Irakasgaiaren azalpena eta testuingurua

Irakasgai honetan azterketa zientifikoaren oinarrizko kontzeptuak jorratzen dira, bai ikuspegi fisikotik zein kimikotik. Gainera, materialen zientziaren eta materialen kontserbazioaren eta zaharberritzearen sarreratzat hartzen da. Azterketa fisikoaren barruan, argi infragorriaren bidezko erreflektografiaren eta erradiografiaren aplikazioak aztertuko dira, artelanen ikerketarako duten interes handia dela eta. Halaber, analisi kimiko teknika aurreratuen sarrera egingo da, artelanak osatzen dituzten eta kontserbazio-zaharberritzean erabiltzen diren konposatu organiko eta ez-organikoen karakterizaziorako. Horrela, ikasleek teknika horien funtzionamenduari buruzko ezagutza eskuratuko dute eta haien emaitzak interpretatzeko gai izango dira. Azkenik, material artistikoen degradazio-prozesuak eta haien karakterizazioa sakon aztertuko dira, eta pintura modernoaren ikerketa landuko da, bereziki akrilikoen analisia, zahartzea eta esku-hartzea (garbiketa).

Irakasgaia ikastean lortuko diren emaitzak

R1: Azterketa fisiko eta kimikoko tekniken bidez eskainitako emaitzak interpretatzea, arte garaikidearen ikerketarako eta gainazal piktorikoen karakterizazio eta monitorizaziorako



R2: Infragorri bidezko erreflektorgrafia erabiltzea artelan garaikideak aztertzeko



R3: Aglutzinatzaile garaikideak ezberdintzea (konposizioa eta portaera)



R4: pH eta konduktibitatearen kontrolerako prozedura sinpleak egitea, arte garaikideko gainazal piktorikoetarako garbiketa-metodo espezifikoetan aplikatzeko



R5: Txosten teknikoak egiteko zientzia-terminologia egokia erabiltzea

Ohiko deialdia: orientazioak eta uko egitea

Ebaluazio-sistema jarraitua: Praktikak aurrez-aurrekoak izango dira eta irakasgaiaren urteko egutegian ezarritako datetan egin eta ebaluatu beharko dira.



Ikasle batek azken ebaluazioren sistema baliatu nahi badu, praktikak hasi aurretik jakinarazi beharko dio irakasleari.

Ezohiko deialdia: orientazioak eta uko egitea

Ez-ohiko deialdian, idatzizko entregagiak eta praktikaren memoriak gainditzeaz gain, ikasleek jarduera praktiko batzuk egin beharko dituzte.



Ebaluazio-jarraituaren sistemaren bidez lortutako emaitzak positiboak badira, hauek ezohiko ebaluazioan aintzakotzat hartuko dira.

Irakasgai-zerrenda

GAI-BLOKEA I: AZTERKETA FISIKOKO METODOAK



1. Erradiazio elektromagnetikoa eta haren elkarrekintzak materiarekin.

2. Argi ikusgaia eta ultramorearen aplikazioa artelanen azterketarako.

3. Erreflektografia eta argazki infragorriaren aplikazioa artelanen azterketarako.

4. Azterketa multispektrala eta iragazkien erabilera artelanen azterketarako.

5. Erradiografiaren aplikazioa artelanen azterketarako.



GAI-BLOKEA II: ANALISI-TEKNIKAK



6. Raman espektroskopiaren eta X izpien fluoreszentziaren (EDXRF) teoria orokorra.

7. Material-piktoriko modernoen analisia eta karakterizazioa.



GAI-BLOKEA III: MATERIALE GARAIKIDEAK



8. Material garaikideen arteko bateraezintasunak zaharberritzean eta horrek dakarren arazoa.

9. Material-piktoriko garaikideak (aglutinatzaileak).

10. Gainazal piktoriko garaikideen urarekiko sentikortasuna.

11. pH-aren eta konduktibitatearen neurketa eta kontrola.

12. Kanpoan erakutsitako artelanetan aire-kutsadurak eragindako kaltea.

13. Pigmentuen degradazioa.

14. Bionarriadura harri eta izaera organikoko euskarrietan.

Bibliografia

Nahitaez erabili beharreko materiala

Ordenagailua ¿

Oinarrizko bibliografia

HAWLEY. G.G: Diccionario de Química y Productos Químicos. Omega . Barcelona.

GOMEZ, M. L., La Restauración. Examen Científico aplicado a la conservación de obras de arte. Cátedra, Madrid, 1998.

LANG, J., MIDDLETON, A. Radiography of cultural material, Butterworth-Heinemann, Oxford, 1997.

MATEINI, M., MOLES, A., Ciencia y restauración. Método de Investigación. Nerea, Gipuzkoa, 2001.

O¿CONNOR, S., BROOKS, M.M. X-radiography of textiles, dress and related objects, Elsevier, Amsterdam, 2007.

SACLER, A. M., Scientific Examination of Art, National Academies Press. Washington, D. C., 2003.

STUART, B. H., Analytical Techniques in Materials Conservation, Wiley, England, 2007.



BIBLIOGRAFÍA DE PROFUNDIZACIÓN



BUSTINDUY, M.P. Utilización de contrastes radiopacos para el control de los procesos de consolidación de la fibra leñosa, UPV/EHU, 1997.

FELLER, L.R., Accelerated Aging. Photochemical and Thermal Aspects, Getty Conservation Institute, Michigan, 1994.

LEARNER T. J. S., SMITHEN P., KRUEGER J. W., SCHILLING M. R. Modern Paints Uncovered: Proceedings from the Modern Paints Uncovered Symposium, May 16-19, 2006, Tate Modern, London. Getty Publications, California, 2008.

LÓPEZ, A., Prevención de riesgos laborales en la investigación e intervención en Patrimonio Histórico, Instituto Anadaluz del Patrimonio Histórico, Granada, 1999.

CASTRO K., Pigment Characterisation on Paper based Artworks by Vibrational Spectroscopic Techniques, Tesis Doctoral, Universidad del País Vasco, Facultad de Ciencia y Tecnología, 2004.

PINTUS,V., SCHREINER, M., Characterization and identification of acrylic binding media: influence of UV light on the ageing process, Anal Bioanal Chem 399(9): 2961-76, 2011 doi: 10.1007/s00216-010-4357-5

PÉREZ, M., Aplicación de la Espectroscopía Vibracional en la caracterización, diagnóstico y conservación de materiales carbonatados en el ámbito del Patrimonio Cultural. Tesis Doctoral. Universidad del País Vasco, Facultad de Ciencia y Tecnología, 2006.

MARTÍNEZ I., Técnicas espectroscópicas y cromatográficas aplicadas a la limpieza y protección de materiales carbonatados deteriorados, Tesis Doctoral, Universidad del País Vasco, Facultad de Ciencia y Tecnología, 2007.

SACLER, A. M., Scientific Examination of Art, National Academies Press. Washington, D. C., 2003.

STAVROUDIS, C., DOHERTY, T., WOLBERS, R. A New Approach to Cleaning I: Using Mixtures of Concentrated Stock Solutions and a Database to Arrive at an Optimal Aqueous Cleaning System. WAAC Newsletter Volume 27 Number 2 May 2005

STAVROUDIS, C., DOHERTY, T., WOLBERS, R. A Novel Approach to Cleaning II: Extending the Modular Cleaning Program to Solvent Gels and Free Solvents, Part 1 WAAC Newsletter Volume 29 Number 3 September 2007

STUART, B. H., Analytical Techniques in Materials Conservation, Wiley, England, 2007.

Aldizkariak

Studies in Conservation, Institute for Conservation and Artistic Works, Londres.

Estekak

Art Institute Chicago. Conservation and Science:



https://www.artic.edu/about-us/departments/conservation-and-science-2



Blog personal de Oskar González: http://www.kimikarte.eus/



Heritage Science: https://heritagesciencejournal.springeropen.com/



MoMA: Conservation: https://www.moma.org/explore/inside_out/category/conservation/



Museo Reina Sofia. Gigapixel: https://gigapixel.museoreinasofia.es/



National Gallery: Behind the scenes: https://www.nationalgallery.org.uk/behind-the-scenes



Proyectos de investigación del Museo Thyssen: https://www.museothyssen.org/coleccion/restauracion-estudios-tecnicos/investigacion



Tate Modern: https://www.tate.org.uk/



The Phillips Collection: https://www.phillipscollection.org/conservation



Webexhibits: http://www.webexhibits.org