tanto 1 adj-pron hainbeste; horrenbeste, honenbeste: no cojas tanta leche,
ez ezazu hainbeste esne hartu; no comas tantos caramelos,
ez jan hainbeste gozoki; para atreverse a tanto,
horrenbestetara ausartzeko; no había tantos,
ez zeuden hainbeste.
2 adj (comparación) adina: tengo tanto dinero como tú,
zuk adina diru dut; no hay libro que pueda contener tantas erratas como un diccionario,
ez da libururik hiztegi batek adina huts bil dezakeenik; hoy en día no podemos creer tanto como en otras épocas en la fuerza de la pura razón,
gaurko egunez ezin dezakegu bestetan adinako sinesterik izan arrazoi hutsaren indarrean.
3 adv hainbeste, hain: ¡le quiero tanto!,
hain dut maite! goi.
4 m (punto) tanto, puntu: el partido es a 22 tantos,
partida hogeita bira da, hogeita bi tantotara da; ha perdido un tanto hecho,
ia eginda, ia irabazita zeukan tanto bat huts egin du.
5 (en fútbol) gol.
6 (en rebote etc) kintze.
7 (cantidad imprecisa) hainbeste, hainbesteko: supongamos que vale tanto,
eman dezagun hainbeste balio duela.
• a las tantas, colq gau beranduan, goizeko ordu txikietan.
• a tanto, hainbestean.
• a tantos de, -eko halako egunetan: fue a tantos de enero,
urtarrileko halako egunetan izen zen.
• apuntar un tanto, tanto bat egin; (fútbol) gol bat sartu.
• con tanto, (seguido de sustantivo): se ha puesto macizo con tanto deporte, kirolaren kirolaz ederki marduldu da.
• cuanto más ... tanto más ..., zenbat ...-ago, hainbat ...-ago.
• de tanto llorar, negarraren negarraz.
• en, entre tanto, bitartean, bizkitartean goi.
• en tanto, (quedar etc) honenbestean.
• estar al tanto, (informado) jakinaren gainean egon; (alerta) erne egon, kontuan egon.
• hacer un tanto, tanto bat egin, tanto bat irabazi.
• marcar un tanto, tanto bat egin; (fútbol) gol bat sartu.
• mientras tanto, bitartean, bizkitartean goi.
• ni tanto ni tan poco, ez goi eta ez doi goi.
• otro tanto, (lo mismo) beste hainbeste; beste horrenbeste, beste honenbeste.
• por lo tanto, hortaz, beraz.
• tanto alzado, honenbesteko finko: trabajar a tanto alzado,
honenbestean lan egin.
• tanto ... como ..., (bai) ... nola..., bai... (eta) bai...: ese
ba se emplea tanto en las afirmativas como en la condicionales, ba hori bai baiezkoetan nola galdezkoetan erabiltzen da; tanto el uno como el otro,
bata nola bestea, bai bata eta bai bestea; tanto Axular como Tartas,
bai Axularrek, bai Tartasek;
Axularrek nola Tartasek.
• tanto mejor, hainbat hobe.
• tanto peor, hainbat gaiztoago, hainbat okerrago.
• tanto por ciento, ehuneko hainbeste: me darán un tanto por ciento de las ventas,
salmenten ehuneko hainbeste emango didate; calcular el tanto por ciento,
ehunekoa kalkulatu.
• tanto ... que, hainbeste... non: ama tanto el dinero que parece un judío,
dirua hainbeste maite du non iduri baitu judu bat.
• tanto si ... como si ..., nahiz ... nahiz ...: tanto si son antiguos como si son recientes,
nahiz zaharrak diren, nahiz berriak, tanto si quieres como si no, nahi baduzu eta nahi ez baduzu.
• un tanto, honenbesteko bat.
• y tanto que, -z: y tanto que probamos dura carne de oso aquella larga noche,
dastatu genuen, dastatu genuenez, hartz okela gogorrik gau luze hartan; me despellejarán,
y tanto que me despellejarán, larrutuko naute, larrutuko nautenez; -¿son nuevos? -y tanto que son nuevos, -berriak dira? -hain berriak ere.
• ... y tantos, (tras núnero) -taka: ochenta y tantos años,
laurogeitaka urte.