Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Salomon erregearen meategiak, H.R. Haggard / Aintzane Ibarzabal (Elkar, 1992
)
eu
Orduantxe jo zuen afaltzeko txirrinak, eta poza hartu nuen, gauza izugarria bait da Errege-flotako ofiziale bati gai horretaz mintzatzen entzutea.
es
En ese momento son? la campana que anunciaba la cena, y no lo lament?, porque es espantoso tener que escuchar a un oficial de la Marina Real cuando se adentra en este tema.
fr
" ? ce moment la cloche du d?ner se mit ? tinter, et je n'en fus pas f?ch?, car on en entend de toutes les couleurs quand un officier de la marine de guerre aborde ce sujet-l?.
en
Just then the dinner-bell rang, and I was not sorry, for it is a dreadful thing to have to listen to an officer of the Royal Navy when he gets on to that subject.
eu
Gauza bat ezagutzen dut hori baino okerragoa, merkatalontziko kapitaina Errege-flotako ofizialeez duen uste apala ematen entzutea.
es
S?lo conozco una cosa peor, y es o?r a un capit?n de barco mercante expresar su c?ndida opini?n sobre los oficiales de la Marina Real.
fr
c'est lorsqu'un commandant de la marine marchande entreprend d'exprimer son opinion sur les officiers de la marine de guerre.
en
I only know one worse thing, and that is to hear a merchant skipper express his candid opinion of officers of the Royal Navy.
eu
Good kapitaina eta biok afaltzera jaitsi ginen elkarrekin, eta han aurkitu genuen Sir Henry Curtis, ordurako eserita zegoena.
es
El capit?n Good y yo bajamos a cenar juntos, y nos encontramos a sir Henry Curtis, que ya se hab?a sentado.
fr
Le capitaine Good et moi descend?mes donc nous mettre ? table, et nous y trouv?mes Sir Henry Curtis d?j? install?.
en
Captain Good and I went down to dinner together, and there we found Sir Henry Curtis already seated.
eu
Hura eta Good kapitaina bata bestearen ondoan zeuden, eta ni haien aurrean eseri nintzen.
es
?l y el capit?n Good se sentaron juntos, y yo frente a ellos.
fr
Le capitaine Good s'assit ? c?t? de lui pendant que je prenais place en face d'eux.
en
He and Captain Good were placed together, and I sat opposite to them.
eu
Kapitaina eta biok berehala hasi ginen ehizaz eta bestelako gaiez hitz egiten.
es
El capit?n y yo de pronto empezamos a hablar sobre caza y otros asuntos;
fr
Le capitaine et moi nous nous m?mes ? causer de chasse et de diff?rentes choses ;
en
The captain and I soon fell into talk about shooting and what not;
eu
Hark galdera asko egiten zizkidan -gauza guztiak jakitea gustatzen zaio eta-;
es
 
fr
 
en
 
eu
nik, berriz, ahal nuen bezain ongi erantzuten nituen.
es
?l me hac?a muchas preguntas y yo las contestaba lo mejor que sab?a.
fr
et il me posa une foule de questions auxquelles je m'effor?ai de r?pondre du mieux que je pus.
en
he asking me many questions, for he is very inquisitive about all sorts of things, and I answering them as well as I could.
eu
Geroxeago elefanteez hasi zen hizketan.
es
Al poco tiempo, se puso a hablar de elefantes.
fr
? un moment donn?, il aborda la question des ?l?phants.
en
Presently he got on to elephants.
eu
-Hara, jauna-esan zuen nire ondoan eserita zegoen norbaitek-. Gizon aproposa aurkitu duzu horretarako.
es
-Ah, se?or-dijo una persona sentada junto a m?-; ha dado usted con el hombre perfecto para esto;
fr
" Ah ! commandant, s'?cria quelqu'un qui se trouvait aupr?s de moi, vous ne sauriez mieux tomber ;
en
"Ah, sir," called out somebody who was sitting near me, "you've reached the right man for that;
eu
Quatermain ehiztariak elefanteei buruzko guztia esan diezazuke inork baino hobeto.
es
si hay alguien que sepa de elefantes, ?se es el cazador Quatermain.
fr
si quelqu'un est ? m?me de vous documenter sur les ?l?phants, c'est bien le chasseur ?m?rite qu'est M. Quatermain.
en
Hunter Quatermain should be able to tell you about elephants if anybody can."
eu
Sir Henry, gure elkarrizketa entzuten isil samar egon zelarik, harritu egin zen modu nabarmenean.
es
Sir Henry, que hab?a guardado silencio hasta entonces, escuchando nuestra conversaci?n, se sobresalt? visiblemente.
fr
" Sir Henry, qui jusqu'alors ?tait rest? tr?s calme et s'?tait born? ? ?couter notre conversation, tressaillit visiblement.
en
Sir Henry, who had been sitting quite quiet listening to our talk, started visibly.
eu
-Barkatu, jauna-esan eta, mahaiaren aurrekaldera hurbildu zen, ahots sendo eta ozena erabiliz, oso egokia bestalde, birika zabal haietatik ateratzeko-. Barkatu, jauna, baina Allan Quatermain al duzu izena?
es
-Dispense, se?or-dijo inclin?ndose hacia adelante con voz profunda y grave; me pareci? una voz muy adecuada para provenir de aquellos grandes pulmones-. Disp?nseme, ?se llama usted Allan Quatermain?
fr
" Excusez-moi ", dit-il en se penchant pour me parler par-dessus la table et en s'exprimant d'une voix lente et grave que je trouvai tr?s en rapport avec sa personne, " excusez-moi, monsieur, mais votre nom n'est-il pas Allan Quatermain ? "
en
"Excuse me, sir," he said, leaning forward across the table, and speaking in a low deep voice, a very suitable voice, it seemed to me, to come out of those great lungs. "Excuse me, sir, but is your name Allan Quatermain?"
eu
Baietz esan nion.
es
Respond? que as? era.
fr
Je lui r?pondis que oui.
en
I said that it was.
eu
Gizon handiak ez zuen besterik esan, baina entzun nuen "zorionekoa" esan zuela marmarka bere artean.
es
El fornido caballero no hizo ninguna observaci?n m?s, pero le o? murmurar la palabra "afortunado" para sus adentros.
fr
Le colosse ne formula aucune observation, mais je l'entendis qu'il murmurait dans sa barbe :
en
The big man made no further remark, but I heard him mutter "fortunate" into his beard.
eu
Geroxeago afaria bukatu genuen, eta jangelatik irteten ari ginela Sir Henry niregana hurbildu eta, ea bere gelara pipa erretzera joan nahi nuen galdetu zidan.
es
Termin? la cena, y, al abandonar el sal?n, sir Henry se acerc? a m? y me invit? a entrar en su camarote a fumar una pipa.
fr
" Quelque temps apr?s, le d?ner se termina, et, comme nous allions sortir, Sir Henry Curtis m'invita ? l'accompagner dans sa cabine pour y fumer une pipe.
en
Presently dinner came to an end, and as we were leaving the saloon Sir Henry strolled up and asked me if I would come into his cabin to smoke a pipe.
eu
Baietz erantzun nion, eta Dunkeld ontzi-gaineko gelara eraman ninduen.
es
Acept? y me llev? al camarote de cubierta del Dunkeld, que era un camarote excelente.
fr
J'acceptai sa proposition, et il me conduisit ? la cabine principale du Dunkeld, qui ?tait spacieuse et tr?s confortable.
en
I accepted, and he led the way to the Dunkeld deck cabin, and a very good cabin it is.
eu
Eta bai gela bikaina zela benetan.
es
 
fr
 
en
 
eu
Bi gela izandakoa zen, baina Sir Garnet Wolseley edo handiki horietako batek Dunkeld ontzian itsasaldea goitik behera ibili zutenean, erdiko horma bota, eta ez zuten geroztik berririk eraiki.
es
Antes eran dos camarotes, pero cuando sir Garnet o uno de esos peces gordos recorri? la costa en el Dunkeld, derribaron el tabique de separaci?n y no volvieron a colocarlo.
fr
En r?alit?, elle avait ?t? primitivement compos?e de deux cabines distinctes, mais on avait abattu la cloison de s?paration.
en
It had been two cabins, but when Sir Garnet Wolseley or one of those big swells went down the coast in the Dunkeld, they knocked away the partition and have never put it up again.
eu
Sofa bat zuen gelak, eta mahai txiki bat haren aurrean.
es
Hab?a un sof? y, enfrente, una peque?a mesa.
fr
Elle ?tait meubl?e, dans le fond, d'un sofa devant lequel se trouvait une petite table.
en
There was a sofa in the cabin, and a little table in front of it.
eu
Sir Henryk zerbitzaria whisky botila baten bila bidali zuen, eta hirurok eseri eta pipak piztu genituen.
es
Sir Henry envi? al mayordomo a por una botella de whisky, y los tres nos sentamos y encendimos las pipas.
fr
Sir Henry envoya le steward chercher une bouteille de whisky, et, d?s que nous f?mes assis tous les trois, nous sort?mes nos pipes.
en
Sir Henry sent the steward for a bottle of whisky, and the three of us sat down and lit our pipes.
