Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Egungo Euskararen Hiztegia (EEH)

Hasiera:

izadi [812 agerraldi, 49 liburu eta 38 artikulutan; cf natura 2508 agerraldi, 186 liburu eta 353 artikulutan] 1 iz izatasun fisikoa duten gauza guztien multzoa, osotasuntzat hartua, eta bereziki izaki biziduntzat hartua, gizadi-ren aurrez aurre. ik natura.

Izadia nahiz gizadia gobernatzen zituen Logos unibertsal objektiboa. Joxe Azurmendi   «Euskal Herria krisian» - 105. orr.

Izadia gaztea eta munduaren izaera oraintsukoa da eta ez zuen hastapena antzina izan. Xabier Amuriza   «Gauzen izaeraz» - Lukrezio - 327. orr.

Gizakiaren eta izadiaren arteko batasuna. Joan Mari Irigoien   «Oilarraren promesa» - 25. orr.

Izan ere, izadia ala gizartea, zein nagusitzen da zientzia-gertakariaren eraketan? Askoren artean   «Filosofiako gida» - 247. orr.

izadiko konplexutasuna elementu kopuru txiki baten konbinatoriari zor zaio. Juan Garzia   «Sagua, eulia, eta gizakia» - François Jacob - 61. orr.

Lehenengo filosofo grekoek, lege naturala izadiaren ordenan sartu zutenez, ez zituzten lege naturalak lege fisikoetatik aldentzen (izadia physis baitzen). Askoren artean   «Filosofiako gida» - 300. orr.

Adimenik gabe ez legoke izadirik. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 88. orr.

Izadiaren indarretan pentsatzeak, lurreko, aireko eta uretako ernamuin guztiak gauaren erdian haziz nola egon zitezkeen pentsatzeak, zorabioa sortzen zion askotan. Josu Zabaleta   «Jakintzaren arbola» - Pio Baroja - 155. orr.

Horrela duk, izadiaren legea duk. Xabier Olarra   «Azken hitzordua» - Sandor Marai - 127. orr.

Sexu bat bestearengana gerturatzen duen guraria, izadiaren ordena fisikoari dagokio. Andres Urrutia   «Frantziako kode zibilaren lehen proiektua» - Jean di Portalis - 59. orr.

Izadiaren osotasun erabatekoan desagertzeraino. Hasier Etxeberria   «Mutuaren hitzak» - 19. orr.

Beraz, lege jakin batzuk dira, eta apriorizkoak gainera, lehen-lehenik izadi bat ahalbidetzen dutenak. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 115. orr.

Substantzia bakar bat baizik ez dela Izadian eta hura absolutuki mugagabea dela. Piarres Xarriton   «Etika» - Spinoza - 59. orr.

Edertasun naturala Izadiaren helburuen forma da. Askoren artean   «Filosofiako gida» - 241. orr.

Izadiko indar askok ikergaitz dirau guretzat. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 221. orr.

2 (kalifikatzaileekin)

Gizakiak izadi apal baina eder honetan zorioneko izan daitezen nahi duela Jainkoak. Josu Zabaleta   «Anne Franken egunkaria» - Anne Frank - 209. orr.

Beroak eta hango izadi aberatsak pizten du horrenbeste animalia eta piztia. Gotzon Garate   «India harrigarria» - 148. orr.

Zuen olerkietako izadi liluragarria etengabe hondatzen ari dira. Juan Luis Zabala   «Agur, Euzkadi» - 70. orr.

Izadi fisikoaren gaineko boterea, geografi esplorazioetan eta zientzi aurkikuntzetan adierazia. Iñaki Mendiguren   «Historiaren azterketa II» - A.J. Toynbee - 231. orr.

Jarduera ekonomikoak izadi edo baliabide fisikoei kalte nabarmenak egiten dizkienez [...]. Iñaki Heras   «Txanponaren bi aldeak» - 309. orr.

Izadi ez-gizatiarraren gaineko boterearen gehitze potentzial izugarri horren prezioa. Iñaki Mendiguren   «Historiaren azterketa II» - A.J. Toynbee - 382. orr.

