Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Egungo Euskararen Hiztegia (EEH)

Hasiera:

betegin 1 izond hutsik edo akatsik ez duena. ik perfektu. (pertsonez eta kidekoez)

Badela Izaki betegin bat, gorputza ez dena, ez eta gorputz baten barneko ahalmena ere, izaki hori Jainkoa bera dela. Xabier Kintana   «Alderraien gidaria» - Mose ben Maimon - 94. orr.

Gizon betegin eta landua izanez gero. Xabier Kintana   «Alderraien gidaria» - Mose ben Maimon - 33. orr.

Libertino erabateko eta beteginaren irudiari atxiki nahia. Jon Muñoz   «Harreman arriskutsuak» - Choderlos de Laclos - 23. orr.

Gazteak ziren, ederrak, sentsualak, zuriak edo beltzak, baina gehienbat mulatoak, gorputzak jainko exotiko eta betegin batek zizelatu zizkienak, zoria bere alde dadotan jokatua zen jainko batek. Jon Muñoz   «Ispiluen gainean lotan» - Jordi Sierra i Fabra - 124. orr.

2 (gauzez)

Arrazionaltasun betegina, soilki morala errespetatzen duen gizonari dagokiola. haien gogoeta gorenak ez zuen zeruko esfera gainditzen, haren ahalmen eta ondorioak ez baitziren gai gauza sentigarrietatik askatzeko, ez eta adimen beteginik lortzeko ere. Xabier Kintana   «Alderraien gidaria» - Mose ben Maimon - 91. orr.

Gustu betegineko emakumea. Oskar Arana   «Brooklyngo erokeriak» - Paul Auster - 199. orr.

Bera da gure zentzuetan nobleena, beteginena, bikainena. Iñaki Iñurrieta   «Legeen espirituaz II» - Montesquieu - 9. orr.

Gure baitan den Jainkoaren ideia egokia da eta betegina. Piarres Xarriton   «Etika» - Spinoza - 557. orr.

Argudio-kate betegin bat baino ez, inolako akatsik gabea. Juan Garzia   «Sagua, eulia, eta gizakia» - François Jacob - 163. orr.

Ezaguera honetako batasun beteginak baldintzatugabeko osotasun hori egingarria ez ezik, beharrezkoa ere bihurtzen du. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 22. orr.

Esperientziak inoiz ez du eskuratzen batasun sistematiko beteginaren adibiderik. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 238. orr.

Galdu-gorde handiko jolas bat, errealitatearen (errealitate eginaren, jakinaren eta beteginaren) garaipen zeharokoa eta osotarakoa etengabe auzitan jartzen ari dena. Iñaki Segurola   «Gaur ere ez du hiltzeko eguraldirik egingo» - 289. orr.

Gorputz hori esentzia betegin eta gorena dela aitortzen du. arrazoimenak dialektikoki gainditu egiten ditu denak banan-banan, sintesi razional betegineraino iristeko noizbait. Xabier Kintana   «Alderraien gidaria» - Mose ben Maimon - 234. orr.

Sano dagoenak badaki bizimodu hotz eta erosoaren paradigma beteginena hilerrikoa baizik ez dela. Iñaki Segurola   «Gaur ere ez du hiltzeko eguraldirik egingo» - 178. orr.

Badakizu mugimendua animalien gorentasunaren atal osagarria dela, eta beharrezkoa duela betegina izateko. Xabier Kintana   «Alderraien gidaria» - Mose ben Maimon - 73. orr.

Jainkoak nahi izan balu egin zezakeela orai betegina dena guziz huts egina izatea, eta alderantziz. Piarres Xarriton   «Etika» - Spinoza - 101. orr.

Jainkoa dena den, dakien eta dezakeen Diruaren izen zaharra baizik ez dela, edo, bestela esanda, bat-bakartasun edo bakardade kosmikoarena, beldurrezko ezerez beteginarena edo goroldiorik ere lotzen ez zaion harri ahantzi batena. Iñaki Segurola   «Gaur ere ez du hiltzeko eguraldirik egingo» - 56. orr.

Hegaz egitea aingeruen atributu gisa hautatu baldin bada, horiek bizidunak direla adierazteko, horrexegatik izan da: arrazoimenik gabeko animalien artean leku-mugimenduetarik beteginena eta nobleena horixe delako. Xabier Kintana   «Alderraien gidaria» - Mose ben Maimon - 120. orr.

3 (aditz gisa) ik betegindu.

Egiak, ordea, Egia izateko, Neurri goren baten bidez behar du izan; handik dator eta hara itzultzen da betegin ondoren. Imanol Unzurrunzaga   «Hainbat idazlan» - San Agustin - 65. orr.

Horri esker bereizten ditu gizakiak egiazkoa eta faltsua, eta ahalmen hau osorik eta beteginik zeukan Adamek. Xabier Kintana   «Alderraien gidaria» - Mose ben Maimon - 45. orr.

Beharrezkoa da giza hobekuntza betegiteko xedea lortu nahi dutenei azalpena ematea eta haurtzaroko urteetatik hona sorturiko oker horiek desegitea. Xabier Kintana   «Alderraien gidaria» - Mose ben Maimon - 74. orr.

Nazio historiagin bat zerk, zein elementuk, betegiten du eta ahalmentzen du historiko-sozialki? Joxe Azurmendi   «Espainiaren arimaz» - 200. orr.

hitz multzoen maiztasunak (gutxienez 3 aldiz agertzen direnak)

baino beteginagoa (4); egokia eta betegina (3); justizia betegina (3)

 



Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus