Erabiltzaile Tresnak


morf:4:5:0:4:3

-to

Bizkaieraz (nahiz aditzondoren batek edo bestek askoz eremu zabalagoa izan) askotan -ki aditzondo-sortzailearen ordez erabili da -to atzizkia, hau ere aditzondoak sortzeko: poliki > polito, ederki > ederto… Adibideetan ikusten denez, nola? galderari erantzuten diote -to atzizkiak sorturiko aditzondoek ere (poliki eta polito aditzondoek bina adiera dituzte: 'ongi, egoki' eta 'mantso').

kakotxa
kakotxa
Sukaldaritza arloan, euskara, poliki, baina polito ari da. ( eitb blogak, Kike Amonarriz)

Sudurkariaren ondotik herskaria ahostun bihurtu eta -do alomorfoa ageri da ondo aditzondoan. Hala ere, -do ez da -ki bezain emankorra: ederto, errazto, galanto, hobeto, ondo, polito, zatarto…

  • Emengo gazteak erakutsi dabe bein baiño sarriago euren abertzaletasuna auteskundeetan ederto lan egiñaz;[…] (Edo geuk edo iñok ez, "Kirikiño")
  • Amodijua berbalduna da, ta ez errazto ixillik euki deitekiana[…] (Baseerritaar nequezaleentzaco escolia, Moguel, J. J.)
  • Baña, baldin bein zerbait badirautsat, berak niri baño gogorrago berba egiten badeutsat, esango dabe gizona nasala, neure onraz preziatzen nasala ta galanto egin dodala. (Gueroco Güero, Añibarro)
  • Apaingarritan lorontzi bi eukezan usain bageko loraz polito apaindurik eta euren bitartean portzelanazko elefante bi, bizkarrean indioen dardai ordez zotz batzuk (beste izenez ortziriak, erderazko) (Latsibi, Azkue, R. M.)

lanaren aipamena nola egin...

Euskara Institutua, EHU, "-to", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg
ISBN: 978-84-693-9891-3