Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)

Dragoia ez, jakina, bestela ez zen garrasika ibiliko.

No puede ser el drag?n, si no el hobbit no seguir?a chillando.

Ce n'est s?rement pas le dragon, car il aurait arr?t? de piailler.

"Certainly not the dragon, or he would not go on squeaking."

Une bat edo bi egon ziren esperoan, eta hala ere ez zen dragoi-hotsik entzuten, batere soinurik ez, egia esan, Bilboren ahots urruna ez bazen.

Esperaron un rato, pero no se o?a ning?n ruido de drag?n, en verdad ning?n otro sonido que la distante voz de Bilbo.

" Ils patient?rent quelques instants mais n'entendirent aucun bruit de dragon-aucun son, en fait, hormis la voix lointaine du hobbit.

They waited a moment or two, and still there were no dragon-noises, no sound at all in fact but Bilbo's distant voice.

-Tira, zuetariko batek ekar dezala zuzi bat edo bi!

-?Vamos, que uno de vosotros traiga una o dos antorchas!

" Que l'un d'entre vous m'allume une ou deux torches de plus ! ordonna Thorin.

"Come, one of you, get another light or two!" Thorin ordered.

Badirudi joan eta gure harrapariari lagundu beharko diogula.

Parece que tendremos que ayudar a nuestro saqueador.

Notre cambrioleur a besoin d'aide, semble-t-il, et il va falloir lui porter secours. "

"It seems we have got to go and help our burglar."

-Laguntzeko txanda iritsi zaigu, bada-esan zuen Balinek-, eta ni ongi prestatuta nago joateko.

-Ahora nos toca a nosotros ayudar-dijo Bal?n-, y estoy dispuesto.

" Il est temps de faire notre part, dit Balin, et je suis plus que volontaire.

"It is about our turn to help," said Balin, "and I am quite willing to go.

Edozein modutan espero dut momentuz arriskurik ez egotea.

Espero sin embargo que por el momento no haya peligro.

Je pense de toute mani?re que nous sommes en s?curit? pour le moment.

Anyway I expect it is safe for the moment."

Gloinek hainbat zuzi piztu zituen, eta orduan denak arrastaka irten, eta paretari atxikita joan ziren ahalik lasterren.

Gloin encendi? varias antorchas m?s, y luego todos salieron arrastr?ndose, uno a uno, y fueron bordeando la pared lo m?s aprisa que pudieron.

" Gloin alluma plusieurs autres torches, puis ils sortirent du tunnel un ? un et se gliss?rent le long du mur avec toute la rapidit? possible.

Gloin lit several more torches, and then they all crept out, one by one, and went along the wall as hurriedly as they could.

Luze gabe Bilborekin egin zuten topo, berengana baitzihoan.

No pas? mucho tiempo antes de que se encontrasen con el propio Bilbo que ven?a de vuelta.

Ils ne tard?rent pas ? rencontrer Bilbo qui revenait vers eux.

It was not long before they met Bilbo himself coming back towards them.

Haien argien distira ikusi bezain laster, agudo berreskuratu zituen Bilbok bere trebetasunak.

Hab?a recobrado todo su aplomo, tan pronto como viera el parpadeo de luces.

Il avait vite retrouv? son aplomb en apercevant la lueur de leurs torches.

His wits had quickly returned as soon as he saw the twinkle of their lights.

-Saguzar bat eta eroritako zuzi bat, besterik ez!

-?S?lo un murci?lago y una antorcha que se cay?, nada peor!

" Il y a eu une chauve-souris, et j'ai laiss? tomber ma torche, mais c'est tout ! " dit-il en r?ponse ? leurs questions.

"Only a bat and a dropped torch, nothing worse!" he said in answer to their questions.

-esan zuen haien galderei erantzunez.

-dijo en respuesta a las preguntas de los enanos.

S'ils furent soulag?s de l'entendre, ils n'en furent pas moins bougons, car ils avaient l'impression de s'?tre inqui?t?s inutilement ;

Though they were much relieved, they were inclined to be grumpy at being frightened for nothing;

Lasaitu ederra hartu bazuten ere, oraindik muturturik zeuden arrazoirik gabe ikaratu zituelako;

Aunque se sent?an muy aliviados, les enfadaba que los hubiese asustado sin motivo;

mais je ne sais pas comment ils auraient r?agi si Bilbo leur avait tout de suite parl? de la Pierre Arcane.

but what they would have said, if he had told them at that moment about the Arkenstone, I don't know.

baina une hartan ez dakit zer erantzungo zioten Bitxi Lehenari buruzkoa kontatu izan balie. Aurrerantz zihoazenean ikusitako altxorraren distiraren zantzu hutsarekin, haien ipotx-bihotzetako su guztia berpiztu zen;

pero c?mo hubieran reaccionado si en ese momento ?l hubiese dicho algo de la. Piedra del Arca, no lo s?.

Car le peu qu'ils avaient aper?u du tr?sor jusqu'? maintenant avait suffi ? raviver toute la flamme qui br?le dans le c?ur des nains ;

The mere fleeting glimpses of treasure which they had caught as they went along had rekindled all the fire of their dwarvish hearts;

eta urreak eta harribitxiek ipotx baten bihotza itzartzen dutenean, baita ipotx jatorrenarena ere, ausart bihurtzen da supituan, eta basati ere bihur daiteke.

Los meros destellos fugaces del tesoro que alcanzaron a ver mientras avanzaban, les hab?a reavivado el fuego de los corazones, y cuando un enano, a?n el m?s respetable, siente en el coraz?n el deseo de oro y joyas, puede transformarse de pronto en una criatura audaz, y llegar a ser violenta.

et quand le c?ur d'un nain, aussi noble soit-il, ressent l'appel de l'or et des joyaux, il s'enhardit tout ? coup et il peut ?tre redoutable.

and when the heart of a dwarf, even the most respectable, is wakened by gold and by jewels, he grows suddenly bold, and he may become fierce.

Ipotxek ez zuten jada inoren beharrik bizkor ibiltzeko.

Los enanos no necesitaban ya que los apremiasen.

Les nains n'eurent d'ailleurs plus besoin d'encouragements.

The dwarves indeed no longer needed any urging.

Orain denak aretoa ikertzeko irrikaz zeuden, aukera zuten bitartean, eta sinistu nahian zeuden oraingoz Smaug etxetik kanpo zegoela.

Todos estaban ahora ansiosos por explorar el sal?n mientras fuera posible, y deseando creer que por ahora Smaug estaba fuera de casa.

Tous ?taient d?sormais avides d'explorer la salle pendant qu'ils en avaient l'occasion, et pr?ts ? conc?der que Smaug s'?tait bel et bien absent?, quoique momentan?ment.

All were now eager to explore the hall while they had the chance, and willing to believe that, for the present, Smaug was away from home.

Denek zuzi piztu bana zeramaten orain;

Todos llevaban antorchas encendidas;

Chacun s'empara alors d'une torche ;

Each now gripped a lighted torch;

eta alde batera lehenik eta gero bestera begiratzen zuten heinean, beldurra ahaztuz joan ziren, eta baita zuhurtasuna ere.

y mientras miraban a un lado y a otro olvidaron el miedo y a?n la cautela.

et tandis que leurs regards se promenaient d'un c?t? puis de l'autre, ils oubli?rent toute crainte et m?me toute prudence.

and as they gazed, first on one side and then on another, they forgot fear and even caution.

Ozen hitz egiten zuten, eta elkarri egiten zioten oihu, metatik edo paretatik altxor zaharrak atera eta argitara eusten zietela, haiek laztanduz eta ukituz.

Hablaban en voz alta, y se llamaban unos a otros a gritos a medida que sacaban viejos tesoros del mont?culo o de la pared y los sosten?an a la luz, toc?ndolos y acarici?ndolos.

Ils parlaient ? voix haute et s'appelaient ? grands cris, tandis qu'ils ramassaient de vieux tr?sors amoncel?s ou accroch?s aux murs. Alors ils les tenaient ? la lumi?re et les examinaient, les caressaient.

They spoke aloud, and cried out to one another, as they lifted old treasures from the mound or from the wall and held them in the light, caressing and fingering them.

