Beatriz Gómez Santos
(Departamento de Fisiología, Facultad de Medicina y Enfermería)
Presentación
Soy Licenciada en Biología (2013) y Doctora en Biología Molecular y Biomedicina (2019).
He desarrollado mi carrera investigadora en el campo del metabolismo, dentro del grupo Lipids & Liver. Concretamente mi investigación se ha centrado en cómo el metabolismo de lípidos y su alteración pueden influir en el desarrollo de patologías hepáticas, como la esteatosis hepática metabólica y su progresión. Además, he profundizado en mecanismos como el envejecimiento, la senescencia y el papel que tienen en la alteración metabólica. Recientemente también he desarrollado investigación en el estudio de la respuesta al daño hepático agudo y modulación metabólica.
Soy coautora de 22 publicaciones y he participado en más de 11 proyectos de investigación.
Actualmente imparto docencia como Profesora Adjunta en los Grados de Medicina, Odontología e Ingeniería Biomédica y en los Másteres de Biología Molecular y Biomedicina y en el de Investigación Biomédica. Soy además profesora y miembro de la comisión académica del PD de Biología Molecular y Biomedicina.
Publicaciones
- Benedé-Ubieto R, Estévez-Vázquez O, Acar R, Leal-Lassalle H, Gutierrez AH, Redondo-Urzainqui A, Iborra S, Odintsova VE, Tyakht A, Herranz JM, Firat Z, Basol M, Korkmaz B, Sanz-García C, Juanola O, Caparrós E, Francés R, Ciudin A, Pericàs JM, Gómez-Santos B, Aspichueta P, Treichel N, Clavel T, Reißing J, Bruns T, Bartneck M, Mazariegos MS, Wolters JC, Jorquera G, Liedtke C, Vaquero J, Bañares R, Cakan-Akdogan G, Ávila MA, Konu O, Cubero FJ, Nevzorova YA. Alcohol consumption in metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD): understanding the gut-liver crosstalk for clinical translation. Gut Microbes. 2026 Dec 31;18(1):2631834. doi: 10.1080/19490976.2026.2631834. Epub 2026 Feb 21. PMID: 41723574; PMCID: PMC12928667.
- Apodaka-Biguri M, Simão AL, González-Romero F, Mestre D, Rodrigues PM, Aurrekoetxea I, Gómez-Santos B, Buqué X, Nieva-Zuluaga A, de Gauna MR, Fernandez-Puertas I, Gomez-Jauregui P, Sainz-Ramirez N, Alfaro-Jiménez K, Ortiz-Palma A, Castillero E, Iglesias-Ara A, Mitxelena J, Eriz A, Aransay AM, Lozano JJ, Marin JJG, Izquierdo-Sanchez L, Perugorria MJ, Bujanda L, Banales JM, Martín C, Mosteiro L, Errazti G, Syn WK, Castaño L, Zubiaga AM, Castro RE, Aspichueta P. E2F2 transcription factor promotes a cholestatic MASH phenotype by regulating hepatobiliary metabolism through miR-34a-5p. Hepatology. 2026 May 1;83(5):1231-1247. doi: 10.1097/HEP.0000000000001461. Epub 2025 Jul 28. PMID: 40720724; PMCID: PMC13089840.
- Cicuéndez B, Mora A, López JA, Curtabbi A, Pérez-García J, Porteiro B, Jimenez-Blasco D, Latorre-Muro P, Vo P, Jerome M, Gómez-Santos B, Romero-Becerra R, Leiva M, Rodríguez E, León M, Leiva-Vega L, Gómez-Lado N, Torres JL, Hernández-Cosido L, Aguiar P, Marcos M, Jastroch M, Daiber A, Aspichueta P, Bolaños JP, Spinelli JB, Puigserver P, Enriquez JA, Vázquez J, Folgueira C, Sabio G. Absence of MCJ/DnaJC15 promotes brown adipose tissue thermogenesis. Nat Commun. 2025 Jan 13;16(1):229. doi: 10.1038/s41467-024-54353-4. PMID: 39805849; PMCID: PMC11730624.
