Erabiltzaile Tresnak


morf:5:10:3:2:1:5:11

lehenik, bigarrenik, azkenik...

Adberbio batzuek hurrenkera markatzen dute: lehenik, bigarrenik, azkenik… Mendebaldeko euskalkietan ageri diren arren, nagusiki Nafarroan eta Iparraldean erabili izan dira tradizioan.

Ikus adibideok:

  • Adibide klasikoak:
    • 1914ko gerla ondoan, sartu zen lehenik herriko etxean eta gero Pariseko legebiltzarrean, bere fortunari esker. (Oroitzapenak, Larzabal, P.)
    • Jangoikoak lenik Bear du salbatu, gero bigarrenik gizonak obratu; konforme elkarreki biek akabatu; salbo da beras orreki. (Koplak, Lizarraga)
    • Ministroak dio azkenik: Ezagezazu, Jauna, zure kriatura au, ez beste Jainkok, zeren besterik eztan, ezpada zuk Jainko egiazko bakarrak ezerezetik e (Aita S. Ignacioren egercicioac, Cardaberaz)
  • Gaurko adibideak:
    • Hau lehenik Analitika transzendentala da, “egiaren Logika” bat, beraz; bigarrenik, Dialektika transzendentala da, eta Kantek Dialektikaz itxuraren Logika ulertzen du, eta itxura honen aurkikuntza, kritika eta gaindipena dira Dialektika transzendentalaren egitekoak. (Arrazoimen hutsaren kritika, Kant/ Ibon Uribarri)
    • Bigarrenik, ea gisa den eta itxura ona duen. (Enkiridion, Azpilkueta, M./ Xarriton, P.)
    • Azkenik nortasun arazoak, bezeroekin batzuetan ustekabeko erreakzioak eragiten zizkioten arazoak, gainditu egin zituen, homosexuala zela jabetu zen une berean, hain zuzen. (Ostiralak, Arretxe, J.)

lanaren aipamena nola egin...

Euskara Institutua, EHU, "lehenik, bigarrenik, azkenik...", Sareko Euskal Gramatika (SEG), www.ehu.eus/seg
ISBN: 978-84-693-9891-3