Albisteak

Karbono zuntzezko hondakinen % 100 birziklatzeko metodo bat patentatu dute

UPV/EHUko Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurugiroa Saileko kideek egin dute ikerketa

  • Ikerketa

Lehenengo argitaratze data: 2016/09/30

Patentea sortu duen Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurugiroa Saileko ikertaldea

Euskal Herriko Unibertsitateko Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurugiroa Saileko irakasle eta ikertzaile batzuek, karbono zuntzezko materialen hondakinen %100 birziklatzeko metodo bat patentatu dute. Isabel de Marco, Alexander Lopez-Urionabarrenechea, Blanca María Caballero, Naia Gastelu, Aitziber Adrados, Jon Solar eta Ainhoa Hernández dira UPV/EHUko Sustainable Process Engineering ikertaldeko kideak.

Gaur egun izugarri erabiltzen dira konpositeak edo karbono zuntzez osatutako materialak, besteak beste aireontziak, aerosorgailuen palak, kirol artikuluak eta automobilak fabrikatzeko. Izan ere, materialok metal askoren propietate oso antzekoak dituzte, eta, gainera, ez dira batere astunak. Hori dela eta, urte hauetan sekulako gorakada izan du material horien erabilerak (adibidez, Airbus eta Boeing-en azken bi modeloen pisuaren % 50 baino gehiago karbono zuntzezko konpositezkoa da). Merkatuko azterlan guztien arabera, hurrengo urteetan ia-ia esponentzialki egingo du gora konpositearen erabilerak.

Material horiek erabiliz gero, hondakinak sortzen dira; hondakinok hegazkinen, aerosorgailuen eta abarren osagaiak fabrikatzetik sor daitezke, edo materialen balio bizitza amaitzen denean ere bai (adibidez, karbono zuntzez osaturiko hegazkin zatiak birziklatzean).

"Karbono zuntzezko konpositeen osagai nagusiak karbono harizpiak dira, erretxina batekin inpregnatuak eta aglomeratuak. Material horiek birziklatzea ez da batere erraza, hiru arrazoi nagusi direla eta: 1) material gehien-gehienak erretxina termoegonkorrez osatuta daude, hau da, ez dira urtzen beroa aplikatuta, eta, beraz, ezin dira berriz moldatu; 2) askotariko osagai ugariz osatuta daude (erretxina, zuntzak, betetzeko gehigarriak...); eta 3) nahasita egon daitezke, edo beste material batzuk eduki (metalezko tartekiak, film termoplastiko babeslea, pinturak, etab.)", azaldu du Isabel de Marcok, Sustainable Process Engineering (SuPrEn) ikertalde finkoaren mendeko Pirolisia eta Gasifikazioa taldearen zuzendariak. UPV/EHUren Bilboko Ingeniaritza Eskolako Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurugiroa Saileko kideek osatzen dute SuPrEn taldea.

Hasiak dira enpresa interesdunekin hizketan

Karbono hutsezko zuntza oso-oso garestia da merkatuan. Horregatik, zuntzak berreskuratzeko instalazio batzuk hasi dira eraikitzen, zuntz horiek birziklatu eta konposite berriak lortzeko asmoarekin, "baina oraindik ere ikertzen dabiltza". Instalazio horietan, zuntzak erretxinatik bereizten dira prozesu termiko baten bidez (pirolisia). Zehazki, erretxina deskonposatu eta lurrunak eratzen dira; hala, zuntzak matrizetik aske gelditzen dira, eta berreskuratu egin daitezke. Fabrika horietan, erretxinaren deskonposizioak sortutako lurrunak errausketaren bitartez ezabatzen dira; haien balioa, beraz, ez da aprobetxatzen, eta horrek isuri kutsatzaileen arazoa ekartzen du.

UPV/EHUko ikertaldeak argitaraturiko patenteak metodo bat zehaztu du lurrun horiek tratatu eta hidrogeno proportzio handiko gas baliotsu bat lortzeko, eta, ondoren, konposatu hori bereizi eta saldu ahal izateko. "Hidrogenoa etorkizuneko erregaia izango da, ez duelako kutsatzen: hidrogenoa erretzean, ura baino ez da sortzen. Gainera, sintesi kimikorako erabil daiteke hainbat eta hainbat aplikaziotan", esan du De Marcok.

Horrenbestez, metodo patentatu horri esker, erretxina polimerikoari balioa eman dakioke, eta ez soilik karbono zuntzezko erretxinari, gaur egun egiten den moduan. Beraz, metodo horrek gaur egungo teknika hobetuko du, eraginkorrago eta iraunkorrago eginda. "Metodoa hondakin konpositeak tratatzeko egungo fabriketan instala liteke, edo diseinu berrietan txertatu. Aurretik egin dugun balantze ekonomikoaren arabera, hidrogenoa eta berreskuraturiko karbono zuntzak saltzeko prezioak errentagarri bihurtzen du prozesua", azaldu du Alexander Lopez-Urionabarrenecheak, ikerlanaren zuzendariak.

Patentea interesgarria izan daiteke, batetik, karbono zuntzezko konpositeekin fabrikaturiko materialak egiten dituzten enpresentzat, euren hondakinak kudeatzeko, eta, bestetik, hondakinak kudeatzen dituzten enpresentzat. "Patenteari diru etekina atera ahal izateko, are gehiago sakondu behar da laborategiko ikerketan, eta eskala aldaketaren inguruko azterlan bat egin. Taldea hasia da prozesuan interesa duen enpresa batekin hizketan", adierazi du Lopez-Urionabarrenecheak.

Patentearen argitalpena:

'Método para el tratamiento de vapores generados en el proceso de recuperación de fibras de carbono de composites por pirolisis'.

Egileak:

Alexander Lopez-Urionabarrenechea, Isabel de Marco, Blanca María Caballero, Naia Gastelu, Aitziber Adrados, Jon Solar, Ainhoa Hernández. Sustainable Process Engineering (SuPrEn) Ikertalde Finkatuaren mendeko Pirolisia eta Gasifikazioa taldeko kideak. SuPrEn taldea Bilboko Ingeniaritza Eskolako (UPV/EHU) Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurugiroa Saileko kideek osatzen dute.