Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Xveik soldadu onaren menturak II, Jaroslav Hasek / Carlos Cid Abasolo (Ibaizabal, 1993
)
eu
Argi eta garbi dago.
es
Est? clar?simo.
fr
Tout cela est clair.
en
That's quite clear.
eu
Ospitaletik ihes egin izanak egin diezadake, akaso, kalte bakarra, eta "krankenbuch" horrena lau haizetara zabaltzen bada...
es
Lo ?nico que puede perjudicarme es que me escap? del hospital y la historia del "Libro de enfermos" si se descubre.
fr
Mais ce qui peut me causer le plus de tort, c'est d'avoir fil? de l'h?pital, surtout si l'on d?couvre mon truc avec le cahier des malades.
en
The only thing which can get me into trouble is that I ran away from hospital, and if it gets out about that hospital book...
eu
Alistatzerakoan-ekin zion kontakizunari-, gela bat alokatu nuen aurretiaz hirian, eta erreuma harrapatzen saiatu nintzen.
es
En cuanto me llamaron a filas-prosigui?-antes que nada me alquil? una habitaci?n en la ciudad e hice todo lo que pude por echarme un reumatismo.
fr
Lorsque je suis arriv? au r?giment, poursuivit-il, j'ai d'abord lou? une chambre en ville, puis je me suis arrang? pour avoir un bon rhumatisme.
en
'When I joined up,' he went on, 'I first of all rented a.room in the town and tried to contract rheumatism.
eu
Hiru aldiz elkarren segidan atun ederra harrapatu eta ondoren hiriaren atzeko erreten batean etzan nintzen, botak erantzita, euripean.
es
Me emborrach? tres veces y luego me acost? bajo la lluvia en una cuneta detr?s de la ciudad y me quit? las botas.
fr
Je me saoulai trois fois de suite et je passai la nuit hors de la ville, dans un foss?, sous une pluie torrentielle. J'avais eu soin de retirer mes bottes.
en
Three times in succession I got myself thoroughly pickled, went and lay down in a ditch outside the town when it was raining, and took my boots off.
eu
Horrek ez zidan lagundu.
es
No sirvi? de nada.
fr
Mais il n'y a rien eu ? faire.
en
But that didn't help.
eu
Hortaz, negu partean astebetez bainatu nintzen gauero Malxe ibaian, eta guztiz alderantzizkoa lortu nuen:
es
Luego, en invierno, me ba?? toda una semana en el Maltsch, pero consegu? precisamente todo lo contrario, compa?ero.
fr
Je n'ai rien eu. Alors je me suis amus? ? prendre des bains, en plein hiver, dans la rivi?re Malche.
en
And then in the winter I bathed by night in the Mal?e for a whole week, but I achieved just the opposite results.
eu
lagun, izugarri gotortu nintzenez, bizi nintzen etxeko patioan elur gainean etzan nintekeen, gau osoan etzan ere, eta goizez, auzokoek itzartzen nindutenean, bero-bero neuzkan hankak, abarketak jantziko banitu bezala.
es
Sal? tan fuerte que resist? toda la noche echado sobre la nieve en el patio de la casa donde viv?a y por la ma?ana, cuando los vecinos me despertaron, ten?a los pies tan calientes como si llevara zapatillas. Si al menos hubiera tenido unas anginas...
fr
ma peau s'est durcie d'une telle fa?on que j'ai pu me mettre ? poil et rester dans la cour de la maison o? j'habitais, puis m'allonger dans la neige toute la nuit, et lorsque les locataires m'ont r?veill?, le lendemain matin, j'avais les pieds aussi chauds que s'ils avaient ?t? dans des pantoufles fourr?es.
en
Old man, I got so hardened that for a whole night I could lie in the snow in the courtyard of the house where I lived, and when the people of the house woke me up in the morning my feet were as warm as if I had been wearing fur slippers.