eu
-Quatermain jauna-esan zuen Sir Henry Curtisek, gizonak whiskya ekarri eta argia piztu zuenean-, duela bi urte garai honetan gutxi gorabehera, uste dut Bamangwato izeneko leku batean zinela Transvaaletik iparralderuntz.
es
-Se?or Quatermain-dijo sir Henry Curtis cuando el mayordomo hubo tra?do el whisky y encendido la l?mpara-, hace dos a?os por estas fechas usted se encontraba, seg?n tengo entendido, en un lugar llamado Bamangwato, al norte del Transvaal.
fr
" Monsieur Quatermain ", commen?a Sir Henry Curtis lorsque le steward eut apport? le whisky et allum? la lampe, " il y a deux ans, vers cette ?poque-ci, vous ?tiez, si je ne me trompe, dans une r?gion appel?e le Bamangouato, au nord du Transvaal ?
en
"Mr. Quatermain," said Sir Henry Curtis, when the man had brought the whisky and lit the lamp, "the year before last about this time, you were, I believe, at a place called Bamangwato, to the north of the Transvaal."
eu
-Bai-erantzun nuen harriturik, gizon hark nire mugimenduen berri horren zehatzak zituela ikustean, ez bait ziren, nire ustez behintzat, jendearen interesa erakartzeko modukoak.
es
-En efecto-le respond?, sorprendido de que aquel caballero estuviese tan enterado de mis movimientos, que no se consideraban, al menos que yo supiera, de inter?s general.
fr
-En effet ", repartis-je un peu surpris de voir mon interlocuteur si bien renseign? sur mes faits et gestes qui, je m'en rendais compte, ne pouvaient pr?senter qu'un bien mince int?r?t pour des ?trangers.
en
"I was," I answered, rather surprised that this gentleman should be so well acquainted with my movements, which were not, so far as I was aware, considered of general interest.
eu
-Salerosketan ari zinen, ezta? -parte hartu zuen kapitainak, bizkor betiko moduan.
es
-Estuvo comerciando all?, ?no es cierto? -intervino el capit?n Good, de la forma r?pida que le caracterizaba.
fr
" Vous y faisiez du trafic, n'est-il pas vrai ? insinua le capitaine Good avec sa vivacit? coutumi?re.
en
"You were trading there, were you not?" put in Captain Good, in his quick way.
eu
-Bai.
es
-As? es.
fr
-En effet.
en
"I was.
eu
Gurdikada salgai erosi nuen, herritik kanpo kanpadenda jarri, eta hantxe geratu nintzen gauza guztiak saldu bitartean.
es
Compr? un carro lleno de mercanc?as, acamp? fuera del pueblo y me qued? all? hasta que las vend?.
fr
J'avais emmen? un chariot charg? de marchandises, et je restai camp? devant l'exploitation tant qu'elles ne furent pas ?coul?es.
en
I took up a wagon-load of goods, made a camp outside the settlement, and stopped till I had sold them."
eu
Sir Henry aurrez aurre eserita nuen Madeirako eserleku batean, besoak mahaiaren gainean jarrita.
es
Sir Henry estaba sentado frente a m? en una silla de Madeira, con los brazos apoyados sobre la mesa.
fr
" Sir Henry ?tait assis en face de moi dans un large fauteuil.
en
Sir Henry was sitting opposite to me in a Madeira chair, his arms leaning on the table.
eu
Orduan gora begiratu, eta bere begi gris handiak nire aurpegiari begira jarri zituen bete-betean.
es
Alz? la vista, clav?ndome sus grandes ojos grises.
fr
Les coudes appuy?s sur la table, il releva vers moi ses grands yeux gris et me consid?ra fixement.
en
He now looked up, fixing his large grey eyes full upon my face.
eu
Jakinmin bitxia adierazten zutela pentsatu nuen.
es
Pens? que hab?a en ellos una curiosa ansiedad.
fr
Il me sembla lire dans son regard une anxi?t? ?trange.
en
There was a curious anxiety in them, I thought.
eu
-Neville izeneko gizon bat ez zenuen ba han ezagutuko?
es
-?No conocer?a all?, por casualidad, a un hombre llamado Neville?
fr
" N'y avez-vous pas rencontr? par hasard un homme appel? Neville ?
en
"Did you happen to meet a man called Neville there?"
eu
-A, bai, hamabost egun egin genituen elkarrekin, barrukaldera egin aurretik idiek atseden hartu bitartean.
es
-Pues s?;
fr
-Oui, il a camp? ? c?t? de moi pendant une quinzaine pour faire reposer ses b?ufs avant de s'enfoncer dans l'int?rieur.
