PhotoKretek, Ikerketa Zientifikoen Goi Kontseiluaren Ezagutza Oinarridun Enpresak (CSIC), Nafarroako Unibertsitate Publikoak (UPNA) eta Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU) erradiazio propietateak dituen mortero fotonikoa garatu du. Zementu teknologia hori eguzki beroa modu pasiboan islatzeko eta irradiatzeko gai da. Garapen hori hirietako kontsumo energetikoa gutxitzeko zoladuretan, teilatu lauetan eta fatxadetan erabili ahal izango litzateke.

Zementu hori materialen optika eta fisika printzipioetan oinarritzen da, eta eguzki erradiazioaren islapena optimizatzen dute, hiri inguruneetan bero pilaketa gutxitzeko. Zehazki, eguzki erradiazioa eraginkortasunez islatzeko, metatutako beroa espaziora irradiatzeko eta, hala, hiriko beroaren uharte efektua arintzeko gai da. Hori dela eta, hozteko garaian, energia aurrezkian inpaktua du, eta industrializatzeko prestatuta dago. Haren produkzio prozesua zementu industriarekin bateragarria da eta merkatuko prezio lehiakorra eskaintzen du.

“Teknologia hau biztanleriaren dentsitate handiko inguruneetan aplikatzeko diseinatuta dago. Toki horietan, beroa pilatu egiten da eta eguzkiarekiko esposizioa handiagoa izaten da. Zehazki, bero-bolada batean, hiriko tenperatura 12 ºC-ra arte murrizteko gai da eta, hala, erosotasun termikoa hobetu eta energia kontsumoa murrizten du”, azpimarratu du María Saizek, PhotoKreteko CEOak eta EHUko ikertzaileak.

Berrikuntza hori Europako Horizon 2020 MIRACLE proiektuaren esparruan egiaztatu da, CFM-Materialen Fisika Zentroko (CSIC-EHU) Jorge Sánchez Doladoren eta Miguel Berueteren (UPNA) eskutik, eta honako ingurune errealetan balioztatu dute: Donostiako CFMren estalkia; Tabernaseko basamortua (Almeria), muturreko baldintzatan; eta Tecnaliaren KUBIK eraikin erakuslea (Derio, Bizkaia). Kasu guztietan, materialak giroko tenperaturaren azpitik gutxitu zuen gainazaleko tenperatura, eta horrek erosotasun termikoa hobetzen du, aire girotuaren erabilera gutxitzen du eta hiriko beroa arintzen du.

PhotoKrete materialen fisikan, fotonikan eta jasangarritasunean liderrak diren erakundeetan sortutako ezagutzatik sortu da, eta deep techen erakusgarri argia da. I+G arloko sistema publikotik sortu zen eraikuntzaren sektorea eraldatzeko, batez ere gaur egungo hirigintza eta klima arloko testuinguruan.

Berrikuntza hori aitortzeko, PhotoKreteri Construction Tech Startup Forum saria eman diote REBUILD 2025 ekimenean, bero uhartearen efektuari eta klima aldaketari aurre egiteko soluzio fotonikoa, pasiboa eta eskalagarria eskaintzen duelako.