Erabiltzaile Tresnak


morf:4:4:4:4:1

Adberbio dvandvak

Maila berean dauden bi adberbio elkartzen dira adberbio dvandvak osatzeko: bi erakusle, bi moduzko adberbio edo bi denborazko…

  • Han-hemen, han-hor, hala-nola, harat-honat, gaur-biharretan, bihar-etzi(etan), luze-laburrean, goien-barren, ezker-eskuin, atzera-aurrera, goiti-beheiti…

Adibideak

  • Adibide klasikoak:Hollywood eta biok
    • Zer doazko haurren bihotz-minak, ama eta alargunen etsimenak? Laster itsaso barne nahasiak goitika han hemen, aurtikitzen ditu iretsi dituen gizonen gorputz hilak. (Atheka gaitzeko oihartzunak, Dasconaguerre, J. B.)
    • Barkha itzaguzu gure bekhatiak, hala nola guk barkhatzen baitugu gure etshaier; ezkizatzula utzi tentatiotan erortera, baina begira gitzazu gaitz oratarik. (Onsa hilceco bidia, Tartas)
    • G: Honi ihes egiteko, zer egin behar da? I: Ützi honen eretze pitzgarriak, eta emazten lagüngoa; nork bere begiak apal edüki, hara hona ohiltü gabe; ez iagoitik beha elhe theyü edo sobera nabasier; iraiz bethi honkite ahalke gabiak; eta ez egon auher behinere. (Catechima laburra, Belapeyre)
  • Gaurko adibideak:
    • Aski zenuten talaia nagusian hara-hona ibili eta ziegetako etxe handian pare bat barrualdi egitea hozkia sentitzeko. (Hollywood eta biok, Cillero, J.)
    • Garai hartan, Espainiako Poliziak ustez Madrilgo atentatuekin zerikusia zuten hainbat pertsona atxilotu zuen han-hemen. (Hizlandia, Iñigo Aranbarri)
    • Beste batzuek aldiz, egiazko bakartiarrak, lagun asko dituztela sinestarazi nahiz, dei faltsuak pasatzen dituzte, edo hobeki erranez norbait deitzen balute bezala egiten dute: hala nola arratsalde osoak pasatzen dituzten edozein ostatuko terrazan, beti deika. (Skyroom, Etxeberri, R.)

Eratorpena

Adjektibo dvandavak ere erator litezke: luze-zabaleko (programazioa), leku-denborazko atzizkiak, ikus-entzunezko (ikasmateriala)…

  • Besteak hamabost-hogei zentimetroko luze-zabaleko plaka angeluzuzenak ziren, karratuago batzuk, laukizuzenago besteak. (Kuskue tanden, Iñaki Iñurrieta)
  • Baina mundua biribila da, eta jira-bira etengabean dihardu gainera: 1994an, Euskal Herriko Unibertsitatean hasi nintzen irakasle, eta hantxe dihardut oraindik ere, ikus-entzunezko komunikazio eta publizitate kontuak irakasten. (Kurrin-kurrun vitae, Garzia, Joxerra)

Bigarren osagaiak -ka atzizki adberbio-sortzailea daramala ere bai: laztan-musuka, irri-barreka, izkuta-agirika, negar-zotinka…

lanaren aipamena nola egin...

Euskara Institutua, EHU, "Adberbio dvandvak", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg
ISBN: 978-84-693-9891-3