eu
Anginak jota egon banintz, sikiera, baina bai zera.
es
pero no me pas? absolutamente nada.
fr
Pas la moindre angine, pas le moindre rhume.
en
If I had only caught tonsillitis at least, but absolutely nothing came of it.
eu
Gonokozia ergel bat ere ez nuen harrapatu.
es
Ni siquiera pesqu? una blenorragia.
fr
Pas m?me la goutte militaire, bien que j'aie rendu chaque jour visite ? la maison " Port Arthur ", et pourtant tous mes copains ont attrap? l? toutes sortes de coups de pied de V?nus.
en
And I couldn't even catch that bloody V.D. Every day I went to The Port Arthur.
eu
Egunero "Port Arthur" putetxera joaten nintzen, zenbait kideri hanpatuak zitzaizkien barrabilak, ebaki egin zizkieten, eta ni, ordea, inmune.
es
Cada d?a iba a "Port-Arthur"; a algunos colegas ya les hab?a dado una orquitis y los hab?an mutilado;
fr
Avouez que c'?tait vraiment de la d?veine, cher ami, la guigne, quoi ?
en
Some of my colleagues had already got inflammation of the testicles and had their balls cut off, but I still remained immune.
eu
Bai zoritxarra, lagun.
es
yo permanec? inmune.
fr
 
en
It was hellishly bad luck, old man.
eu
Harik eta behin, Arrosa tabernan, Hlubokako elbarritu batekin ezaupidea egin nuen arte.
es
Mala suerte, compa?ero, una endiablada mala suerte, hasta que en la "Rosa" conoc? a un inv?lido de Hlubok?.
fr
Enfin, je fais connaissance ici ? Budeiovitz d'un r?form? 100 %.
en
And then one day at The Rose I met a disabled soldier from Hlubok?.
eu
Esan zidan iganderen batean bere etxera bisitan joateko, eta biharamunean pitxerren antzera izango nituela hankak.
es
?l me dijo que fuera a verle el domingo, que al d?a siguiente tendr?a unos pies como jarras.
fr
Il m'a dit de venir le voir un jour ? Loubok? me disant que j'aurais le lendemain les pieds enfl?s comme des seaux.
en
He told me to come and see him one Sunday and promised that the next day I'd have legs like cans.
eu
Etxean orratza eta xiringa zeuzkan, eta ozta-ozta heldu nintzen, benetan, Hlubokatik etxera.
es
Ten?a las consabidas agujas y jeringa y realmente por poco no puedo volver a casa.
fr
Il avait chez lui des seringues et c'est ? peine si je pus revenir ? la caserne.
en
At home he had a needle and syringe and really I could hardly get home from Hlubok? afterwards.
eu
Ez zidan huts egin ogi puska hark.
es
Ese alma bendita no me decepcion?.
fr
Ce cher homme n'avait pas tromp? mes esp?rances.
en
That precious soul hadn't deceived me.
eu
Eta halatan, azkenik harrapatu nuen, dena den, nire giharretako erreumatismoa.
es
As?, por fin, pesqu? mi reuma muscular.
fr
J'avais enfin mes rhumatismes dans les jambes.
en
And so in the end I got my muscular rheumatism.
eu
Berehala ospitalera, eta dena primeran.
es
Fui enseguida al hospital y todo iba bien.
fr
Aussit?t je suis envoy? ? l'h?pital et tout va bien.
en
I was at once taken to the hospital and everything was hunky-dory.
eu
Eta gero bigarren aldiz zorte ona lagun izan nuen.
es
Luego la suerte me sonri? por segunda vez.
fr
La chance me sourit encore une fois.
en
And then fortune smiled at me again.
eu
Zizkov auzoko nire anaiaren koinatu Masak osagilea bidali zuten Budeiovitsera, eta berari eskertu behar diot ospitalean hain luzaro egotea.
