HiTZ zentroak, Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) hizkuntza arloko teknologien ikerkuntza zentroak, iragarri du baliabide ireki berriak argitaratuko dituela euskarazko ahots teknologiak garatzeko: hizkeraren ezagutza automatikorako bi eredu (ASR) (bat elebakarra, euskaraz eta bestea elebiduna, euskaraz eta gaztelaniaz) eta ahotsaren sintesirako bi ahots (TTS) (bata gizonezkoena eta bestea emakumezkoena, biak modu libre eta doakoan erabilgarri).

Baliabide teknologiko horiei esker, ikertzaileek, enpresek eta garatzaileek ahotsean oinarritutako aplikazioetan txertatu ahal izango dute euskara, eta, hala, hizkuntza horrek adimen artifizialaren eta interfaze digital berrien eremuan duen presentzia indartzen lagunduko du.

Hizketa automatikoki ezagutzeko ereduek aukera ematen dute euskarazko eta gaztelaniazko hitz egindako ahotsa zehaztasun handiko testu bihurtzeko. Horrek erraztu egiten du zenbait aplikazio garatzea, hala nola transkripzio automatikoko sistemak, denbora errealeko azpitituluak jartzeko prozesua, morroi birtualak edo elkarrizketarako interfazeak. Egindako ebaluazioek erakusten dute ereduen errendimendua gaur egun euskararen ezagutza automatikorako erabilgarri dauden onenen artean dagoela.

Bestalde, ahots sintesiko ahots berriek, eredu neuronalak erabiltzen dituztenek, aukera ematen dute testutik abiatuta euskarazko hizkera naturala sortzeko, eta horrek aukera ematen du irakurgailu automatikoetan, nabigazio sistemetan, irisgarritasun tresnetan edo multimediako edukietan erabiltzeko.

Ereduak HiTZ zentroko Aholab ikerkuntza taldeak garatu eta entrenatu ditu, Eusko Jaurlaritzak finantzatutako IKER-GAITU proiektuaren esparruan. Eraldaketa Digitalerako eta Funtzio Publikorako Ministerioak eta Suspertze, Eraldatze eta Erresilientzia Planak, Europar Batasuneko NextGenerationEUk ere finantzatu du, ILENIA proiektuarekin lankidetzan, 2022/TL22/00215335 erreferentzia duena. Halaber, lan honek EJIEren prestazio handiko konputazio-azpiegituraren laguntza izan du, zeinak ereduak entrenatzeko behar diren GPUak eman baititu.  Lizentzia irekien bidez argitaratzen dira garatutako ereduak eta horrek ikerkuntza proiektuetan eta merkataritzarako aplikazioetan erabiltzeko, egokitzeko eta integratzeko aukera ematen du. Eredu berriak eskuragarri daude onlineko gordailu irekietan.

Ekimen honekin, HiTZek euskararako hizkuntza teknologia aurreratuak garatzeko konpromisoa indartu du, eta adimen artifizialaren alorrean berrikuntza erraztuko duten baliabide irekiak sortu.

Ahotsa ezagutzeko eta sintetizatzeko eredu irekiak izatea urrats garrantzitsua da euskara teknologiarekiko interakzioko modu berrietan erabat integratu ahal izatea bermatzeko. Horrek, aldi berean, hizkuntza gero eta testuinguru gehiagotan erabiltzea ahalbidetzen duten aplikazio digitalak garatzen laguntzen du.