Sorkariaren edo Sortzailearen maitasunak ernaltzen du hitz hau, hots, izadi galkorraren, edo egia aldaezinaren maitasunak. Imanol Unzurrunzaga   «Hainbat idazlan» - San Agustin - 310. orr.

Izadi gorpuzduna. 32309

Izadi bizigabean. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 203. orr.

Izadi pentsatzailearen Metafisikak. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 281. orr.

3 (oso-rekin)

Gizakiak, hots, izadi osoa sentsuen bitartez ezagutzen duen zerizanak. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 203. orr.

Gogoratu behar duzu gauzadia amaigabea dela eta konturatu ortzia izadi osoaren zatitxo bat [...] besterik ez dela. Xabier Amuriza   «Gauzen izaeraz» - Lukrezio - 429. orr.

Eguraldiaren itxurari tankera ematerakoan, izadi osoa maite dudalako, argiaren eta garbiaren aldera jokatzen dut, beti halaxe. Pello Zabala   «Naturaren mintzoa» - 7. orr.

Badakigu, izan ere, izadi osoa erdiminetan intzirika dagoela orain arte. Elizen arteko biblia   Erm 8,22

Gauzen lehenkitzat jaiotzen eta hiltzen ikusten ditugun gorputz bigunak hartuz gero, izadi osoak hutsera itzuli behar du eta gauza guztiak hutsetik birjaio eta hazi. Xabier Amuriza   «Gauzen izaeraz» - Lukrezio - 73. orr.

4 (hitz elkartuetan lehen osagai gisa) ik natural.

Izadi-adigai transzendenteak. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 180. orr.

Horregatik ez zenuen desiratzen izadi-mundu hartako beste izaki txiki eta arrunt bat izatea baizik. Hasier Etxeberria   «Mutuaren hitzak» - 18. orr.

Aldian aldika gizakiari berez eta izadi legez datozkion gerta behar horiek. Imanol Unzurrunzaga   «Hainbat idazlan» - San Agustin - 240. orr.

Ustez transzendentala den kausalitatearen izadi-legean. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 300. orr.

Bere hiru lankide eta izadi jakintzetako lau jakintsuri. Josu Zabaleta   «Fantasiazko ipuinak» - Guy de Maupassant - 293. orr.

4 izadi isil/hil margolan mota bat.

Laket izan zaizkidanak : bi izadi-ixilak eta bien artean gustagarriena niretzat xuri ta beltzean lau zatitan landu etxe barnea, Anne-k hor ixiltasuna margotu baitu. Herria   2003-10-23

Ametzaenea ostatuko salan aurkezten du margolan bilduma figuratiboa Aitziber Akerreta-k, ederretan ederrena zait ostatuko ontzi eta gauzak gogoan egin duen izadi ixila... Herria   2005-07-28

Béla Balàzsek fisionomia aipatzen duenean, aurpegia bezalaxe, paisaia, izadi hila eta gauza baten lehen planoa ere baditu gogoan. Josu Zabaleta   «Irudia» - Jacques Aumont - 267. orr.

5 izadiaz goiti

Metafisikak ez ditu ideiak behar Natur Zientziaren mesedetan, baizik izadiaz goiti joateko. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 296. orr.

6 izadiaz gaindiko/goitiko

Poeren unibertsoa ez baitago ez benetako munduan ez izadiaz gaindikoan: adimenaren mundua da harena, gogoarena, errealitate objektiboaren gainean eraikia. Koro Navarro   «Kontakizunak» - Edgar Allan Poe - 14. orr.

Izadiaz gaindikoaren erdi-sineste lauso baina hala ere zirraragarri batek. Koro Navarro   «Kontakizunak» - Edgar Allan Poe - 128. orr.

Hiru sistema bakarrak ondorengo hauek dira: eragin fisikoarena, aurrez determinatutako harmoniarena eta izadiaz goitiko laguntzarena. Ibon Uribarri   «Arrazoimen hutsaren kritika» - Immanuel Kant - 171. orr.

 



Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus