Irakasgaiaren azalpena eta testuingurua

Energia Merkatuak ikastaroak energia merkatuen egiturari eta hauei eragiten dieten politika publikoetara hurbilketa teoriko eta enpiriko bat eskaintzen die. Nagusiki elektrizitate-sektoreari buruzko alderdiak aztertzen ditu, nahiz eta ikasitako tresna analitikoak beste energia merkatu batzuetara ere (Brent, ikatza, gas naturala, emisioak,...) zabaldu daitezkeen.



Ikastaroak prezioen erregulazioa, desregulazioa eta liberalizazioa, energia berriztagarrien sustapena, interkonexioen eta autokontsumoaren rola aztertzen ditu. Ikasleek mundu osoko energia merkatuetako maila mikroko datuak erabiltzen dituzte, politika desberdinek merkatuaren egituran, lehia mailan eta etorkizuneko garapenerako ikuspegietan duten eragina aztertzeko.



Saio praktikoetan, ikastaroak analisi mikroekonomikoa (adibidez, Cournot vs. Hornidura Funtzioaren Lehiaketa) eta serie denboralen gaineko ikuspegi enpirikoak (adibidez, erro unitarioen analisia, VAR, ¿) uztartzen ditu. Horretarako, batez ere R eta Stata softwareak erabiltzen dira.



Ikastaroa laugarren blokean kokatzen da, Master Amaierako Lanaren prestakuntzaren aurretik eta Aljebra (lehen blokea), Optimizazioa (lehen blokea) eta Mikroekonomia (bigarren blokea) ikasgaiak osatu ondoren. Horiek guztiak ikastaroa arrakastaz egiteko oinarri beharrezkoak dira. Serie denboralei buruzko oinarrizko kontzeptuak ere gomendatzen dira, Metodo Kuantitatiboak ikasgaian (bigarren blokea) eskuratutakoak.



Ikastaro hau 2030 Agendaren barruan Nazio Batuen Garapen Iraunkorreko Helburuekin (GIH) erlazionatuta dago dimentsio hauetan:



GIH 7. Energia eskuragarria eta ez-kutsagarria: Ikastaroak energia merkatuen azterketan jartzen du arreta, bereziki energia berriztagarrietan (1., 2., 3. eta 4. gaiak).



GIH 9. Industria, berrikuntza eta azpiegitura: Ikastaroak energia industriaren modelaketa aurkezten du, bai merkatu fisikoetan bai etorkizuneko merkatuetan (5. eta 6. gaiak).

Ohiko deialdia: orientazioak eta uko egitea

Lehen deialdiko azterketa bigarren blokeko ikasgaiak amaitzean iragarriko da. Azterketak %40 eta %60 arteko pisua izango du azken notan, ikasleek etxeko lanak entregatzeko duten errendimenduaren arabera.



Ikasleak etxeko lan guztiak entregatzen ez baditu, azken azterketak azken notaren %100 izango du, eta galdera gehiago izan ditzake.



Aurrez aurreko irakaskuntza eta azterketak egitea eragozten duten salbuespenezko egoeretan, irakaskuntza eta ebaluazio moduak egokitu egin daitezke.

Ezohiko deialdia: orientazioak eta uko egitea

Bigarren deialdiko azterketa laugarren blokeko ikasgaiak amaitzean iragarriko da. Azterketak %40 eta %60 arteko pisua izango du azken notan, ikasleek etxeko lanak entregatzeko duten errendimenduaren arabera. Beraz, etxeko lanen notak azken notan kontuan hartzen jarraituko du.



Ikasleak etxeko lan guztiak entregatzen ez baditu, azken azterketak azken notaren %100 izango du, eta galdera gehiago izan ditzake.



Aurrez aurreko irakaskuntza eta azterketak egitea eragozten duten salbuespenezko egoeretan, irakaskuntza eta ebaluazio moduak egokitu egin daitezke.

Irakasgai-zerrenda

1. Blokea: Elektrizitate merkatua



1. gaia: Elektrizitate merkatuen egitura

1.1. Espainiako handizkako elektrizitate merkatuaren deskribapena: OMIE.

1.2. Beste elektrizitate merkatu batzuen antolaketa: EPEX, NORDPOOL, JEPX, etab.



2. gaia: Energia-politikako gai eguneratuak

(Erregulazioa, energia berriztagarriak, klima aldaketa¿)



3. gaia: Interkonexioak eta merkatuen integrazioa

3.1. Interkonexioen rola elektrizitate merkatuak integratzeko eta botere merkatudunaren arazoak arintzeko.

3.2. Europako Price Coupling of Regions ekimena.



2. Blokea: Energia merkatuen etorkizuna



4. gaia: Energia merkatuen erregulazioan egindako aurrerapenak

4.1. Elektrizitate merkatuan erregulazioan egindako aurrerapenak.

4.2. Gas naturalaren merkatuan eta emisioen merkatuan egindako erregulazio aurrerapenak.



3. Blokea: Botere merkatuduna elektrizitate merkatuetan eta etorkizuneko kontratazioa



5. gaia: Botere merkatuduna elektrizitate merkatuetan

5.1. Cournot eredua elektrizitate merkatuetan botere merkatuduna azaltzeko.

5.2. Hornidura Funtzioaren Lehiaketa eredua botere merkatuduna azaltzeko.

5.3. Oligopolio lehiaketaren eredua landare anitzeko egoeran.



6. gaia: Etorkizuneko kontratazioa elektrizitate merkatuetan

6.1. Etorkizuneko kontratazioa.

Bibliografia

Nahitaez erabili beharreko materiala

Software estatistikoak: Stata, Excel, R, Gretl eta Python. Gehien erabiltzen den softwarea Stata da.







Software matematikoak: Mathematica.







Testu-prozesadoreak: Word, Tex. Gehien erabiltzen den softwarea Tex da.

Oinarrizko bibliografia

- Allaz, B. and Vila, J.L. (1993). Cournot Competition, Forward Markets and Efficiency. Journal of Economic Theory 59(1), p. 1-16.

- Borenstein, S., Bushnell, J.B. and Wolak, F.A. (2002). Measuring Market Inefficiencies in California's Restructured Wholesale Electricity Market, American Economic Review 92(5), p. 1376-1405.

- Ciarreta, A. and Gutiérrez-Hita, C. (2006). Supply function vs. quantity competition in supergames. International Journal of Industrial Organization 24(4), p. 773-783.

- Ciarreta, A. and Espinosa, M. P. (2012). The Impact of Regulation on Pricing Behavior in the Spanish Electricity Market (2002-2005), Energy Economics 34(6), p. 2039-2045.

- Ciarreta, A., Espinosa, M. P. and Pizarro-Irizar, C. (2014). Is green energy expensive? Empirical evidence from the Spanish electricity market?. Energy Policy 69, p 205-215.

- Ciarreta, A. and Zarraga, A. (2016). Modeling realized volatility on the Spanish intra-day electricity market, Energy Economics 58, p 152-163.

- Ciarreta, A., Espinosa, M. P. and Pizarro-Irizar, C. (2017). Optimal regulation of renewable energy: A comparison of Feed-in Tariffs and Tradable Green Certificates in the Spanish electricity system. Energy Economics 67, p. 387-399.

- Ciarreta, A., Pizarro-Irizar, C. and Zarraga, A. (2020). Renewable energy regulation and structural breaks: An empirical analysis of Spanish electricity price volatility. Energy Economics 88, p. 104749.

- Fabra, N. (2003). Tacit Collusion in Repeated Auctions: Uniform versus Discriminatory, Journal of Industrial Economics 51, p. 271-294.

- Fabra, N., von der Fehr, N.-H. and Harbord, D. (2002). Modelling Electricity Auctions. The Electricity Journal, 15(7), p. 72-81.

- Fabra, N. and Reguant, M. (2014). Pass-Through of Emissions Costs in Electricity Markets. American Economic Review, 104(9), p. 2872-2899

- Klemperer P. and Meyer M. (1989). Supply Function Equilibria in Oligopoly Under Uncertainty. Econometrica 57(6), p. 1243-1277.

- Newbery, D. M. (2002). Problems of liberalizing the electricity industry. European Economic Review 46, p. 919-927.

- Pérez-Arriaga, I. J. (Ed.). (2014). Regulation of the power sector. Springer Science & Business Media. (https://link.springer.com/book/10.1007/978-1-4471-5034-3).

- Powell, A. (1993). Trading Forward in an Imperfect Market: The Case of Electricity in Britain, Economic Journal 103 (March), p. 444-453.

- Reguant, M. (2014). Complementary Bidding Mechanisms and Startup Costs in Electricity Markets. Review of Economic Studies 81(4), p. 1708-1742.

- Wolfram, C. (1998). Strategic Bidding in a Multi-Unit Auction: An Empirical Analysis of Bids to Supply Electricity in England and Wales. Rand Journal of Economics 29(4), p. 703-725.

- Wolfram, C. (1999). Measuring duopoly power in the British electricity spot market. American Economic Review 89(4), p. 805-827.

Gehiago sakontzeko bibliografia

- Stoft, Steven, Power System Economics: Designing Markets for Electricity. IEEE Press, 2002.



- Sioshansi, Fereidoon, Competitive Electricity Markets: Design, Implementation, Performance (Elsevier Global Energy Policy and Economics Series), 2013.

Aldizkariak

Aldizkari orokorrak: American Economic Review, Econometrica, Economic Modelling, Journal of Regulatory Economics, ...







Aldizkari espezializatuak: Energy Economics, Energy Policy, Environmental and Resource Economics, Renewable and Sustainable Energy Reviews, Resource and Energy Economics, The Energy Journal, ...

Estekak

OMIE: Iberiar eguneko merkatuaren operadorearen datuak: http://www.omel.es/files/flash/ResultadosMercado.swf



OMIP: Iberiar etorkizuneko merkatuaren operadorearen datuak: http://www.omip.pt/OMIP/tabid/62/language/es-ES/Default.aspx



CNMC: Espainiako merkatuaren erregulatzailearen datuak: http://www.cne.es/cne/Home



Industria, Energia eta Turismo Ministerioa; Energiaren Idazkaritza, merkatuaren erregulatzailearen datuak: http://www.minetur.gob.es/energia/es-ES/Paginas/index.aspx



REE: Espainiako sistema-operadorearen datuak: http://www.ree.es/home.asp



EPEX: Frantziako, Alemania/Austria eta Suitzako merkatuaren operadorea: https://www.epexspot.com/en/



NORDPOOL: Eskandinaviako merkatuaren operadorea: https://www.nordpoolgroup.com/



ENTSOE: Europako Transmisio Sistema Operadoreen Sarea (elektrizitaterako): https://www.entsoe.eu/