25975 - Ingeniaritzaren Oinarri Kimikoak

DESKRIBAPENA

Ingeniaritzaren Oinarri Kimikoak irakasgaia, beste oinarrizko irakasgai batzuekin batera, Ingeniaritzarentzat laguntza bat da. Inguratzen gaituen munduan gertatzen diren fenomeno asko ulertzen laguntzen du, bai natura zein industriaren ikuspuntutik. Kimikaren bitartez prozesu berriak aurkitzeaz gain, hauek zergaitik eta zein modutan funtzionatzen duten eta nola hobetu eta kontrolatu daitezken azaltzen du. Era berean, ingurugiro arazoei aurre egiteko tresna interesgarria da.

Irakagai honetan nomenklatura kimikoa errepasatuko da, organikoa eta ez-organikoa, ikasleari materiaren jatorria ulertzeko behar dituen oinarrizko kontzeptuak emango zaizkio egitura atomikotik hasita lotura intramolekular garrantzitsuenetara (ionikoa, kobalentea eta metalikoa), materiaren propietate makroskopikoak eta egoera fisikoa definituko duten interakzio intermolekularrekin batera. Erreakzio eta oreka kimikoak ulertzeko beharrezkoak diren oinarri zinetiko eta termodinamikoak azalduko dira. Irakasgai honetan titulazioko beste irakasgai batzuek, bereziki 2. kurtsoko Materialen Zientzia eta 4. kurtsoko Ingurugiroaren teknologiak ulertzeko eta bereganatzeko beharrezkoak diren oinarri basikoak garatuko dira. Irakagai horiek amankomunak dira Ingeniaritza Industrialeko gradu guztientzat.

Ez dago aurretiko betebehar berezirik irakasgai honentzat. Batxilergoan Kimika irakasgaia egitea gomendatzen da, nomenklatura organiko eta ez-organikoen oinarrizko ezagupenak izateko, magnitude eta unitate fisiko-kimikoenekin batera.

 

GAITASUNAK

KONPETENTZIAK OROKORRAK:

G-1 Lanean jarrera egokia aurkeztu eta ikaste prozesuan sor daitezkeen zailtasunen

aurrean interesa aurkeztu eta jarrera gogotsua.

G-2 Talde lanean eginbeharrekoak burutzeko taldeko kideen gaitasunak eta ezagutzak

oinarri hartuta erabakiak hartu.

G-3 Ikasketa autonomoa.

G-4 Informazioa kudeatzeko gaitasuna.

G-5 Ahozko eta idatzizko komunikazioa.

G-6 Txostenak egin.

KONPETENTZIAK ESPEZIFIKOAK:

E-1 Kimika orokorreko oinarrizko ezagutza garatu eta ulertu

E-2 Kimika orokorreko ariketak ebazteko metodologia zientifikoan erabiltzen diren

estrategiak erabili.

E-3 Oinarrizko kimikarekin lotutako bizitzako gertaera eta prozezuak esplikatu ahal

izatea modu ulergarrian.

E-4 Arazoak analizatu, erabakiak hartu eta ebzteko eredu eta ekuazio egokiak

erabiltzea.

E-5 Ingeneritzak eta zehazki kimikako arloko ezagutzak edo emaitzak ahozko eta

idatzizko komunikazioa erabiltzean hiztegi eta terminologia egokia erabiltzeko

gaitasuna garatu.

E-6 Laborategian lan egin aurretik laborategiko materiala, segurtasun arauak ezagutu,

sustantzia kimikoen arriskuak ezagutu eta modu egokian neurriak hartuz lan egin.

Bestalde laborategian sortutako hondakinen kueaketa egokia egin.

EZAGUTZAREN EMAITZAK

R-1 Konposatu kimikoak izendatiu eta formulatu

R-2 Eredu atomikoak esplikatu eta interpretatu

R-3 Atomo baten konfigurazio elektronikoa jakinda erlazionatu elementu horrek taula

periodikoa duen posizioarekin, baita aurkeztuko dituen propietateekin eta sor ditzaketen

lotura motekin.

R-4 Ekuazioak doitu eta kalulu estekiometrikoak burutu.

R-5 Sustantzien propietateak aurkezten dute lotura kimikoarekin erlazionatu.

R-6 Materia aurkeztu daitekeen egoera fisiko desberdinak eta lotura intermolekularrak

erlazionatu.

R-7 Gas, likido eta solidoen oinarrizko propietateak deskribatu.

R-8 Zinetika kimikoaren oinarrizko kontzeptuak erabiliz erreakzio abiadurak aztertu.

R-9 Lege termodinamikoak enuntziatu eta erreakzio kimikoen azterketa energetikoa

egiteko aplikatzea.

R-10 Oreka kontzeptua laburki esplikatu eta orekaren bilakaeran eragile desberdinen

eragina esplikatzea.

 

EDUKI TEORIKO-PRAKTIKOAK

1. Gaia. Konposatuak eta oinarrizko kontzeptuak

Konposatu inorganikoen formulazio kimikoa. Konposatu organikoa formulazio kimikoa. Oinarrizko kontzeptuak eta estekiometria. Konposatuen propietate fisikoak. Soluzioen kontzentrazioa

2. Gaia. Egitura atomikoa.

Materiaren izaera elektrikoa. Egitura atomikoa. Eredu atomikoak. Teoria kuantikoa. Mekanika kuantikoa. Atomo elektroianitzak. Taula periodikoa. Propietate periodikoen aldaketa

3. Gaia. Lotura kimikoa

Lotura kimikoa. Lotura ionikoa. Sare energia. Lotura kobalentea. Lotura metalikoa. Metalak eta konposatu metalikoak. Indar intermolekularrak

4. Gaia. Egoera fisikoak eta materiaren propietateak

Solido egoera. Likido egoera. Likidoen propietateak. Gas egoera

5. Gaia. Termodinamika klasikoa

Sistemak, egoera eta egoera funtzioak. Lana eta beroa. Termodinamikaren lehen legea 6. Gaia. Termokimika

Entalpia. Hess-en legea. Bero ahalmena. Entalpiaren tenperaturarekiko menpekotasuna.

