Zehazki - UPV/EHU

Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Zehazki gaztelania-euskara hiztegia

hacer 1 t (producir, realizar) egin: hacer una casa, etxe bat egin; hecho a mano, eskuz egina; hacer gracia, grazia egin; hacer la comida, bazkaria egin, prestatu; haz lo que quieras, nahi duzuna egizu; hazme un favor, egidazu mesede bat; hacer recados, mandatuak egin; ha perdido un tanto hecho, ia eginda, ia irabazita zeukan tanto bat galdu du.

2 (pan) erre, egin.

3 (cama) egin: hacer las camas, oheak egin.

4 ari izan: lo estás haciendo muy bien, oso ondo ari zara; ¿qué estás haciendo en mi habitación?, zertan ari zara nire gelan?

5 (ejercitar) (ariketak) egin: hacer dedos, hatz ariketak egin.

6 (creer, suponer) uste izan, pentsatu: te hacía en Roma, Erroman zinela uste nuen.

7 (recorrer) bidea ibili: hice Barcelona-Bruselas en dos días, bi egunetan egin nuen Bartzelonatik Bruselarako bidea; hace cincuenta kilómetros por hora, berrogeita hamar kilometro orduko egiten ditu.

8 (ocupar un lugar) izan: él hace el número cuatro, bera laugarrena da.

9 (tiempo pasado) orain dela, duela: hace dos días, orain dela bi egun, duela bi egun goi; vino hace una semana, orain astebete etorri zen, duela astebete etorri zen goi.

10 (hacer parecer) eman: ese vestido te hace mayor, soineko horrekin zaharragoa ematen duzu.

11 (sustituyendo a otro verbo) egin: Ramón estudio sociología y su hermana hizo lo mismo, Ramonek soziologia ikasi zuen eta arrebak gauza bera egin zuen.

12 (obligar) -arazi: nos hizo leer la lección entera, ikasgai osoa irakurrarazi zigun; me hizo sentir vergüenza, lotsarazi ninduen, lotsa eman zidan; haz que venga, etorrarazi ezazu.

13 i -ena egin, itxurak egin: haciendo el tonto, ergelarena egiten; hacerse el sordo, gorrarena egin.

14 (actuar, representar) -ena egin: hizo de Hamlet, Hamletena egin zuen.

15 (fenómenos atmosféricos) egin: hace mucho frío, hotz handia egiten du; hace viento, haizea dabil.

16 hacerse (volverse) egin, bihurtu, bilakatu, -tu: hacerse viejo, zahartu; hacerse rico, aberastu: se ha hecho liberal, liberal egin da; cuando me haga más hombre, gizonago egiten naizenean.

17 (acostumbrarse) etsi (a, -n), ohitu (a, -n), erosotu (a, -ra): se ha hecho al nuevo trabajo, etsi du lan berrian.

18 (resultar) gertatu, joan: la película se hizo muy larga, filma oso luzea gertatu zen; se le hizo larga la noche, gaua luze joan zitzaion.

19 (mandar hacer) eginarazi: me hice un vestido en la modista, soineko bat eginarazi nion jostunari.

a medio hacer, erdizka eginik.

¡así se hace!, hori da!

¡buena la has hecho!, ederra egin duzu!

• ¡buena me la has hecho!, ederra jokatu didak/n!

de hace tiempo, aspaldiko.

eso no hace al caso, hori ez dator harira.

hace mucho que, aspaldian, aspaldi: hace mucho que no nos vemos, aspaldian ez dugu elkar ikusi; no hace mucho que ha muerto, ez da hil zaharra; no hace mucho que he vuelto de trabajar, ez naiz lanetik etorri zaharra; no hacía mucho que se había casado cuando murió, ez zen ezkondu zaharra hil zenean.

hace poco (que), arestian, oraindik orain, oraintsu, orain (dela) gutxi: hace poco ha estado aquí, oraindik orain hemen egon da; hace poco que he comido, jan berria naiz.

hace tiempo, aspaldi; aspalditxo adkor, aspaldixko adkor.

hace tiempo que, aspaldian, aspaldi honetan, aspaldi da ...-(e)la; aspaldi du ...-(e)la goi: hace tiempo que esperamos, aspaldian gaude zain; hace tiempo que no cantas, aspaldi honetan ez duzu abestu; él reconstruyó la capilla de Oilandoi, que hacía tiempo que estaba derruida, hark berreraiki zuen, aspaldian lurreratua zegoen Oilandoiko kapera.

hacer acto de presencia, agertu.

hacer bien, on egin; ongi egin: haces bien en confesar la verdad, ongi egiten duzu egia aitortzea; has hecho bien en venir antes aquí, ongi egin duzu lehenago hona etortzea.

hacer burla de, -z burla egin, -z iseka egin.

hacer como que, -ena egin: hizo como que no sabía nada, ezjakinarena egin zuen; el hombre agachado, haciendo como que cogía una piedra, gizona, makurturik, alegia harri bat hartzen goi.

hacer conocer, ezagutarazi.

hacer de las suyas, betikoa egin.

hacer de menos (a alguien), (norbait) gutxietsi.

hacer de vientre, del cuerpo, euf (gorputza) libratu, galtzak askatu.

hacer el amor, maitasuna egin.

hacer el indio, colq txoroarena egin.

hacer el ridículo, barregarri gertatu.

hacer falta, beharrezko izan: hizo falta un martillo, mailu bat behar izan zen.

hacer gracia, atsegina izan: a mí no me hace ninguna gracia, niri ez zait batere gustatzen.

hacer la calle, (una prostituta) kalea zaindu.

hacer lo indecible, inon direnak egin, ipurdia erre adkor.

hacer por, saiatu: haz por llegar pronto, saia zaitez goiz heltzen.

hacer por hacer (algo), (zerbait) egite aldera egin.

hacer saber, jakinarazi, aditzera eman: si tienes algún problema, házmelo saber, arazoren bat baduzu, jakinarazi egidazu; por orden del alcalde se hace saber..., alkatearen aginduz aditzera ematen da...

hacer tiempo, denbora eman, denbora pasatu.

hacer y deshacer, egin eta desegin, lotu eta askatu.

hacerla buena, gogorra egin.

hacerse a la mar, itsasoratu, itsasoa hartu goi.

hacerse a un lado, alboratu.

hacerse con, eskuratu: me hice con el disco, diskoa eskuratu nuen.

hacerse el ..., -ena egin: me hice el sordo, el dormido, gorrarena, lokartuarena egin nuen; haciéndome el loco, alegia ni ero goi.

hacerse notar, burua agertu, burua erakutsi.

hacérsele (a alguien), (norbaiti) egin: eso se le hace extraño, hori arrotz egiten zaio; se me hace cuesta arriba, malda gora egiten zait.

ni falta que hace, ezta nahi ere: todavía no nos hemos vuelto paganos; ni falta que hace, ez gara oraindik pagano bilakatuak; ezta nahi ere.

no haber nada que hacer, jai izan, jai egon, haratik ez honatik ez izan goi: aquí no hay nada que hacer, jai dago hemen; no había nada que hacer, tenían que quedarse allí, ez zen haratik ez honatik, hor behar zuten gelditu.

no tener nada que hacer, jai izan, jai egon, haratik ez honatik ez izan goi: con esa chica no tienes nada que hacer, neska horrekin jai daukak/n.

¡qué le vamos a hacer!, zer egingo zaio!

¿qué se ha hecho de...?, zer egin da...? ¿qué se ha hecho de mi bondad?, zer egin da nire ontasuna?

sin hacer, egiteke.

volver a hacer, berregin.

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus