Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Gauaren muturrerainoko bidaia, Louis Ferdinand Celine / Matias Mugica (Igela, 1992
)
eu
Ondoren denak batera hasi ziren zinkurinetan.
es
Y despu?s se pusieron a gemir todos juntos.
fr
Et puis, ils se mirent ? g?mir encore tous ensemble.
en
Then they all started moaning at once.
eu
Baina ni egarritua nintzen oso.
es
Pero yo ten?a mucha sed.
fr
Mais j'avais bien soif.
en
But my trouble was thirst.
eu
-Ez al duzue... Botila bat ardo izango duzue neri saltzeko?
es
"?Tendr?an una botella de vino para venderme?", pregunt?.
fr
" Vous n'avez pas une bouteille de vin ? me vendre ?
en
"You wouldn't have a bottle of wine to sell me?" I asked.
eu
galdetu nuen.
es
"Preg?ntele a mi madre...
fr
que je demandai.
en
"You'll have to ask my mother...
eu
-Amari galdeiozu hori...
es
Tal vez sepa si queda...
fr
-Faut vous adresser ? la m?re...
en
She may know if there's any left...
eu
Berak jakingo du oraindik zerbait baden...
es
Los alemanes nos han cogido mucho hace un rato..."
fr
Elle sait peut-?tre s'il y en a encore...
en
The Germans took a lot just now..."
eu
Alemanek asko kendu dizkigute aistian...
es
Y entonces se pusieron a discutir sobre eso en voz muy baja.
fr
Les Allemands nous en ont pris beaucoup tant?t...
en
The two women talked it over in an undertone.
eu
Orduan elkarrekin eztabaidan hasi ziren zer erantzun behar zitzaion ene eskaerari, ahapetik.
es
"?No queda!
fr
Et alors, elles se mirent ? discuter ensemble ? la suite de ma demande et tout bas.
en
The daughter came back and announced:
eu
-Ez dago batere!
es
-vino a anunciarme la muchacha-.
fr
qu'elle revint m'annoncer, la fille, les Allemands ont tout pris...
en
"There's none left...
eu
halaxe eman zidan aditzera alabak, atzera etorrita, alemanek dena kendu digute...
es
Los alemanes se lo han llevado todo...
fr
Pourtant on leur en avait donn? de nous-m?mes et beaucoup...
en
the Germans took it all...
eu
Asko eman genien geure oldez, halare...
es
Y eso que les hab?amos dado sin que lo pidieran y mucho..."
fr
-Ah oui, alors, qu'ils en ont bu !
en
We'd given them plenty without being asked, but even so..."
eu
-Horixe edan dutela, bai! amak zokotik, hartarako negar egitetik geldituta, maite dute hori...
es
"?Ah, s?! ?Lo que han bebido! -coment? la madre, que hab?a dejado de llorar, de repente-.
fr
que remarqua la m?re, qui s'?tait arr?t?e de pleurer, du coup.
en
"Oh yes, they drank and they drank," said the mother, who'd suddenly stopped crying.
eu
-Ehun botila baino gehiago aise, erantsi zuen aitak, oraindik belauniko zegoela.
es
"M?s de cien botellas, seguro", a?adi? el padre, que segu?a de rodillas...
fr
Ils aiment ?a...
en
"They're crazy about it..."
eu
-Orduan ez da batere gelditzen?
es
"Entonces, ?no queda ni una sola?
fr
-Et plus de cent bouteilles, s?rement, ajouta le p?re, toujours ? genoux lui...
en
"Must have been more than a hundred bottles," said the father, still on his knees.
eu
berriz ere nik, etsi gabe, hain bainintzen egarritua, ardo zuriaz batez ere, mikatz-mikatza, pixgarria.
es
-insist?, con esperanza a?n, pues ten?a una sed tremenda, y sobre todo de vino blanco, bien amargo, el que despabila un poco-.
fr
-Y en a plus une seule alors ? insistai-je, esp?rant encore, tellement j'avais grand-soif, et surtout de vin blanc, bien amer, celui qui r?veille un peu.
en
"And there's not a single one left?" I kept at it, still hoping, because of my terrible thirst, especially for white wine with a good bitter tang that wakes you up a little.
eu
Pagatu ere egingo nuke.
es
Estoy dispuesto a pagar..."
fr
J' veux bien payer...
en
"I don't mind paying..."
eu
-On-onetik bakarrik gelditzen da.
es
"Ya solo queda del bueno.
fr
-Y en a plus que du tr?s bon.
en
"There's nothing left but the best!" the mother conceded.
eu
Botilak bost libera balio du... amore eman zuen orduan amak.
es
Cuesta cinco francos la botella...", concedi? entonces la madre.
fr
Y vaut cinq francs la bouteille...
en
"It costs five francs a bottle."
eu
-Konfonne! Eta nere bost liberakoa atera nuen patrikatik, moneda mardula.
es
"?Muy bien!" Y saqu? mis cinco francos del bolsillo, una moneda grande.
fr
-C'est bien ! " Et j'ai sorti mes cinq francs de ma poche, une grosse pi?ce.
en
"That's fine!" I said, taking a big five-franc piece out of my pocket.
eu
-Zoaz eta bat ekarri! agindu zion xuabe-xuabe arrebari.
es
"?Ve a buscar una!", orden? en voz baja a la hermana.
fr
" lui commanda-t-elle tout doucement ? la s?ur.
en
"Go and get one!" she said to the sister in a whisper.
eu
Arrebak, kandela hartu eta berehalaxe litro bat ekarri zuen gordelekutik.
es
La hermana cogi? la vela y al cabo de un instante subi? con una botella de litro.
fr
La s?ur prit la bougie et remonta un litre de la cachette un instant plus tard.
en
The sister took the candle and a moment later brought up a bottle from the hiding place.
eu
Serbitua nintzen.
es
Estaba servido, ya solo me quedaba marcharme.
fr
J'?tais servi, je n'avais plus qu'? m'en aller.
en
I had what I wanted, there was nothing more to stay for.
eu
Joatea neukan handik. -Itzuliko al dira? galdetu nuen, berriz bildur.
es
"?Volver?n?", pregunt?, de nuevo inquieto. "Quiz?-contestaron a coro-.
fr
" Ils vont revenir ? demandai-je, inquiet ? nouveau.
en
"Will they come back?" I asked, anxious again. "Maybe!" they all said together.
eu
-Baliteke, esan zuten denek batera, baina orduan dena erreko dute...
es
Pero entonces lo quemar?n todo...
fr
-Peut-?tre, firent-ils ensemble, mais alors ils br?leront tout...
en
"If they do, they'll burn everything in sight...
eu
Hala agindu zuten alde egitean...
es
Lo han prometido al marcharse..."
fr
Ils l'ont promis en partant...
en
They promised they would when they left..."
eu
-Ikusi behar dut hori.
es
"Voy a ir a ver."
fr
-Je vais aller voir ?a.
en
"I'll just go and see what they're up to!"
eu
-Mutiko ausarta zara...
es
"Es usted muy valiente...
fr
-Vous ?tes bien brave...
en
"You're very brave...
eu
Handik! seinalatzen zidan aitak Noirceur-sur-la-Lysera apuntatuz...
es
?Es por ah?!", me indicaba el padre, en direcci?n a Noirceur-sur-la-Lys...
fr
C'est par l? ! " que m'indiquait le p?re, dans la direction de Noirceur-sur-la-Lys...
en
It's that way," said the father, pointing in the direction of Noirceur-sur-la-Lys...
eu
Galtzadara ere atera zen nola aldegiten nuen ikusteko.
es
Sali? incluso a la calzada para verme marchar.
fr
M?me il sortit sur la chauss?e pour me regarder m'en aller.
en
He even stepped out on the road to see me on my way.
eu
Ama-alabak gelditu ziren, izuti, hilotz ttikiaren ondoan, beilan.
es
La hija y la madre se quedaron, atemorizadas, junto al cad?ver del peque?o, en vela.
fr
La fille et la m?re demeur?rent craintives aupr?s du petit cadavre, en veill?e.
en
The girl and her mother stayed behind, fearful, watching over the little corpse.
eu
-Hator!
es
"?Vuelve!
fr
" Reviens !
en
"Come back in!" they called out to him.
eu
egiten zioten barrendik.
es
-le dec?an desde dentro-.
fr
qu'elles lui faisaient de l'int?rieur.
en
"Joseph, come in.
eu
Sar hadi ba, Joseph, hik zer egiten duk hor kamioan?
es
Entra, Joseph, que a ti no se te ha perdido nada en la carretera..."
fr
Rentre donc Joseph, t'as rien ? faire sur la route, toi...
en
You've no business out there on the road..."
eu
Ausarta zara, berriz esan zidan aitak eta eskua eman.
es
"Es usted muy valiente", volvi? a decirme el padre y me estrech? la mano.
fr
-Vous ?tes bien brave ", me dit-il encore le p?re, et il me serra la main.
en
"You're very brave!" the father said to me again, shaking me by the hand.
eu
Iparreko bidea hartu nuen berriz trotean.
es
Me puse en camino hacia el Norte, al trote.
fr
Je repris, au trot, la route du Nord.
en
I started off again, northward, at a trot.
eu
-Ez gero esan oraindik hemen garela! Alaba atera zen atzera hori oihu egitera.
es
"?Al menos, no les diga que a?n estamos aqu?!" La muchacha hab?a vuelto a salir para gritarme eso.
fr
" Leur dites pas que nous sommes encore l? au moins ! " La fille ?tait ressortie pour me crier cela.
en
"At least don't tell them we're still here!" The girl was shouting. She'd come out just for that.
eu
-Berek ikusiko dute bihar, erantzun nien, hemen zareten ala ez!
es
"Eso ya lo ver?n ellos, ma?ana, si est?n aqu?", respond?.
fr
" Ils le verront bien, demain, r?pondis-je, si vous ?tes l? !
en
"They'll see for themselves tomorrow whether you're here or not," I called back.
eu
Erretxindua nintzen neure ehun sosak emanagatik.
es
No estaba contento de haber dado mis cinco francos.
fr
" J'?tais pas content d'avoir donn? mes cent sous.
en
I wasn't happy about giving them my five francs.
eu
Ehun sos haiek gure artean trebes zeuden.
es
Cinco francos se interpon?an entre nosotros.
fr
Il y avait ces cent sous entre nous.
en
There was five francs between us.
eu
Hori aski da gorrotatzeko, lehertu daitezela desiatzeko.
es
Son suficientes para odiar, cinco francos, y desear que revienten todos.
fr
?a suffit pour ha?r, cent sous, et d?sirer qu'ils en cr?vent tous.
en
Five francs is reason enough to hate people and make you want them dead...
eu
Mundu honetan, ez dago amodioa zertan alferrik galdu, ehun sos dauden bitartean.
es
No hay amor que valga en este mundo, mientras haya cinco francos de por medio.
fr
Pas d'amour ? perdre dans ce monde, tant qu'il y aura cent sous.
en
There won't be any love to spare in this world as long as there's five francs.
eu
Bihar! errepikatzen zuten, dudankara...
es
"?Ma?ana!", repet?an, incr?dulos...
fr
" Demain ! " r?p?taient-ils, eux, douteux...
en
"Tomorrow!" they repeated, fearing the worst...
eu
Bihar, haientzat ere, urruti zen, ezer gutxi esan nahi zuen holako bihar batek.
es
Ma?ana, para ellos tambi?n, estaba lejos, no ten?a demasiado sentido, un ma?ana as?.
fr
Demain, pour eux aussi, c'?tait loin, ?a n'avait pas beaucoup de sens un demain comme ?a.
en
Tomorrow, for them too, was far away, there wasn't much sense in that kind of tomorrow.
eu
Kontua, hondarrean, ordu bat gehiago bizitzea zen, guziontzat, eta ordu bat bakarra, dena hilketara murriztu den mundu batean, hori bera ere haundia da.
es
En el fondo, el caso, para todos nosotros, era vivir una hora m?s, y una sola hora en un mundo en que todo se ha reducido al crimen es ya algo extraordinario.
fr
Il s'agissait de vivre une heure de plus au fond pour nous tous, et une seule heure dans un monde o? tout s'est r?tr?ci au meurtre c'est d?j? un ph?nom?ne.
en
The one thing any of us really cared about was living for one more hour, one more hour is a big deal in a world where everything has reduced itself to murder.
eu
Gauza ez zen luzatu.
es
No dur? mucho.
fr
Ce ne fut plus bien long.
en
I didn't have far to go after that.
eu
Arbolaz arbola trotatzen nuen eta zain nengoen edozein unetan noiz nork hots egingo edo afusilatuko.
es
Yo trotaba de ?rbol en ?rbol y no me habr?a extra?ado verme interpelado o fusilado de un momento a otro.
fr
Je trottais d'arbre en arbre et m'attendais ? ?tre interpell? ou fusill? d'un moment ? l'autre.
en
I trotted from tree to tree, expecting to be challenged or shot from one minute to the next.
