pasar 1 i (por un lugar) igaro, pasatu, joan, iragan goi: cuando pasa a tu lado, zure ondoan igarotzen denean; pasaba por allí cuando sucedió el accidente, ni handik igarotzean gertatu zen istripua; las tuberías pasan por debajo del suelo, hodiak lur azpitik doaz; pasando de un idioma al otro, hizkuntza batetik bestera igaroaz.
2 (el tiempo) igaro, pasatu, iragan goi, joan; eman, egin, eraman: han pasado cinco días,
bost egun igaro dira; ¡cómo pasa el tiempo!,
nola doan denbora!, denboraren lasterra! goi; yo lo hago por pasar el tiempo,
denbora-pasa egiten dut nik; estuve seis meses con ella,
sei hilabete egin, sei hilabete eman nituen berarekin; paso mi vida pensando noche y día en tí, gau eta egun zugan pentsatzen daramat ene bizia.
3 (entrar) sartu: pasa, está abierto,
aurrera, irekia dago; me dijeron que pasara sin llamar,
deitu gabe sartzeko esan zidaten.
4 (cesar) bukatu, amaitu: en cuanto pase la tormenta salimos,
ekaitza bukatu bezain laster aterako gara; si no se te pasa el dolor, llámame,
mina ez bazaizu joaten, dei egidazu.
5 (límite etc) gainditu (de, -), pasatu (de, -).
6 (ocurrir) gertatu, izan, pasatu: ¿qué te ha pasado?,
zer gertatu zaizu?; ¿qué te pasa?, zer duzu?
7 (sufrir, soportar) igaro, pairatu goi, nozitu goi: sin pasar penalidades, nekeak igaro gabe.
8 (arreglárselas) moldatu, pasatu: voy pasando,
moldatzen naiz.
9 (en mus etc) paso egin.
10 t (trasladar) aldatu, eraman: pasa este documento al disco,
alda ezazu dokumentu hau diskora; lo han pasado al departamento de ventas,
salmenta sailera eraman dute.
11 (atravesar, cruzar) igaro, pasatu, iragan: pasamos el puente,
zubia igaro genuen, cuando pasamos la frontera, muga igaro genuenean.
12 (comunicar, dar) eman, helarazi: pásale el informe al jefe,
emaiozu txostena nagusiari.
13 (alcanzar) eman, helarazi: pásame la sal, por favor,
emadazu gatza, mesedez.
14 (hojas de libro etc) pasatu.
15 (contagiar) erantsi, kutsatu: mi hijo me ha pasado la gripe,
semeak gripea erantsi dit.
16 (aventajar) aurrea hartu, igaro: tu hermano ya te pasa en matemáticas,
anaiak aurrea hartu dizu matematikan.
17 (adelantar) aurreratu, atzean utzi: me pasó un deportivo,
kirol auto batek aurreratu ninduen.
18 (deslizar) pasatu, igaro: pasó el dedo por el borde,
hatza ertzetik pasatu zuen; le pasó el brazo por la cintura,
besoa gerri atzetik pasatu zion, besoa lerratu zion gerritik.
19 (tolerar) jasan, barkatu: si le pasa las salidas de tono es porque le teme,
haren beldur delako jasaten dizkio purrustadak; esta vez te la paso, pero que no se repita,
oraingoan tira, baina ez dadila berriz gerta.
20 (aprobar) gainditu: pasé el examen a la primera,
azterketa lehenengoan gainditu nuen.
21 (film etc) pasatu, bota beh: pasaron unas diapositivas, diapositiba batzuk bota zituzten.
22 (estar tiempo) igaro, eman, pasatu: pasaremos el verano en la costa,
udara itsasaldean igaroko dugu; pasé diez días allí,
hamar egun eman nituen han.
23 (disfrutar, padecer) igaro, pasatu: he pasado una noche fatal,
oso gau txarra pasatu dut.
24 pasarse (al lado contrario) pasatu, (a, -ra): se ha pasado al otro bando,
beste alderdira pasatu da.
25 (pudrirse) umeldu, usteltzen hasi.
26 colq (excederse) -tik haratago joan, pasatu; (ir demasiado lejos) urrunegi joan (de, -n): pasarse de beber,
edanean pasatu; se pasa de bueno,
zintzoegia da.
27 (olvidarse) ahaztu: se me pasó llamarte,
zuri deitzea ahaztu zitzaidan; se me pasó su compleaños,
bere urtebetetze eguna ahaztu zitzaidan.
28 (dolor, disgusto etc) joan, pasatu.
29 (ir) agertu: pásate por casa cuando quieras,
agertu etxean nahi duzunean.
• hacer pasar, igaroarazi, pasarazi; (hacer entrar) sarrarazi, sartu; ¡la vergüenza que me hizo pasar ayer!, hura lotsa pasarazi zidan atzo!
• hacer pasar por, -tzat saldu, -tzat iragan goi: haciendo pasar la mentira por verdad, egiatzat salduz gezurra; se hizo pasar por abogado, abokatutzat saldu zen.
• lo que pasa es que..., kontua da ...-(e)la.
• pasar a, (con infinitivo) -tzeari ekin, -tzen hasi: ahora pasaré a relatar los hechos,
orain, gertatutakoa azaltzeari ekingo diot.
• pasar a limpio (algo), (zerbait) garbitan ipini.
• pasar de, -i hor konpon egin: pasar de los libros,
liburuei hor konpon egin; pasa de todo,
bost axola zaio dena.
• pasar de largo, gelditu gabe igaro.
• pasar la página, orria beste aldera itzuli.
• pasar por, -tik igaro, -tik pasatu; -tzat hartua izan: el Oria pasa por Tolosa,
Oria ibaia Tolosatik igarotzen da; pasó por ladrón,
lapurtzat hartu zuten.
• pasar por alto, kontuan ez hartu, aintzat ez hartu.
• pasar sin, gabe pasatu.
• pasarlas moradas, colq gorriak ikusi, beltzak ikusi; bereak eta asto beltzarenak ikusi.
• pasarlo, pasatu: lo pasamos muy bien,
primeran pasatu genuen','entz0040')">
oso ongi pasatu genuen, primeran pasatu genuen; me lo pasé de pena,
penagarri pasatu nuen; lo pasamos bomba, primeran pasatu genuen; pasarlo mal,
larri ibili, gaizki pasatu; pasarlo muy mal,
ederrak ikusi, gorriak ikusi, gaitzak ikusi goi.
• pasaron los meses y ..., hila joan eta hila etorri ...
• pasarse de la raya, muga igaro, muga pasatu, urrunegi joan; lotsagabe ibili.
• pasarse de rosca, haritik pasatu, neurritik irten.
• pase lo que pase, gerta ala gerta, gertatzen dena gerta, datorrena datorrela.
• ¿qué pasa?, zer gertatzen da? zer dugu?