Erabiltzaile Tresnak


his:1

Euskararen historia laburra

Atal honetan aurkezten ditugu, labur-labur emanik, euskararen ezaugarri nagusiak, bai gaurko ikuspuntutik (nola dagoen hizkuntza osatua, zein diren haren bereizgarri nagusiak, nolako sistemaren barnean biltzen den, eta abar.), bai historiaren ikuspuntutik ere. Gai hauetako asko SEG honen beste ataletan lantzen dira xehekiago. Baina, hala ere, uste dugu hemen aurkitzen ahal duela irakurleak euskararen argazki moduko zerbait, gero beste informazio mota batekin osatzen ahalko duena.

Euskararen historia laburra Hemen aurkitzen da informazioa, hortaz, hizkuntzaren barneko egiturari buruz, euskalkien inguruan edo euskararen jatorriaz, gai horien inguruan hainbeste teoria sortu izan baitira. Euskarak historian zehar nolako mugak izan dituen ikusi nahi izanez gero ere, hemen behatu daiteke. Baten batek galdetzen duenean nola den posible euskarak bizirik irautea, beti egon izan denean inguruko hizkuntza boteretsuek bildua, hemen aurkituko ditu arrazoi batzuk. Halaber, Foruek duten zerikusia hizkuntzaren kontu hauen inguruan ere. Holako gaiak aztertzen dira hemen, batzuetan modu eskematikoan egiten bada ere. Atal honen helburua, hain zuzen ere, horixe baita: behako batekin oinarrizko ideiak argi izatea.

Hemengo materiala Etxepare Institutuak argitaratuko duen liburu honetan dago oinarritua: Igartua, Iván & Zabaltza, Xabier: Euskararen historia laburra / Breve historia de la lengua vasca / A Brief History of the Basque Language, Donostia: Etxepare Euskal Institutua, 2012. ISBN: 978-84-614-9752-2.

— Egileak: Ivan Igartua eta Xabier Zabaltza

Erreferentziak

  • Bonaparte, L.-L., 1863. Cartes des Sept Provinces Basques montrant la délimitation actuelle de l'Euskara et sa division en dialectes, sous-dialectes et varietés, London, Stanford’s Geographical Establishment [1866].
  • Caro Baroja, J., 1946. Materiales para una historia de la lengua vasca en su relación con la latina, Salamanca, Universidad de Salamanca.
  • Erize, X, 1997. Nafarroako euskararen historia soziolinguistikoa (1863-1936): Soziolinguistika historikoa eta hizkuntza gutxituen bizitza, Iruñea, Nafarroako Gobernua.
  • Euskaltzaindia, 1978. Euskararen liburu zuria, Bilbo.
  • Gorrochategui, J., 1984. Onomástica indígena de Aquitania, Bilbao, Universidad del País Vasco.
  • Hualde, J. I., J. A. Lakarra eta R. L. Trask (eds.), 1995. Towards a History of the Basque Language, Amsterdam/Philadelphia.
  • Hualde, J. I. eta J. Ortiz de Urbina (eds.), 2003. A Grammar of Basque, Berlin / New York, Mouton de Gruyter.
  • Intxausti, J., 1990. Euskara, euskaldunon hizkuntza, Eusko Jaurlaritza.
  • Jimeno Jurío, J. M., 1997. Navarra. Historia del Euskera, Tafalla, Txalaparta.
  • Lacarra, J. M., 1957. Vasconia medieval. Historia y filología, San Sebastián, Seminario Julio de Urquijo.
  • Lakarra, J. A., 1996. “Sobre el Europeo Antiguo y la reconstrucción del protovasco”, Anuario del Seminario de Filología Vasca “Julio de Urquijo” 30, 1-70.
  • Mitxelena, L., 1964. Textos arcaicos vascos, Madrid, Minotauro.
  • ——-, 1977. Fonética histórica vasca, 2.ª ed., San Sebastián, Diputación Foral de Guipúzcoa.
  • ——-, 1981. “Lengua común y dialectos vascos”, Anuario del Seminario de Filología Vasca “Julio de Urquijo” 15, 291-313.
  • ——-, 1985. Lengua e historia, Madrid, Paraninfo.
  • ——-, 1988. Sobre historia de la lengua vasca. I-II., Donostia-San Sebastián, Diputación de Guipúzcoa (Anejos del Seminario de Filología Vasca “Julio de Urquijo” 10).
  • ——-, 2011. Obras completas. I-XV, Donostia-San Sebastián, Diputación de Guipúzcoa / UPV-EHU / Gobierno Vasco.
  • Rebuschi, G., 2003. “Basque from a typological, dialectological and diachronic point of view”, in Th. Roecke (ed.), Variation Typology / Variationstypologie, Berlin / New York, Walter de Gruyter, 837-865.
  • Sarasola, I., 1975. Euskal literatura numerotan, Donostia, Kriselu.
  • Tejerina, B., 1992. Nacionalismo y lengua. Los procesos de cambio lingüístico en el País Vasco, Madrid, Siglo XXI, Centro de Investigaciones Sociológicas.
  • Torrealdai, J. M., 1977. Euskal idazleak, gaur, Oñati-Arantzazu, Jakin.
  • Tovar, A., 1980. Mitología e ideología sobre la lengua vasca, Madrid, Alianza Editorial.
  • Trask, R. L., 1997. The History of Basque, London, Routledge.
  • Trask, R. L., 1998. “The typological position of Basque: Then and now”, Language Sciences 20/3, 313-324.
  • Trebiño, I., 2001. Administrazio zibileko testu historikoak, Oñati, Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundea.
  • Vennemann, Th., 2003. Europa Vasconica - Europa Semitica, Berlin / New York, Walter de Gruyter.
  • Villar, F. eta B. M. Prósper, 2005. Vascos, celtas e indoeuropeos. Genes y lenguas, Salamanca, Ediciones de la Universidad de Salamanca.
  • Vogt, H., 1955. “Le basque et les langues caucasiques”, Bulletin de la Société de Linguistique de Paris 51, 121-147.
  • Zabaltza, X., 2005. Mater Vasconia. Lenguas, fueros y discursos nacionales en los países vascos, San Sebastián, Hiria.
  • Zuazo, K., 1998. “Euskalkiak, gaur”, Fontes Linguae Vasconum 78, 191-233.

lanaren aipamena nola egin...

Ivan Igartua eta Xabier Zabaltza, "Euskararen historia laburra", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg
ISBN: 978-84-693-9891-3