- Lamas-Paz A, Hionides-Gutiérrez A, Guo F, Jorquera G, Morán-Blanco L, Benedé-Ubieto R, Mesquita M, Estévez-Vázquez O, Zheng K, Mazariegos M, Vázquez-Ogando E, Blázquez-López E, Asensio I, Mutlu B, Gomez-Santos B, Peligros MI, Vaquero J, Bañares R, Delgado TC, Martínez-Chantar ML, Martínez-Naves E, Sanz-García C, Mohamed MR, Tesolato S, Iniesta P, Gallego-Durán R, Maya-Miles D, Ampuero J, Romero-Gómez M, Martínez-Alcocer A, Sanfeliu-Redondo D, Fernández-Iglesias A, Gracia-Sancho J, Coll M, Graupera I, Ginès P, Ciudin A, Rivera-Esteban J, Pericàs JM, Ávila MA, Frutos MD, Martínez-Cáceres CM, Ramos-Molina B, Aspichueta P, Puigserver P, Nevzorova YA, Cubero FJ. Loss of Cdkn1a protects against MASLD alone or with alcohol intake by preserving lipid homeostasis. JHEP Rep. 2024 Oct 5;7(1):101230. doi: 10.1016/j.jhepr.2024.101230. PMID: 39659733; PMCID: PMC11629569.
- Valdecantos MP, Ruiz L, Folgueira C, Rada P, Gomez-Santos B, Solas M, Hitos AB, Field J, Francisco V, Escalona-Garrido C, Zagmutt S, Calderon-Dominguez M, Mera P, Garcia-Martinez I, Maymó-Masip E, Grajales D, Alen R, Mora A, Sáinz N, Vides-Urrestarazu I, Vilarrasa N, Arbones-Mainar JM, Zaragoza C, Moreno-Aliaga MJ, Aspichueta P, Fernández-Veledo S, Vendrell J, Serra D, Herrero L, Schreiber R, Zechner R, Sabio G, Hornigold D, Rondinone CM, Jermutus L, Grimsby J, Valverde ÁM. The dual GLP-1/glucagon receptor agonist G49 mimics bariatric surgery effects by inducing metabolic rewiring and inter-organ crosstalk. Nat Commun. 2024 Nov 28;15(1):10342. doi: 10.1038/s41467-024-54080-w. PMID: 39609390; PMCID: PMC11605122.
- Rada P, Carceller-López E, Hitos AB, Gómez-Santos B, Fernández-Hernández C, Rey E, Pose-Utrilla J, García-Monzón C, González-Rodríguez Á, Sabio G, García A, Aspichueta P, Iglesias T, Valverde ÁM. Protein kinase D2 modulates hepatic insulin sensitivity in male mice. Mol Metab. 2024 Dec;90:102045. doi: 10.1016/j.molmet.2024.102045. Epub 2024 Oct 12. PMID: 39401614; PMCID: PMC11535753.
- Capelo-Diz A, Lachiondo-Ortega S, Fernández-Ramos D, Cañas-Martín J, Goikoetxea-Usandizaga N, Serrano-Maciá M, González-Rellan MJ, Mosca L, Blazquez-Vicens J, Tinahones-Ruano A, Fondevila MF, Buyan M, Delgado TC, Gutierrez de Juan V, Ayuso-García P, Sánchez-Rueda A, Velasco-Avilés S, Fernández-Susavila H, Riobello-Suárez C, Dziechciarz B, Montiel-Duarte C, Lopitz-Otsoa F, Bizkarguenaga M, Bilbao-García J, Bernardo-Seisdedos G, Senra A, Soriano-Navarro M, Millet O, Díaz-Lagares Á, Crujeiras AB, Bao-Caamano A, Cabrera D, van Liempd S, Tamayo-Carro M, Borzacchiello L, Gomez-Santos B, Buqué X, Sáenz de Urturi D, González-Romero F, Simon J, Rodríguez-Agudo R, Ruiz A, Matute C, Beiroa D, Falcon-Perez JM, Aspichueta P, Rodríguez-Cuesta J, Porcelli M, Pajares MA, Ameneiro C, Fidalgo M, Aransay AM, Lama-Díaz T, Blanco MG, López M, Villa-Bellosta R, Müller TD, Nogueiras R, Woodhoo A, Martínez-Chantar ML, Varela-Rey M. Hepatic levels of S-adenosylmethionine regulate the adaptive response to fasting. Cell Metab. 2023 Aug 8;35(8):1373-1389.e8. doi: 10.1016/j.cmet.2023.07.002. Epub 2023 Jul 31. PMID: 37527658; PMCID: PMC10432853.