es
Mi cu?ado del campo, el doctor Masak, de Zizkov, fue trasladado a Budweis y a ?l he de agradecerle el haber permanecido tanto tiempo en el hospital.
fr
Mon beau-fr?re, le docteur Measak, a ?t? transf?r? un beau jour ? Budeiovitz, et, gr?ce ? lui, je suis rest? ? l'h?pital jusqu'? ces derniers jours.
en
My brother-in-law, Dr Mas?k from ?i?kov, was transferred to Budejovice and it's him I have to thank for my being able to stay in hospital so long.
eu
Nire kasua mediku ikuskatzailearengana helduko zen, zoritxarreko krankenbuchem horrekin dena alferrikaldu ez banu!
es
?l me hubiera conseguido una exenci?n por defecto f?sico, pero yo lo ech? a perder con el desgraciado "Libro de los enfermos".
fr
Il voulait me faire r?former : par malheur voil? que je fabrique un cahier des malades.
en
He could have spun it out so long as to get me discharged as unfit for service, if I hadn't ruined it with that damned hospital book.
eu
Ideia ona zen, bikaina.
es
La idea era buena, magn?fica.
fr
L'id?e pourtant n'?tait pas mal.
en
The idea was a good one, first class.
eu
Liburu handi bat eskuratu nuen, eta "Krankenbuch des 91 Reg."
es
Me hice con un libro grande y pegu? encima un letrero en el que escrib?:
fr
Je me suis procur? un gros bouquin, j'ai coll? dessus une ?tiquette avec cette inscription en grands caract?res :
en
I got hold of a big book, gummed a label on to it and wrote on it:
eu
jartzen zuen iragarkitxo bat atxiki nion. Laukiak eta dena ordenatuta zeuden.
es
"Libro de los enfermos del regimiento 91?" Las r?bricas y todo lo dem?s estaba en orden.
fr
Cahier des malades du 91e de ligne.
en
"Hospital book of the 91st regiment". The headings and so on were all in order.
eu
Fikziozko izenak apuntatu nituen bertan, sukar-mailak, gaixotasunak, eta egunero, eguerdiko bisitaz geroztik, hirira joaten nintzen, lotsarik gabe, liburua besapean.
es
Escrib? nombres inventados, temperaturas, enfermedades, y cada d?a por la tarde, despu?s de la visita, me iba tranquilamente a la ciudad con el libro bajo el brazo.
fr
Avec des rubriques dedans, des noms invent?s, des courbes de temp?rature, diagnostics, etc., et chaque apr?s-midi, apr?s les visites m?dicales, le " cahier des malades " sous le bras je me faufilais par la grande porte pour aller en ville.
en
I wrote in false names, temperature readings, diseases, and every afternoon after the doctor's visit I coolly went into the town with this book under my arm.
eu
Atean erreserbistak zeudenez jagole, alde horretatik guztiz salbu nengoen.
es
En la puerta hac?an la guardia soldados de la milicia nacional de modo que por esta parte iba tambi?n completamente seguro.
fr
Il suffisait de leur montrer le cahier et ils me laissaient sortir.
en
At the gates the Landwehr men were keeping guard and so from that side I was completely secure too.
eu
Liburua erakutsi nien, eta erreberentzia egin zidaten.
es
Yo les ense?aba el libro y ellos encima me hac?an el saludo militar.
fr
Ils me rendaient m?me le salut.
en
I showed them the book and they even saluted me.
eu
Gero Ogasuneko funtzionario adiskide baten etxera joan nintzen, bertan zibilez jantzi, eta tabernara joan nintzen. Han, lagunartean goi mailako hainbat traizioz aritu ginen.
es
Entonces iba a ver a un amigo que era funcionario del fisco, me cambiaba y vestido de paisano me iba a la taberna a charlar con un grupo de amigos. Hac?amos discursos subversivos.
fr
Tout allait pour le mieux. Je me rendais chez un ami qui ?tait employ? aux contributions indirectes.