Fili eta Kili nahiko aldarte onean zeuden, eta ikusiz han zilarrezko sokak zituzten urrezko harpa asko zintzilik zeudela oraindik ere, haiek hartu eta jotzen hasi ziren;

Fili y Kifi estaban de bastante buen humor, y viendo que all? colgaban todav?a muchas arpas de oro con cuerdas de plata, las tomaron y se pusieron a rasguear;

Fili et Kili avaient presque le c?ur ? la f?te, et voyant que de nombreuses harpes dor?es ornaient encore les murs, ils les prirent et se mirent ? en jouer, pin?ant leurs cordes d'argent ;

Fili and Kili were almost in merry mood, and finding still hanging there many golden harps strung with silver they took them and struck them;

eta magikoak zirenez (eta dragoiak ukitu gabeak, ez baitzen oso musikazalea) oraindik afinaturik zeuden.

y como eran instrumentos m?gicos (y tampoco hab?an sido manejadas por el drag?n, que ten?a muy poco inter?s por la m?sica), a?n estaban afinadas.

et comme elles ?taient magiques (et que le dragon, qui s'int?ressait peu ? la musique, n'y avait pas touch?), elles avaient tenu l'accord.

and being magical (and also untouched by the dragon, who had small interest in music) they were still in tune.

Areto iluna aspalditik isilik egondako melodia batek bete zuen.

En el sal?n obscuro reson? ahora una melod?a que no se o?a desde hac?a tiempo.

La sombre salle longtemps silencieuse s'emplit alors de leur m?lodie.

The dark hall was filled with a melody that had long been silent.

Baina ipotx gehienak praktikoagoak ziren:

Pero los enanos eran en general m?s pr?cticos:

Mais les autres furent, en g?n?ral, plus pragmatiques :

But most of the dwarves were more practical:

harribitxiak bildu, eta beren poltsikoak betetzen zituzten, eta eraman ezin zutena hatzen tartean erortzen uzten zuten hasperen batekin.

recog?an joyas y se atiborraban los bolsillos, y lo que no pod?an llevar lo dejaban caer entre los dedos abiertos, suspirando.

ils ramass?rent des pierres pr?cieuses et s'en bourr?rent les poches, laissant filer le reste entre leurs doigts avec un soupir.

they gathered gems and stuffed their pockets, and let what they could not carry fall back through their fingers with a sigh.

Thorin ere berdin; alderik alde zebilen, aurkitu ezin zuen zerbaiten bila:

Thorin no era el menos activo, e iba de un lado a otro buscando algo que no pod?a encontrar.

mais il semblait toujours ? la recherche de quelque chose qu'il ne pouvait trouver.

but always he searched from side to side for something which he could not find.

Bitxi Lehena. Oraingoz ordea ez zion inori ezer esan.

Era la Piedra del Arca; pero todav?a no se lo hab?a dicho a nadie.

C'?tait la Pierre Arcane, mais il se garda pour l'instant d'en parler ? quiconque.

It was the Arkenstone; but he spoke of it yet to no one.

Orain ipotxak sarezko kotak eta armak paretetatik jaitsi, eta haiek janzten hasi ziren.

En ese momento los enanos descolgaron de las paredes unas armas y unas cotas de malla, y se armaron ellos mismos.

Les nains se munirent alors d'armes et d'armures trouv?es dans cet arsenal.

Now the dwarves took down mail and weapons from the walls, and armed themselves.

Thorinek errege bat zirudien zinez, urreztaturiko eraztunez egindako beroki bat jantzita, eta harri gorrixkaz tartekatutako gerriko batetik zilarrezko heldulekua zuen aizkora bat zintzilik zeramala.

Un rey en verdad parec?a Thorin, vestido con un abrigo de anillas doradas, y con un hacha de empu?adura de plata en el cintur?n tachonado con piedras rojas.

Thorin avait v?ritablement une allure royale dans sa cotte de mailles plaqu?e or, avec sa hache au manche d'argent pass?e dans une ceinture incrust?e de pierres ?carlates.

Royal indeed did Thorin look, clad in a coat of gold-plated rings, with a silver-hafted axe in a belt crusted with scarlet stones.

-Baggins jauna!

-?Se?or Bols?n!

" Monsieur Bessac ! appela-t-il.

"Mr. Baggins!" he cried.

-oihukatu zuen-. Hona hemen zure sariaren lehen ordaina!

-dijo-?Aqu? tienes el primer pago de tu recompensa!

Voici un premier acompte sur votre r?compense !

"Here is the first payment of your reward!

Bota zure txamarra zaharra eta jantz ezazu hau!

?Tira tu viejo abrigo y toma ?ste!

Jetez votre vieux manteau et mettez ceci !

Cast off your old coat and put on this!"

Horrekin Bilbori sarezko kota txiki bat jarri zion, aspaldi-aspaldian printze elforen batek erabilitakoa.

Enseguida le puso a Bilbo una peque?a cota de malla, forjada para alg?n joven pr?ncipe elfo tiempo atr?s.

" Sur ce, il v?tit Bilbo d'une petite cotte de mailles, confectionn?e pour quelque jeune prince elfe de jadis.

With that he put on Bilbo a small coat of mail, wrought for some young elf-prince long ago.

Zilar-altzairuz egina zen, elfoek mithril deitzen zutena, eta harekin bat perla eta kristalezko gerriko bat zihoan.

Era de esa plata que los elfos llamaban mithril, y con ella iba un cintur?n de perlas y cristales.

Elle ?tait faite d'acier-argent, que les elfes nomment mithril, et ?tait assortie d'une ceinture de perles et de cristaux.

It was of silver-steel, which the elves call mithril, and with it went a belt of pearls and crystals.

Hobbitaren buruan larruzkoa zirudien kasket arin bat jarri zuten, barrendik altzairuzko uztaiez indartua, eta alboetan harri zuriak iltzatuak zituena.

Un casco liviano que por fuera parec?a de cuero, reforzado debajo por unas argollas de acero y con gemas blancas en el borde, fue colocado sobre la cabeza del hobbit.

Un l?ger casque de cuir grav?, dot? d'une armature d'acier et bord? de pierres blanches, fut pos? sur la t?te du hobbit.

A light helm of figured leather, strengthened beneath with hoops of steel, and studded about the brim with white gems, was set upon the hobbit's head.

"Egundokoa sentitzen nauk-pentsatu zuen-; baina nahiko irudi barregarria emango diat, nik uste.

"Me siento magn?fico", pens?, "pero supongo que he de parecer bastante rid?culo.

" Je me sens magnifique, pensa-t-il, mais je suppose que j'ai surtout l'air ridicule.

"I feel magnificent," he thought; "but I expect I look rather absurd.

Ai!, a ze algarak egingo lituzketen Muinoan etxekook!

?C?mo se reir?an all? en casa, en la Colina!

Comme les voisins riraient s'ils me voyaient sur la Colline dans un tel accoutrement !

How they would laugh on the Hill at home!

Gustatuko litzaidakek halere ispilu bat izatea eskura!"

?Con todo, me gustar?a tener un espejo a mano!"

J'aimerais quand m?me avoir un miroir sous la main !

Still I wish there was a looking-glass handy!"

Nolanahi ere altxorraren sorginkeriaren eraginpean Baggins jaunak burua argiago mantentzen zuen ipotxek baino.

Pero a?n as? el hechizo del tesoro no pesaba tanto sobre el se?or Bols?n como sobre los enanos.

" M. Bessac ne succomba tout de m?me pas ? l'envo?tement du tr?sor autant que les nains.

All the same Mr. Baggins kept his head more clear of the bewitchment of the hoard than the dwarves did.

Ipotxak altxorrak aztertzeaz nekatu baino askoz lehenago, asperturik zegoen eta lurrean eseri zen, eta urduri, kontu honen guztiaren bukaera zein izango ote zen galdetu zion bere buruari.

Bastante tiempo antes de que los enanos se cansaran de examinar el bot?n, ?l ya estaba aburrido y se sent? en el suelo; y empez? a preguntarse nervioso c?mo terminar?a todo.

Longtemps avant qu'ils ne se lassent d'examiner les objets pr?cieux, Bilbo commen?a ? s'ennuyer et s'assit sur les dalles ; et il se mit ? songer nerveusement ? ce qui allait arriver s'ils continuaient ? s'attarder.

Long before the dwarves were tired of examining the treasures, he became weary of it and sat down on the floor; and he began to wonder nervously what the end of it all would be.

"Kopa baliotsu hauetako asko emango nitizkek-pentsatu zuen-, Beornen zurezko katiluetako zurrutada suspergarri baten trukean!"

"Dar?a muchas de estas preciosas copas", pens?, "por un trago de algo reconfortante en un cuenco de madera de Beorn".

