Irakasgaiaren azalpena eta testuingurua

Bigarren lauhilekoan eman beharreko hautazko irakasgaia da hau. Edukiak Ekonomia Ekologikoan lantzen dira, eta bertan garapen jasangarriaren inguruko oinarrizko kontzeptuak aztertzen dira, baita iraunkortasun globalaren aldeko ikuspegi alternatiboak ere, diziplina anitzeko ikuspegi batetik. Irakasgaiaren edukiak jarraipena ematen dio Garapena eta Jasangarritasuna blokeari, Teoriak, Estrategiak eta Garapenaren Neurketa irakasgaian, lehen lauhilekoan.

Irakasgaia ikastean lortuko diren emaitzak

- Izaera ekonomikoko eta jasangarritasunari buruzko informazio estatistikoa lortzea, laburtzea eta aztertzea, iturri garrantzitsuenen erabilera menderatuz.

- Iraunkortasunaren egungo erronken inguruan hausnartzea (iraunkortasun globala, klima-aldaketa, biodibertsitatearen galera, zor ekologikoa, trantsizio energetikoa, eta abar), eta, bereziki, gure eguneroko jarduerak sortutako ingurumen-inpaktuen inguruan.

- Ekonomia ekologikoari eta iraunkortasunari buruzko oinarriak argi ezagutzea, idatziz zein ahoz.

- Landutako gaiei buruzko oinarrizko ideiak eta kontzeptuak azaltzea, idatziz zein ahoz.

Ohiko deialdia: orientazioak eta uko egitea

Ebaluazioa honako hau izango da: ikasgelan aktiboki parte hartzea (% 25); emandako gai edo saioren bati buruzko idatzizko zeregin bat (% 75).



Eskoletara joatea nahitaezkoa izango da, eta salbuespenezko kasuetan soilik justifikatu ahal izango da ez bertaratzea.



Adimen artifizialeko tresnen erabilerari buruzko politika:



Adimen artifizialeko tresnak, hala nola ChatGPT, erabil daitezke ideiak sortzen eta sormen-prozesua hobetzen laguntzeko, baldin eta edukia zehatza, inpartziala eta lanerako egokia bada. Hala ere, funtsezkoa da osotasun akademikoaren printzipioak errespetatzea, lanaren benetakotasunari eta originaltasunari eusteko.

Nahiz eta AAko tresnak abiapuntu gisa erabil daitezkeen ideiak esploratzeko eta sortzeko, azken lanak norberaren ulermena, analisia eta sormena islatu behar ditu. Erabat debekatuta dago AAko tresnetako edukia hitzez hitzez kopiatu eta itsastea zereginetan, proiektuetan edo edozein ebaluazio motatan. Nagusiki edo osorik AAko tresnez osatutako lan bat ikasleek jatorrizko ekarpen esanguratsurik egin gabe aurkeztea praktika akademiko desegokitzat jotzen da.

Gainera, honako hauek egin beharko dira:

1) zehaztu zein AA tresna erabili den;

2) komatxoak erabiltzea AAk sortutako edukia bereizteko;

3) erabilitako AA tresnen aipamen egokiak sartzea;

4) AA tresnan sartu diren galderak eta jarraibideak zehaztea.

Ezohiko deialdia: orientazioak eta uko egitea

Deialdiari uko egiteko, UPV/EHUko "Unibertsitate-masterretako ikasleen egonaldiari buruzko araudian" ezarritakoa aplikatuko da.



Ebaluazioa, ahal den neurrian, ohiko deialdirako ezarritako irizpideen arabera egingo da.

Irakasgai-zerrenda

LEHEN ZATIA: GARAPENA ETA IRAUNKORTASUNA

1. gaia.- Diagnostikoa: krisia eta (in) iraunkortasun-adierazleak

Garapen-eredu hegemonikoaren iraunkortasunik eza. Krisi ekologikoa eta krisi multidimentsionala. Ekonomia- eta garapen-adierazleetatik jasangarritasunaren (in) adierazle biofisikoetara. Hausnarketak eta eztabaida.



2. gaia.- Giza garapena eta iraunkortasuna

Giza garapenaren iraunkortasunari buruzko eztabaida. Gaitasunen, ongizatearen eta jasangarritasunaren ikuspegia. Kasu-azterketak aztertzea eta ebaluazio-proposamen metodologikoa egitea.



BIGARREN ZATIA: EKONOMIA ZIRKULARRA ETA TRANTSIZIO ENERGETIKOA

3. gaia.- Bizi-zikloaren ikuspegia

Bizi-zikloaren ikuspegiaren hastapenak. Bizi-zikloaren analisia (Life Cycle Assessment). Arrastoen kalkulua: ingurumen-aztarnak, aztarna soziala, aztarna ekologikoa, karbono-aztarna, aztarna hidrikoa. Ekonomia zirkularra eta arazo energetikoa bizi-zikloaren ikuspegitik (arazo material eta energetikoen ikuspegi integratuaren beharra).



4. gaia.- Esparru batzuetan aztarnak kalkulatzeko kasu praktikoak aztertzea

Garraiobideen ingurumen-aztarna. Hondakinen tratamenduen ingurumen-aztarna. Erakundeen ingurumen-aztarna. Jasangarritasunerako trantsizioaren modelizazioa.



HIRUGARREN ZATIA: IPARRALDEAREN ETA HEGOALDEAREN ARTEKO DESBERDINTASUNAK ETA TRANTSIZIORAKO ALTERNATIBAK

5. gaia.- Gizarte-metabolismoa, zor ekologikoa eta trantsizio ekosoziala

Iparraldearen eta Hegoaldearen arteko desberdintasunen azterketa. Munduko hainbat eskualdetako fluxu materialen eta fluxu horiei lotutako inpaktu sozioekologikoen azterketa. Euskal ekonomiaren eta Hegoaldean duen zor ekologikoaren azterketa orokorra eta kasua. Bidezko trantsizio sozioekologikorako alternatibak aztertzea.