en
"Oh, yes;
eu
Legegizon baten eskutitza jaso nuen duela hilabete batzuk, eta haren berririk ba ote nuen galdetzen zidan.
es
acamp? conmigo durante quince d?as para dar descanso a sus bueyes antes de dirigirse hacia el interior.
fr
Il y a quelques mois, j'ai re?u d'un homme d'affaires une lettre me demandant ce qu'il ?tait devenu.
en
he outspanned alongside of me for a fortnight to rest his oxen before going on to the interior.
eu
Orduan ahalik eta ondoen erantzun nion.
es
Hace unos meses recib? una carta de un abogado en la que me preguntaba si sab?a qu? hab?a sido de ?l, a la que contest? lo mejor que supe.
fr
Je lui ai r?pondu en lui communiquant tous les renseignements que je poss?dais sur lui ? ce moment-l?.
en
I had a letter from a lawyer a few months back, asking me if I knew what had become of him, which I answered to the best of my ability at the time."
eu
-Bai-esan zuen Sir Henryk-, zure eskutitza niri bidali zidaten.
es
-S?-dijo sir Henry-, me remitieron su carta.
fr
-Je le sais, r?pondit Sir Henry, et votre lettre m'a ?t? transmise.
en
"Yes," said Sir Henry, "your letter was forwarded to me.
eu
Bertan esaten zenuen Neville izeneko gizon bat Bamangwatotik maiatzaren hasieran gurdi batean irten zela, gidaria, voorlooper bat eta Jim izeneko ehiztari kafrearekin batera. Ahal izanez gero Inyatiraino bidaia egiteko asmoa adierazi zuela, bertan gurdia saldu eta oinez aurrera egingo zuelarik.
es
Dec?a en ella que el caballero llamado Neville sali? de Bamangwato a principios de mayo, en un carro, con un conductor, un voorlooper y un cazador cafre llamado Jim, tras anunciar su intenci?n de llegar, si le era posible, hasta Inyati, donde vender?a el carro y seguir?a viaje a pie.
fr
Vous y expliquiez que ce M. Neville avait quitt? Bamangouato au commencement de mai dans un chariot avec un conducteur, un voorlooper et un chasseur cafre appel? Jim, en annon?ant qu'il avait l'intention de pousser jusqu'? Inyati, le comptoir le plus avanc? qui existe en pays matab?l?, o? il se proposait de vendre son chariot, afin de continuer sa route ? pied.
en
You said in it that the gentleman called Neville left Bamangwato at the beginning of May in a wagon with a driver, a voorlooper, and a Kafir hunter called Jim, announcing his intention of trekking if possible as far as Inyati, the extreme trading post in the Matabele country, where he would sell his wagon and proceed on foot.
eu
Esaten zenuen baita ere gurdia saldu zuela, sei hilabete beranduago gurdi bera merkatari portugaldar baten eskutan ikusi bait zenuen, eta hark esan zizula Inyatin erosia ziola gurdia izena jadanik ahaztua zuen gizon zuri bati, eta uste zuela gizon zuria eta haren zerbitzari beltza barrukaldera abiatu zirela ehiza-bidaia egiteko asmotan.
es
Tambi?n dec?a que vendi? el carro, porque usted lo vio seis meses despu?s en posesi?n de un comerciante portugu?s, quien le dijo que lo hab?a comprado en Inyati a un hombre blanco cuyo nombre hab?a olvidado, y que, seg?n cre?a, el hombre blanco hab?a iniciado una expedici?n de caza por el interior con un sirviente nativo.
fr
Vous ajoutiez qu'il avait effectivement vendu son chariot, puisque, six mois apr?s, vous aviez revu le m?me chariot en possession d'un trafiquant portugais qui vous avait dit l'avoir achet? ? Inyati ? un Blanc, dont il avait oubli? le nom, lequel, accompagn? d'un serviteur indig?ne, ?tait parti vers l'int?rieur pour une exp?dition de chasse, croyait-il. -Oui. "
en
You also said that he did sell his wagon, for six months afterwards you saw the wagon in the possession of a Portuguese trader, who told you that he had bought it at Inyati from a white man whose name he had forgotten, and that he believed the white man with the native servant had started off for the interior on a shooting trip." "Yes."
eu
-Bai.
es
-S?.
fr
Il y eut une pause.
en
Then came a pause.
eu
-Quatermain jauna-esan zuen Sir Henryk bat batean-, ez duzu ba ezer gehiago jakingo edo ezingo dituzu asmatu nire...
es
-Se?or Quatermain-dijo sir Henry de pronto-, supongo que no conoce ni puede averiguar las razones del viaje de mi...
