen funtsezko erabakiak hartzen: aditz batua onartu zen 1972an, esaterako, beste zenbait erabakiren batera. Bergarako batzarrean berraztertu zen h letraren kontua, eta azken erabakiak hartu (erakusleen ingurukoa, adibidez). Gero ekin zion Euskaltzaindiak beste funtsezko lan batzuei: Euskararen Herri Hizkeren Atlasa, Orotariko Euskal Hiztegia, Euskal Gramatika. Lehen Urratsak eta abar. Hori guztia kontatzen da atal honetan.

— Egilea: Pello Salaburu

lanaren aipamena nola egin...

Pello Salaburu, "Euskararen batasunaren historia", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg
ISBN: 978-84-693-9891-3