en
Then I went to a chap I knew, an official in the tax office, changed into mufti and went to a pub, where in company I knew we carried on various treasonable conversations.
eu
Gero, hainbesteraino lotsagabetu nintzen, ze zibilez jantzi ere ez nintzen egin, eta tabernaz taberna eta hiriz hiri joan nintzen uniformez jantzita.
es
M?s adelante me volv? tan descarado que ya ni me cambiaba y andaba por la ciudad y por las tabernas de uniforme.
fr
L?, je changeais d'habits et nous allions au caf? o? se tenaient des r?unions clandestines.
en
After that I got so cool that I didn't even bother to change into mufti and went in uniform to pubs and about the town.
eu
Goizaldean bueltatzen nintzen nire ospitaleko ohera, eta gauez patruilak geldiarazten ninduenean, nire 91. errejimenduko krankenbuch delakoa erakusten nien, eta inortxok ere ez zidan besterik galdetzen.
es
Volv?a a mi cama del hospital de madrugada y cuando la patrulla me deten?a, les ense?aba mi libro de enfermos del regimiento 91? y nadie me preguntaba nada m?s.
fr
Plus tard, mis en confiance, je n'ai m?me plus pris la peine de changer de costume ;
en
I didn't get back to my bed in the hospital before the early hours and when the patrol stopped me at night I showed them my "Hospital book of the 91st regiment" and after that no one asked me any more.
eu
Ospitaleko atean berriro ere isilka liburua erakutsi, eta nola edo hala beti hartzen nuen oherakoa.
es
En la puerta del hospital volv?a a ense?arlo sin decir palabra y sea como fuera siempre llegu? a mi cama.
fr
je me suis rendu en uniforme au caf? et me suis balad? comme cela dans la ville.
en
At the gates of the hospital I again silently showed the book and somehow I always managed to get back to my bed.
eu
Hainbesteraino handitu zen nire lotsagabekeria, ze uste nuen inork ezin zidala ezer egin, harik eta plazako arkupean zorigaiztoko akatsa gertatu zen arte. Akats horrek argi eta garbi frogatu zuen zuhaitz guztiak ez direla zerurantz hazten, amigo.
es
Mi descaro tom? tales dimensiones que pens? que nadie pod?a hacerme nada hasta que lleg? la fatal confusi?n bajo el emparrado de la plaza del mercado, aquella confusi?n que demostr? que todo tiene sus l?mites, compa?ero.
fr
Il m'arrivait souvent de rentrer ? l'aube et si, la nuit, une patrouille venait ? m'interpeller, je lui montrais mon cahier et on me laissait tranquille.
en
My cheek increased so much that I thought no one could do anything to me. Then came that fatal mistake at night on the square beneath the archway, a mistake that clearly showed that no trees grow all the way up to heaven, old man.
eu
Harroa bai harroa hego-haizeak daraman bezalakoa.
es
Cuanto mayor es la subida, tanto mayor es la bajada.
fr
Mais mon imprudence m'a perdu.
en
Pride goes before a fall.
eu
Loria guztiak mendiko belarraren antzekoak dira.
es
Lo que te ha tocado por suerte, no lo tengas por fuerte.
fr
La catastrophe arriva sous la forme de ce malentendu au march?.
en
All flesh is as grass and all the glory of man as the flower of grass.
eu
Ikarori hegoak erre zitzaizkion.
es
?caro se quem? las alas.
fr
C'est ainsi qu'Icare s'est br?l? les ailes.
en
Icarus burnt his wings.
eu
Gizakiak digantea izan nahi luke, eta kaka zaharra da, amigo.
es
El hombre quisiera ser un gigante y es una porquer?a, compa?ero.
fr
L'homme se croit un g?ant et il n'est qu'un peu de poussi?re, mon cher camarade.
en
Man would like to be a giant-and he's nothing but a shit, old man.