6. gaia.- Gatazka sozioekologikoak eta ingurumen-justizia

Ingurumen-justiziaren kontzepturako sarrera. Ingurumen-gatazkei buruzko hausnarketa ekologia politikoaren ikuspegitik. Ingurumen-gatazken ahalmen eraldatzailea aztertzea. Erresistentzia-mugimendu desberdinetatik proposamen berriak artikulatzea. EJOLT atlasen hastapenak.

Bibliografia

Oinarrizko bibliografia

Arto, I. (2009): “El metabolismo social del País Vasco desde el análisis del flujo de materiales”. Revista de Economía Crítica, 8, 43-80.

Bermejo, R. (2011): Manual para una economía sostenible. Los libros de la Catarata, Madrid.

Bermejo, R. (2014): Handbook for a Sustainable Economy. Springer, Dordrecht, Heidelberg, New York, Londres.

Bermejo, R.; Arto, I.; Hoyos, D.; Garmendia, E. (2010): Menos es más: del desarrollo sostenible al decrecimiento sostenible. Cuadernos de Trabajo de Hegoa, nº 52. Hegoa. UPV/EHU, Bilbao.

Carpintero, O. y Riechmann, J. (2013): “Pensar la transición: enseñanzas y estrategias económico-ecológicas”. Revista de Economía Crítica, 16: 45-107.

Costanza, R.; Kubiszewski, I.; Giovannini, E.; Lovins, H.; McGlade, J.; Pickett, K.E.; Ragnarsdóttir, K.V.; Roberts, D.; De Vogli, R. y Wilkinson, R. (2014): “Time to leave GDP behind”. Nature, 505: 283-285.

Etxano, I. (2015): Ekonomia eta iraunkortasuna: Oinarriak eta aplikazioak. UEU, Bilbao.

Garmendia, E.; Urkidi, L.; Arto, I.; Barcena, I.; Bermejo, R.; Hoyos, D. y Lago, R. (2016): “Tracing the impacts of a northern open economy on the global environment”. Ecological Economics, 126: 169-181.

González Reyes, L. y, Almazán, A.(2023). Decrecimiento: del qué al cómo. Propuestas para el Estado español. Icaria, Barcelona.

Haddad, B.M. y Solomon, B.D. (eds.) (2023): Dictionary of Ecological Economics. Terms for the New Millennium. Edward Elgar, Cheltenham.

Hauschild et al. (eds.) (2018): Life Cycle Assessment. Springer. https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-56475-3

Hickel, J., Kallis, G. (2020): “Is Green Growth Possible?” New Political Economy, 25, 469-486.

Martínez Alier, J. (2008): “La crisis económica vista desde la Economía Ecológica”. Ecología Política, 36, 23-32.

Martínez-Alier, J. (2009): El ecologismo de los pobres. Icaria, Barcelona.

Martínez- Alier, J. y Roca, J. (2013): Economía Ecológica y política ambiental. 3ª ed. Fondo de Cultura Económica, México DF.

Muñoz Sueiro., Kallis, G. (2022): “Prosperidad sin crecimiento”. La pública, 1, 48-53.

Naredo, J.M. y Valero, A. (dir.) (1999): Desarrollo económico y deterioro ecológico. Fundación Argentaria, Madrid.

Pelenc, J. y Ballet, J. (2015): “Strong sustainability, critical natural capital and the capability approach”. Ecological Economics, 112: 35-44.

Padilla, E. y Ramos-Martín, J. (eds.) (2023): Elgar Encyclopedia of Ecological Economics. Edward Elgar, Cheltenham.

Pollin, R. : “Decrecimiento Vvs Nuevo New Deal Verde 2020”. New Left Review, 89-118.

PNUD (2011): Informe sobre Desarrollo Humano 2011. Sostenibilidad y equidad: un mejor futuro para todos. Programa de Naciones Unidas para el Desarrollo, Nueva York.

Santiago Muiño, E. (2022): “Tanto decrecimiento como sea posible, tanto Green New Deal como sea necesario”. La pública, 1, 60-67.

Spash, C.L. (ed) (2017): Routledge Handbook of Ecological Economics. Nature and Society. Routdlege, Abingdon, Nueva York.

Urkidi, L.; Garmendia, E. (eds) (2014): Justicia Ambiental Global: Impactos socio-ambientales de la economía vasca en el Sur. UPV/EHU, Bilbao.

Aldizkariak

Ecological Economics



Ecology and Society



Environmental Policy and Governance



Journal of Clean Production



Journal of Industrial Ecology

Estekak

Agencia Internacional de la Energía: www.iea.org



ASPO (The Association for the Study of Peak Oil and gas): www.peakoil.net



Center for Advancement of the Steady State Economy: www.steadystate.org



Comisión Mundial de la Energía: www.worldenergy.org



Dpto. de Medio Ambiente del Gobierno Vasco: http://www.ingurumena.ejgv.euskadi.net/r49-579/eu/



EUROSTAT: http://www.europa.eu/eurostat



EUSTAT: www.eustat.es



INE: www.ine.es



Organización de Países Exportadores de Petróleo (OPEP): www.opec.org



Programa de Naciones Unidas para el Medio Ambiente (PNUMA): http://www.pnuma.org



WEO (World Energy Outlook): www.worldenergyoutlook.org