" Je donnerais bon nombre de ces pr?cieuses coupes, pensa-t-il, en ?change d'une boisson r?confortante dans un bol de bois chez Beorn ! " " Thorin !

"I would give a good many of these precious goblets," he thought, "for a drink of something cheering out of one of Beorn's wooden bowls!"

-Thorin! -oihu egin zuen ozen-.

-?Thorin! -grit?-.

cria-t-il tout haut.

"Thorin!" he cried aloud.

Eta orain zer?

?Y ahora qu??

Maintenant, que fait-on ?

"What next?

Armaturik gaude, baina izan al du sekula baliorik edozein gudu-jantzik Smaug Izugarriari aurka egiteko?

Estamos armados, ?pero de qu? sirvieron antes las armaduras contra Smaug el Terrible?

Nous sommes arm?s, mais a-t-on d?j? vu une armure qui puisse r?sister ? Smaug le Terrible ?

We are armed, but what good has any armour ever been before against Smaug the Dreadful?

Altxor hau ez dago oraindik irabazia.

El tesoro no ha sido recobrado a?n.

Ce tr?sor n'est pas encore reconquis.

This treasure is not yet won back.

Ez gara urre bila etorri, aterabide baten bila baizik;

No buscamos oro, sino una salida;

Ce n'est pas l'or que nous sommes venus chercher, mais une porte de sortie ;

We are not looking for gold yet, but for a way of escape;

eta dagoeneko gehiegi zirikatu dugu halabeharra!

?y hemos tentado demasiado la suerte!

et il ne faut pas s'en remettre trop longtemps ? la chance !

and we have tempted luck too long!"

-erantzun zion Thorinek, bere senera itzuliz-.

-respondi? Thorin, saliendo de su aturdimiento-.

" Ce que vous dites est juste ! " r?pondit Thorin, reprenant ses esprits.

"You speak the truth!" answered Thorin, recovering his wits.

Goazen!

?V?monos!

" Partons !

"Let us go!

Gidatuko zaitut.

Yo os guiar?.

Je vais vous guider.

I will guide you.

Mila urtetan ere ez nituzke ahantziko jauregi honen bideak. Orduan besteei deitu eta guztiak bildu ziren, eta zuziei beren buruen gainetik helduz, ate irekietan zehar igaro ziren, atzera uzten zutenari desiozko begirada ugari bota eta gero.

Ni en mil a?os podr?a yo olvidar los laberintos de este palacio-luego llam? a los otros, que empezaron a agruparse, y sosteniendo altas las antorchas atravesaron las puertas, no sin echar atr?s miradas ansiosas.

Mille ans ne suffiraient pas ? me faire oublier les d?dales de ce palais. " Il appela alors les autres, et tous ensemble, tenant leurs torches au-dessus de leurs t?tes, ils pass?rent les portes b?antes, non sans jeter derri?re de nombreux regards de convoitise et de regret.

Not in a thousand years should I forget the ways of this palace." Then he hailed the others, and they gathered together, and holding their torches above their heads they passed through the gaping doors, not without many a backward glance of longing.

Kota argitsuak beren mantu zaharrekin eta kasket dirdiratsuak kapela zarpailekin estaliak zituzten ostera, eta banan-banan Thorinen atzetik zihoazen; sarritan gelditu egiten zen argi txikiz osatutako ilara bat osatuz, berriz ere beldurtuta, dragoiaren etorrera iragarriko zuen edozein zurrumurruri adi.

Hab?an vuelto a cubrir las mallas resplandecientes con las viejas capas, y los cascos brillantes con los capuchones harapientos, y uno tras otro segu?an a Thorin, una hilera de lucecitas en la obscuridad que a menudo se deten?an, cuando los enanos escuchaban temerosos, atentos a cualquier ruido que anunciara la llegada del drag?n.

Ils suivirent Thorin, marchant l'un derri?re l'autre en une s?rie de petites lumi?res qui s'arr?taient souvent dans les t?n?bres ; car ils craignaient de nouveau l'arriv?e du dragon et pr?taient l'oreille ? toute rumeur de sa venue.

Their glittering mail they had covered again with their old cloaks and their bright helms with their tattered hoods, and one by one they walked behind Thorin, a line of little lights in the darkness that halted often, listening in fear once more for any rumour of the dragon's coming.