- Marsal-Beltran A, Rodríguez-Castellano A, Astiarraga B, Calvo E, Rada P, Madeira A, Rodríguez-Peña MM, Llauradó G, Núñez-Roa C, Gómez-Santos B, Maymó-Masip E, Bosch R, Frutos MD, Moreno-Navarrete JM, Ramos-Molina B, Aspichueta P, Joven J, Fernández-Real JM, Quer JC, Valverde ÁM, Pardo A, Vendrell J, Ceperuelo-Mallafré V, Fernández-Veledo S. Protective effects of the succinate/SUCNR1 axis on damaged hepatocytes in NAFLD. Metabolism. 2023 Aug;145:155630. doi: 10.1016/j.metabol.2023.155630. Epub 2023 Jun 13. PMID: 37315889.
- Gomez-Santos B, Saenz de Urturi D, Buqué X, Aurrekoetxea I, Nieva A, Fernández-Puertas I, Aspichueta P. In Vivo Hepatic Triglyceride Secretion Rate in Antisense Oligonucleotide (ASO)-Treated Mice. Methods Mol Biol. 2023;2675:15-26. doi: 10.1007/978-1-0716-3247-5_2. PMID: 37258752.
- Aurrekoetxea I, Gomez-Santos B, Apodaka-Biguri M, Ruiz de Gauna M, Gonzalez-Romero F, Buqué X, Aspichueta P. In Vivo Tissue Lipid Uptake in Antisense Oligonucleotide (ASO)-Treated Mice. Methods Mol Biol. 2023;2675:1-13. doi: 10.1007/978-1-0716-3247-5_1. PMID: 37258751.
- Sáenz de Urturi D, Buqué X, Porteiro B, Folgueira C, Mora A, Delgado TC, Prieto-Fernández E, Olaizola P, Gómez-Santos B, Apodaka-Biguri M, González-Romero F, Nieva-Zuluaga A, Ruiz de Gauna M, Goikoetxea-Usandizaga N, García-Rodríguez JL, Gutierrez de Juan V, Aurrekoetxea I, Montalvo-Romeral V, Novoa EM, Martín-Guerrero I, Varela-Rey M, Bhanot S, Lee R, Banales JM, Syn WK, Sabio G, Martínez-Chantar ML, Nogueiras R, Aspichueta P. Methionine adenosyltransferase 1a antisense oligonucleotides activate the liver-brown adipose tissue axis preventing obesity and associated hepatosteatosis. Nat Commun. 2022 Mar 1;13(1):1096. doi: 10.1038/s41467-022-28749-z. PMID: 35232994; PMCID: PMC8888704.
- Ruiz de Gauna M, Biancaniello F, González-Romero F, Rodrigues PM, Lapitz A, Gómez-Santos B, Olaizola P, Di Matteo S, Aurrekoetxea I, Labiano I, Nieva-Zuluaga A, Benito-Vicente A, Perugorria MJ, Apodaka-Biguri M, Paiva NA, Sáenz de Urturi D, Buqué X, Delgado I, Martín C, Azkargorta M, Elortza F, Calvisi DF, Andersen JB, Alvaro D, Cardinale V, Bujanda L, Banales JM, Aspichueta P. Cholangiocarcinoma progression depends on the uptake and metabolization of extracellular lipids. Hepatology. 2022 Dec;76(6):1617-1633. doi: 10.1002/hep.32344. Epub 2022 Feb 8. PMID: 35030285; PMCID: PMC9790564.
- Estévez-Vázquez O, Benedé-Ubieto R, Guo F, Gómez-Santos B, Aspichueta P, Reissing J, Bruns T, Sanz-García C, Sydor S, Bechmann LP, Maranillo E, Sañudo JR, Vázquez MT, Lamas-Paz A, Morán L, Mazariegos MS, Ciudin A, Pericàs JM, Peligros MI, Vaquero J, Martínez-Naves E, Liedtke C, Regueiro JR, Trautwein C, Bañares R, Cubero FJ, Nevzorova YA. Fat: Quality, or Quantity? What Matters Most for the Progression of Metabolic Associated Fatty Liver Disease (MAFLD). Biomedicines. 2021 Sep 22;9(10):1289. doi: 10.3390/biomedicines9101289. PMID: 34680405; PMCID: PMC8533605.
- González-Romero F, Mestre D, Aurrekoetxea I, O'Rourke CJ, Andersen JB, Woodhoo A, Tamayo-Caro M, Varela-Rey M, Palomo-Irigoyen M, Gómez-Santos B, de Urturi DS, Núñez-García M, García-Rodríguez JL, Fernández-Ares L, Buqué X, Iglesias-Ara A, Bernales I, De Juan VG, Delgado TC, Goikoetxea-Usandizaga N, Lee R, Bhanot S, Delgado I, Perugorria MJ, Errazti G, Mosteiro L, Gaztambide S, Martinez de la Piscina I, Iruzubieta P, Crespo J, Banales JM, Martínez-Chantar ML, Castaño L, Zubiaga AM, Aspichueta P. E2F1 and E2F2-Mediated Repression of CPT2 Establishes a Lipid-Rich Tumor-Promoting Environment. Cancer Res. 2021 Jun 1;81(11):2874-2887. doi: 10.1158/0008-5472.CAN-20-2052. Epub 2021 Mar 26. PMID: 33771899.
- Simón J, Goikoetxea-Usandizaga N, Serrano-Maciá M, Fernández-Ramos D, Sáenz de Urturi D, Gruskos JJ, Fernández-Tussy P, Lachiondo-Ortega S, González-Recio I, Rodríguez-Agudo R, Gutiérrez-de-Juan V, Rodríguez-Iruretagoyena B, Varela-Rey M, Gimenez-Mascarell P, Mercado-Gomez M, Gómez-Santos B, Fernandez-Rodriguez C, Lopitz-Otsoa F, Bizkarguenaga M, Dames S, Schaeper U, Martin F, Sabio G, Iruzubieta P, Crespo J, Aspichueta P, Chu KH, Buccella D, Martín C, Delgado TC, Martínez-Cruz LA, Martínez-Chantar ML. Magnesium accumulation upon cyclin M4 silencing activates microsomal triglyceride transfer protein improving NASH. J Hepatol. 2021 Jul;75(1):34-45. doi: 10.1016/j.jhep.2021.01.043. Epub 2021 Feb 9. PMID: 33571553; PMCID: PMC8217299.
- Gómez-Santos B, Saenz de Urturi D, Nuñez-García M, Gonzalez-Romero F, Buque X, Aurrekoetxea I, Gutiérrez de Juan V, Gonzalez-Rellan MJ, García-Monzón C, González-Rodríguez Á, Mosteiro L, Errazti G, Mifsut P, Gaztambide S, Castaño L, Martin C, Nogueiras R, Martinez-Chantar ML, Syn WK, Aspichueta P. Liver osteopontin is required to prevent the progression of age-related nonalcoholic fatty liver disease. Aging Cell. 2020 Aug;19(8):e13183. doi: 10.1111/acel.13183. Epub 2020 Jul 7. PMID: 32638492; PMCID: PMC7431823.