eu
Ez da halabeharraz fidatu eta gau eta egun zapla jo behar, eta ohartaraztekoa da zuhurtzia guztia inoiz ez dela nahikoa, eta ugari denak kalte egiten duela.
es
No hay que creer en la casualidad y hay que abofetearse por la ma?ana y por la noche para no olvidar que la prudencia es la madre de la ciencia y que lo mucho estorba.
fr
Il ne faut jamais se fier au hasard, et l'on ferait bien de se donner, matin et soir, une bonne tape sur la nuque pour se rappeler que la pr?voyance est la m?re de la s?ret?, et que le mieux est l'ennemi du bien.
en
Don't trust to chance but pinch yourself morning and night to remind yourself that discretion is the better part of valour and that nothing's more harmful than excess.
eu
Bakanal eta orgien ondotik beti agertzen da aje morala.
es
 
fr
 
en
 
eu
Naturaren legea da, lagun maitea.
es
Tras las bacanales y las org?as vienen los remordimientos.
fr
Les grandes rigolades ont souvent des lendemains amers ! C'est une loi de la nature.
en
After debauches and orgies there always follows the moral hangover.
eu
Pentsatzen jarrita, sendagile-batzordearen aurrean alferrikaldu egin nuen elbarritzat hartua izateko aukera. Felddienstunf?hig izan nintekeen.
es
Es ley de vida, amigo m?o, ?Cuando pienso que me he echado a perder la visita de exenci?n, que hubiera podido quedar exento por defecto f?sico!
fr
Je m'en rends compte en songeant que j'ai d?finitivement loup? le conseil de r?vision.
en
That's the law of nature, old man. When I think that I ruined my chance of being exempted for life from active service, that I could have been rejected as C3....
eu
Izugarrizko babesa lortuko nuen!
es
?Un enchufe tan extraordinario!
fr
Jamais cette occasion ne se repr?sentera.
en
What a tremendous break!
eu
Bulegoren batean zabar-zabar ibil nintekeen, baina nire zuhurtziarik ezak zangartekoa egin zidan.
es
Hubiera podido juguetear en la oficina, pero mi imprudencia me ha arruinado.
fr
L'aspirant termina sa confession par ces paroles, prononc?es d'une fa?on solennelle :
en
I could have loafed about somewhere in an office in the Reserve Command but my carelessness tripped me up.'
eu
Urtebeteko boluntarioak zeremonia handiz bukatu zuen bere aitorpena :
es
 
fr
 
en
 
eu
-Kartagorekin beste horrenbeste gertatu zen:
es
El voluntario termin? su confesi?n con las solemnes frases:
fr
-Ainsi Carthage a ?t? mise ? sac ! Ainsi Ninive a ?t? d?molie !
en
The volunteer solemnly concluded his confession as follows:
eu
Ninivetik hondakinak baino ez ziren geratu, lagun maitea, baina burua zut!
es
-Tambi?n Cartago fue destruida y N?nive se transform? en ruinas, querido amigo, pero ?adelante con la cabeza alta!
fr
Mais qu'importe, en avant quand m?me et haut le c?ur, mon ami !
en
'Carthage fell. Niniveh was reduced to ruins, old man, but thumbs up!
eu
Ez dezatela pentsa frontera bidaltzen banaute lehenengo kolpea hartuta hilko naizenik.
es
No crea que voy a pegarme un tiro si me env?an al frente.
fr
Que ces gens-l? ne se fassent pas d'illusions :
en
Don't let anyone imagine that when they send me to the front I'll fire a single shot.
eu
Regimentsraport!
es
?Informe del regimiento!
fr
ils auront beau m'envoyer au front, je ne tirerai pas sur l'ennemi.
en
Regimental report!
eu
Eskolatik botatzea!
es
?Excluido de la escuela!
fr
J'ai ?t? exclu de l'?cole d'aspirant !
en
Expulsion from the school!