7. Gaia. Espontaneitatea eta energia askea

Prozesu fisiko eta kimiko espontaneoak. Termodinamikaren bigarren legea. Entropiaren

tenperaturarekiko menpekotasuna. Termodinamikaren hirugarren legea. Entropia absolutua. Energia askea eta oreka-konstantea. Oreka-konstantearen tenperaturarekiko menpekotasuna.

8. Gaia. Orekak

Zinetika kimikoa. Oreka kimikoa. Oreka motak. Oreka kimikoarengan eragiten duten faktoreak.

PRAKTIKAK

1. Praktika. Laborategiko arau orokorrak.

2. Praktika. Soluzioen prestaketa.

3. Praktika. Kalorimetria.

4. Praktika. Zinetika kimikoa.

5. Praktika. Oreka kimikoa.

6. Praktika. Azido-base baloraketa.

 

METODOLOGIA

Teoria klaseak (1):

Gaiaren helburu nagusiak argi azalduko dira, edukiak azaldu eta ikasleari kontzeptuak

hobeto ulertzen lagunduko duten ariketak proposatzen dira.

Gela praktikak (2):

Bakarka edo taldeka eginiko ariketa eta kuestioen ebazpena.

Laborategi praktikak (3):

Irakasgaiarekin erlazionaturik dauden aktibitate esperimentalak, laborategian garatuak

irakaslearen gidaritzapean.

Ebaluaketa eta formazio aktibitateak:

Azterketen ebazpena irakaslearen gidaritzapean, azken idatzizko frogaz gain.

Ikasgela birtualaren bitartez autoebaluaketa galderak ematen zaizkio ikasleari,

erantzutean kalifikazioa lortzen delarik.

(1)Ondorengo konpetentziez jabetzea bermatuko du: G-3 G-5, E-1, E-2, E-3, E-4 eta E-

5.

Ikasleek ulermenerako beharrezko duten materiala izango dute.

(2) Ondorengo konpetentziez jabetzea bermatuko du: G-1, G-2, G-3, G-4, G-5, G-6, E-

1, E-2, E-3, E-4 eta E-5.

(3) Ondorengo konpetentziez jabetzea bermatuko du: G-2, G-3, G-4, G-5, G-6, E-5 eta

E-6.

 

EBALUAZIO SISTEMAK

Azken Ebaluazioaren Sistema
Kalifikazioko tresnak eta ehunekoak:

Garatu beharreko proba idatzia (%): 80
Praktikak egitea (ariketak, kasuak edo buruketak) (%): 20

 

OHIKO DEIALDIA

Irakasgai honetan ebaluazio jarraia bidezko ebaluazio erabiliko da. Ondorengoan datza:

1. Lauhilabeteko bakoitzaren erdialdean eta bukaeran banakako ebaluaketa burutuko da. Egin beharreko idatzizko azterketan lauhilabetekoan landutako gaiei buruzko galdera bai teorikoak baita teoriko-praktikoa ere izango dira. Lauhilabeteko bakoitzaren erdialdean burutuko diren azterketako materia liberatzeko 6,5/10 nota atera beharko da. Lauhilabeteko bakoitzaren bukaerako azterketa gainditzeko ikasleak gutxienez 5/10 nota atera beharko du baita lauhilabeteko erdian materia liberatu duten ikasleak ere.

Irakasgaiaren azken nota finkatzeko irizpidea:

Ikasleak lauhilabeteko erdian materia liberatzen duen nota ateraz gero, eta lauhilabeteko bukaeran azterketak gaindituz gero bakoitzak 20% balioko du.

Ikasleak lauhilabeteko erdian materia liberatzen ez duen kasuan lauhilabeteko bukaerako azterketak gaindituz gero bakoitzak 40% balioko du.

2. Laborategiko praktikak: Azken notaren 20% praktiketako nota da. Notaren zati hau laborategiko jarrera, entregaturiko txostenak eta burutu beharreko azterketa kontutan finkatuko da.

Ikasle guztiek azken probaz ebaluatzeko eskubidea dute, horretarako ikasleak irakasgaia ematen duen irakasleari idatzi bat egin beharko dio ebaluaketa jarraiari uko egiten duela adieraziz. Idatzia egiteko kurtso hasi eta 18 asteko epea izango du.

Azken probaren bidezko ebaluaketa ondorengoan datza:

1. Laborategiko praktika bat burutu edo bestela praktiken zatia beste ikasleak egin duten moduan ebaluatzeko aukera ere izango dute. (notaren %20)

2. Idatzizko azterketa, teoria eta ariketak. (notaren 80%)

Ikasleak deialdiari uko egin ahal izango dio irakasgaia ematen duen irakasleari idatzi bat eginez. Idatzi hau gutxienez dagokion irakasgairen klaseak bukatu baino hilabete lehenago egin beharko da.

 

OHARRAK:

Irakasgaia gainditzeko beharrezkoa da praktiken eta idatzizko azterketak gainditzea.

Gaindituriko lauhilabeteko osoak ez-ohiko deialdirako gordeko dira

Gainditutako laborategiko praktikak urte batetik bestera gorde daitezke. Horretarako deialdi bat agortuko da.