fr
" Monsieur Quatermain, reprit tout ? coup Sir Henry, vous ne savez, je pr?sume, et ne pouvez deviner rien de plus quant aux raisons qui ont pouss? ce M. Neville ? se diriger vers le nord, ni quant au terme de son voyage ?
en
"Mr. Quatermain," said Sir Henry suddenly, "I suppose you know or can guess nothing more of the reasons of my-of Mr.
eu
Neville jaunak iparraldeko bidaia hori egiteko izan zituen arrazoiak, edo noraino ziren iristekoak?
es
del se?or Neville hacia el norte, ni a qu? lugar se dirig?a.
fr
-J'ai bien entendu parler de quelque chose...
en
Neville's journey to the northward, or as to what point that journey was directed?"
eu
-Zerbait entzun nuen-erantzun eta isilik geratu nintzen.
es
-Algo o? decir-contest?, y me detuve.
fr
", commen?ai-je. Mais je m'arr?tai court.
en
"I heard something," I answered, and stopped.
eu
Eztabaidarako gogorik sortzen ez zidan gaia zen hura.
es
Era un tema que no me interesaba discutir.
fr
C'?tait un sujet que je n'aimais pas ? discuter.
en
The subject was one which I did not care to discuss.
eu
Sir Henry eta Good kapitaina bata besteari begira geratu ziren, eta Good kapitainak baietz esan zuen buruari eraginez.
es
Sir Henry y el capit?n Good se miraron, y el capit?n Good asinti?.
fr
Sir Henry et le capitaine Good se regard?rent, et ce dernier hocha la t?te.
en
Sir Henry and Captain Good looked at each other, and Captain Good nodded.
eu
-Quatermain jauna-aurrera egin zuen lehenak-, kontakizun baten berri emango dizut, eta aholkua eskatu, eta beharbada laguntza ere bai.
es
-Se?or Quatermain-dijo el primero-, voy a contarle una historia y a pedirle consejo, y quiz? ayuda.
fr
" Monsieur Quatermain, reprit Sir Henry, je vais d'abord vous raconter une histoire ; puis je vous demanderai de me donner un conseil et peut-?tre de me pr?ter votre appui.
en
"Mr. Quatermain," went on the former, "I am going to tell you a story, and ask your advice, and perhaps your assistance.
eu
Zure eskutitza bidali zidan agenteak, hark zioena batere zalantzarik gabe sinets nezakeela esan zidan, zu, haren esanetan, Natalen oso ezaguna eta guztiz errespetagarria zarenez gero, eta ezaguna batez ere gauzak isilean gordetzen jakiteagatik.
es
El agente que me remiti? su carta me dijo que pod?a confiar sin reservas en ella, puesto que usted era, seg?n me dijo, "muy conocido y respetado en Natal, y que se destacaba por su discreci?n".
fr
La personne qui m'a renvoy? votre lettre m'a dit que je pouvais avoir toute confiance en vous, attendu que vous ?tiez bien connu et respect? dans le Natal, en m?me temps que fort appr?ci? pour votre discr?tion. "
en
The agent who forwarded me your letter told me that I might rely on it implicitly, as you were," he said, "well known and universally respected in Natal, and especially noted for your discretion."
eu
Burua makurtu eta whisky eta ur pixka bat edan nuen lotsa ezkutatzearren, gizon lotsatia bait naiz, eta Sir Henryk aurrera egin zuen.
es
Inclin? la cabeza y beb? un poco de whisky con agua para ocultar mi confusi?n, porque soy un hombre modesto, y sir Henry continu? hablando.
fr
Je m'inclinai, et, comme je suis d'une nature tr?s modeste, je bus une gorg?e de grog pour dissimuler ma confusion.
en
I bowed and drank some whisky and water to hide my confusion, for I am a modest man-and Sir Henry went on.
eu
-Neville jauna nire anaia da.
es
-El se?or Neville era mi hermano.
fr
" M. Neville ?tait mon fr?re.
en
"Mr. Neville was my brother."
eu
-Hara-esan nuen, harriturik, orduan banekien noren antza ematen nion Sir Henryri lehenengo aldiz ikusi nuenean.
es
-Ah-exclam? sorprendido al comprender a qui?n me hab?a recordado sir Henry al verle por primera vez.
fr
-Oh ! " murmurai-je en sursautant malgr? moi, car cette d?claration venait de me r?v?ler ? qui j'avais tout de suite song? en voyant pour la premi?re fois mon interlocuteur.
en
"Oh," I said, starting, for now I knew of whom Sir Henry had reminded me when first I saw him.