- Barbier-Torres L, Fortner KA, Iruzubieta P, Delgado TC, Giddings E, Chen Y, Champagne D, Fernández-Ramos D, Mestre D, Gomez-Santos B, Varela-Rey M, de Juan VG, Fernández-Tussy P, Zubiete-Franco I, García-Monzón C, González-Rodríguez Á, Oza D, Valença-Pereira F, Fang Q, Crespo J, Aspichueta P, Tremblay F, Christensen BC, Anguita J, Martínez-Chantar ML, Rincón M. Silencing hepatic MCJ attenuates non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) by increasing mitochondrial fatty acid oxidation. Nat Commun. 2020 Jul 3;11(1):3360. doi: 10.1038/s41467-020-16991-2. PMID: 32620763; PMCID: PMC7334216.
- Simon J, Nuñez-García M, Fernández-Tussy P, Barbier-Torres L, Fernández-Ramos D, Gómez-Santos B, Buqué X, Lopitz-Otsoa F, Goikoetxea-Usandizaga N, Serrano-Macia M, Rodriguez-Agudo R, Bizkarguenaga M, Zubiete-Franco I, Gutiérrez-de Juan V, Cabrera D, Alonso C, Iruzubieta P, Romero-Gomez M, van Liempd S, Castro A, Nogueiras R, Varela-Rey M, Falcón-Pérez JM, Villa E, Crespo J, Lu SC, Mato JM, Aspichueta P, Delgado TC, Martínez-Chantar ML. Targeting Hepatic Glutaminase 1 Ameliorates Non-alcoholic Steatohepatitis by Restoring Very-Low-Density Lipoprotein Triglyceride Assembly. Cell Metab. 2020 Mar 3;31(3):605-622.e10. doi: 10.1016/j.cmet.2020.01.013. Epub 2020 Feb 21. PMID: 32084378; PMCID: PMC7259377.
- Fernández-Tussy P, Fernández-Ramos D, Lopitz-Otsoa F, Simón J, Barbier-Torres L, Gomez-Santos B, Nuñez-Garcia M, Azkargorta M, Gutiérrez-de Juan V, Serrano-Macia M, Rodríguez-Agudo R, Iruzubieta P, Anguita J, Castro RE, Champagne D, Rincón M, Elortza F, Arslanow A, Krawczyk M, Lammert F, Kirchmeyer M, Behrmann I, Crespo J, Lu SC, Mato JM, Varela-Rey M, Aspichueta P, Delgado TC, Martínez-Chantar ML. miR-873-5p targets mitochondrial GNMT-Complex II interface contributing to non-alcoholic fatty liver disease. Mol Metab. 2019 Nov;29:40-54. doi: 10.1016/j.molmet.2019.08.008. Epub 2019 Aug 16. PMID: 31668391; PMCID: PMC6728756.
- Nuñez-Garcia M, Gomez-Santos B, Saenz de Urturi D, Mestre D, Gonzalez-Romero F, Buque X, Gutiérrez-de Juan V, Martinez-Chantar ML, Syn WK, Fresnedo O, Aspichueta P. Atorvastatin provides a new lipidome improving early regeneration after partial hepatectomy in osteopontin deficient mice. Sci Rep. 2018 Oct 2;8(1):14626. doi: 10.1038/s41598-018-32919-9. PMID: 30279550; PMCID: PMC6168585.
- Nuñez-Garcia M, Gomez-Santos B, Buqué X, García-Rodriguez JL, Romero MR, Marin JJG, Arteta B, García-Monzón C, Castaño L, Syn WK, Fresnedo O, Aspichueta P. Osteopontin regulates the cross-talk between phosphatidylcholine and cholesterol metabolism in mouse liver. J Lipid Res. 2017 Sep;58(9):1903-1915. doi: 10.1194/jlr.M078980. Epub 2017 Jul 28. PMID: 28754826; PMCID: PMC5580904.