Nola lagun diezaiekegu erasoak jasan dituzten eta mendekotasuna edo dibertsitate funtzionala duten emakumeei, gizarteak sarritan ikusezin bihurtzen baditu? Nola eman babesa sexu-indarkeriaren biktima bati bere sexualitatea, gorputza eta plazerrerako eskubidea berreraikitzeko bidean?

Formula teoriko abstraktuetatik urrun, lehen arreta-lerroan esperientzia handia duten psikologia, gizarte-lan eta zuzenbideko adituek beren jakintza praktikoa liburu bihurtu dute. Zehazki, Indarkeria Matxistak: Sareko Esku-hartzea Etengabeko Prestakuntzako Masterrak hiru monografia berri argitaratu ditu, lehen lerroko esperientzia akademiatik haratago eraman eta indarkeria matxistari aurre egiteko tresna erreal zein koordinatuak eskaintzeko helburuarekin. Argitalpen hauen gako nagusia esparru teoriko feminista sendo baten eta sareko lanaren benetako beharren arteko uztartzea da. Ondorioz, liburu hauek sektoreko profesionalentzat eguneroko goiburuko gida zuzena izateko jaio dira, baita ikerketa akademikoan aritzen direnentzat ezinbesteko oinarri bihurtzeko ere.

Masterraren eta argitalpenen zuzendari Leire Imaz Zubiaurren hitzetan, material propioak sortzeak egungo esku-hartzea hobetzen laguntzea du helburu: "Eredu propioa eraikitzen ari gara, marko feministak ezagutza horiei eta esku-hartze profesional eta instituzionalean egiten duen ekarpena erdigunean jarriz. Praktikarako ikertzen dugu, ekarpen horiei forma ematen joateko antipunitibismotik, prebentziotik, erreparaziotik eta eskubideak itzultzetik. Akonpainamendu espezializatuak eta sareko artikulazioak bizitzak salbatzen dituzte".

Argitaratutako lanek hiru errealitate konplexu jorratzen dituzte modu monografikoan, sarritan erakunde-baliabide tradizionalen bazterretan geratzen direnak: mendekotasunak dituzten edo dibertsitate funtzionala duten emakumeen aurkako indarkeria eta sexu-indarkeriaren osteko berreraikuntza psikosoziala.

Estigma hautsi: emakumeak, adikzioak eta trauma zalantzan jartzea

Iragartze Garai Landaluze, osasun-psikologo eta Etorkintza Fundazioaren Tratamendu Anbulatorioko Zentroko koordinatzaileak Mujeres, adicciones y violencias. Un acercamiento al tratamiento de las adicciones con perspectiva de género e interseccionalidad lana egin du. Bertan, genero-ikuspegidun eta intersekzionalitatezko adikzioen tratamendura hurbiltzen da.

Testu horrek agerian uzten du sistemak biktimaren sinesgarritasuna desegiteko joera duela, eta, jokabide oldarkorrak edo adikziozkoak izanez gero, emakume horien lekukotza sistematikoki zalantzan jartzen dutela esparru polizialak, judizialak eta administratiboak. Egileak "trauma konplexuaren" fenomenoa azaltzen du — indarkeria anitzen kateatzea —, eta adikzioak eta mendekotasun afektiboak elkar nola betikotzen duten azaltzen du. Argitalpenak funtsezko tresnak eskaintzen ditu profesionalek begirada intersekzionala eta espezializatua eskura dezaten. Horiek biak ezinbestekoa baitira ulertzeko mendekotasun-jokabideak ez duela biktima-izaera ezabatzen, askotan erasoaren aurrean bizirik irauteko estrategia etsitua dela.

Babes-sareak erasotzailea zaintzailea denerako

Violencias machistas y diversidad funcional izeneko argitalpena Ana Balboa Montavez abokatuak, eta Sara Poncela Chafik eta Sofía Remón Chozas psikologo eta bideratzaile prozesalek egin dute elkarlanean. Hirurak Nafarroako Adimen Urritasuna duten Biktimei Laguntzeko Unitatea (UAVDI) erakundeko talde multidisziplinarraren kide dira.

Lan honek historikoki ikusezin bihurtu den gai bati heltzen dio: nola eska dezake laguntza eguneroko mugikortasuna, janzkera edo zaintza bere erasotzailearen menpe dituen emakume batek? Egileek defendatzen dute gakoa irisgarritasun egokitua dela; horregatik, laguntza zerbitzuen inguruko informazioa erabiltzaileen ohiko ingurune mediko zein sozialetara eramatea proposatzen dute, bai eta lege bidez bideratzaile prozesalaren figura bermatzea ere, justiziarako benetako sarbidea ziurtatzeko.

Zigor-sistematik haratago: Gorputza, plazera eta berreziketa

Hirugarren lana, Sexualidad y violencias sexuales: marco teórico y pautas de intervención con las víctimas, Psikologian doktore eta psikoanalista den Carmina Serrano Hernandezen eskutik dator. 30 urte baino gehiagoko esperientzia klinikoa du trauman, eta Serranok erantzun judizial hutsetik aldendu nahi du fokua, bizirik atera den emakumearen berreraikuntza sakonean zentratzeko. "Trauma ez dago buruan bakarrik: gorputzean ere badago", dio egileak, eta nerbio-sistemaren segurtasuna berrezartzeko gorputz-akonpainamendu geldoa eta errespetu handikoa proposatzen du.

Argitalpenak plazerra autonomiatik berreraikitzea proposatzen du, eta erasoaren unean gertatzen den paralisiaren errua desmuntatzen du, biziraupenerako erantzun neurobiologiko gisa azalduz. Horrez gain, erasotzaileekin esku hartzeari heltzen dio, berrerortzeak saihesteko. Lan zorrotz horretan, erasotzaileak bere erantzukizuna gain hartzea, enpatia garatzea eta indarkeriazko pornografiaren bidezko kitzikapena alde batera uztea eskatzen da; betiere, biktimen segurtasuna erabateko lehentasuna eta premisa nagusia dela bermaturik.

Argitaratutako hiru monografiak Bizkaiko Foru Aldundiaren eta EHUko Berdintasun Zuzendaritzaren laguntzarekin finantzatu dira. Dagoeneko eskuragarri daude formatu digitalean eta erabat irekian, komunitate profesional zein akademiko osoarentzat.

EHU, aitzindari eta abangoardia Berdintasunaren arloan

Material hauen edizioak sendotu egin du euskal unibertsitate publikoak arlo honetan duen konpromiso historikoa. Ekimen honek jauzi kualitatiboa dakar Berdintasunerako Zuzendaritzak 2017-2018 ikasturtean doako ikastaro ireki gisa hasi zuen bidean. Orduz geroztik, unibertsitate-komunitateko 7.000 pertsona inguruk eta Euskal Administrazio Publikoko 3.000 profesional baino gehiagok (IVAPekin lankidetzan) egiaztatu dute berdintasunaren eremuko prestakuntza hau.

Orain, 60 ECTSko Etengabeko Prestakuntzako Master hau abiarazita, EHUk eskaintza akademiko publiko sendoa osatu du, lehendik zituen Berdintasun Agenteen Masterrarekin eta Ikasketa Feminista eta Genero Ikasketen Masterrarekin batera. Gradu-ondoko hau bakarra da autonomia-erkidegoan, eta helburu argi batekin jaio da: Genero Indarkeriaren Aurkako Babes Integraleko 1/2004 Legearen mugetatik harago joatea, gure inguruko errealitate ikusezinenei erantzun eraginkorrak emateko.

Izena ematea zabalik: Indarkeria Matxistak: Sareko Esku-hartzea Etengabeko Prestakuntzako Masterrean aurreizkripzioa egiteko epea zabalik dago dagoeneko. Informazio gehiago nahi izanez gero, esteka honetan kontsulta daiteke.