Erabiltzaile Tresnak


hizk:1:5:7

Patroi-parekatzea. (Interpretazio semantikoa lortzeko estrategia)

Helburu mugatuko hainbat domeinutan, probetxagarria gerta daiteke domeinuaren egitura tipikoak baliatzea interpretazio semantikoaren prozesuan. Egunkarietan azaltzen diren negozio-eragiketei buruzko laburpenak aztertuz gero, horri buruz ematen diren egunkarietako berri guztiek eskema finko bati jarraitzen diotela ikus daiteke: beti azalduko da erosten duena, erosi dena, zer preziotan erosi den, nori erosi dioten, eta abar. Eredu sinple batzuk definitzea da teknika honen gakoa. Eredu sinple horiek domeinuko informazio zatiak adieraziko dituzte. Informazio zati horien bitartez osatuko da tarea errepresentatuko duen eskema orokorra. Hego Amerikako eraso terroristei buruzko domeinuaren inguruan laburpenak egitea bada aplikazioko tarea ondoan azaltzen den eredua izan daiteke egokia. TERRORIST INCIDENT

DATE date

LOCATION city/state/country

TYPE e.g. bombing

STAGE of EXECUTION e.g. accomplished, planned

INSTRUMENT e.g. bomb, gun

PERPRETATOR NAME e.g. FMLN

PHYSICAL TARGET e.g. car, house

HUMAN TARGET e.g. president

NATIONALITY TARGET e.g. San Salvador

EFFECT e.g. no injury

Ideia nagusia hau da: sarrerako testuan ereduak definitu, non eskema orokorreko atributuak identifikatuko diren. Adibidez: take aditza, gizakia den zerbait deskribatzen duen sintagma, eta hostage hitza agertzeak hitz-sekuentzia batean, TERRORIST-INCIDENT eskemako HUMAN-TARGET atributuaren balioa adierazten du. Hori guztia eredu honen bitartez adierazten da:

take <HUMAN> hostage →

   
(TERRORIST-INCIDENT  HUMAN-TARGET  1)

lan horretan analizatzaile partzialak egokiak dira. Analizatzaile orokorrak oso garestiak baitira eta gainera ez da oso errealista edozein esaldi onartuko duen analizatzailea egin daitekeela pentsatzea. Analizatzaile partzialak “puskak” hartuko ditu: izen-sintagmak eta aditz-sintagmak; analizatzaileak preposizioak eta loturazko partikulak ere bereiz ditzake. Horretaz gain, zatien mota semantikoaren informazioa behar du; normalean zatiaren gunetik hartuko dira.

Ad. : Guerrillas attacked Merino's home in San Salvador five days ago with explosives. Erabilitako lexikoa: Ago (AGO)

Attacked (V VFORM past TYPE attack)

Days (DATEUNIT)

Explosives (N TYPE WEAPON)

Five(NUMB)

Guerrillas(N TYPE HUMAN-GROUP)

Home (N TYPE LOC)

In(P TYPE IN)

Merino(NAME TYPE PERSON)

San-Salvador(NAME TYPE LOC)

withTYPE WITH)

Analizatzaileak lortuko dituen zatiak:

(NG Guerrillas TYPE HUMAN-GROUP)

(VG attacked TYPE ATTACK VFORM PAST)

(NG Merino's home TYPE LOC)

(P in TYPE in)

(NG San-Salvador TYPE LOC)

(NG (BEFORE-NOW 5 days) TYPE DATEUNIT)

(P with TYPE WITH)

(NG explosives (TYPE WEAPON))

Eredu sinple batzuk:

P1 <HUMAN> <ATTACK> <LOC> → (INCIDENT ATTACK

                           PERPETRATOR NAME 1
                           PHYSICAL TARGET 2)

P2 <IN> <LOC> → (LOCATION 2)

P3 <DATE> → (DATE 1)

P4 <WITH> <WEAPON> → (INSTRUMENT 2)

Lortzen den analisia:

(INCIDENT ATTACK

     PERPETRATOR NAME Guerrillas
     PHYSICAL TARGET Merino's home)

(LOCATION San Salvador) (DATE five days ago) (INSTRUMENT explosives)

Hau adibide bat besterik ez da izan. Gauzak konplexuagoak egiten diren heinean, eskema orokorrak eta ereduak konplexu bihurtuko dira.

lanaren aipamena nola egin...

Euskara Institutua, EHU, "Patroi-parekatzea. (Interpretazio semantikoa lortzeko estrategia)", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg
ISBN: 978-84-693-9891-3