Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Zendako presoa, Anthony Hope / Koro Navarro (Elkar, 1992
)
eu
zaldietara igo eta bizkor abiatu ginen.
es
montamos y partimos al trote r?pido.
fr
Les chevaux ?tant tout pr?ts, nous part?mes ? une bonne allure.
en
We jumped on their backs and started at a rapid trot.
eu
Hasia zen jolasa.
es
Hab?a empezado la peligrosa aventura.
fr
Le sort en ?tait jet?, la partie commenc?e.
en
The game had begun.
eu
Zein izango ote zen emaitza?
es
?Cu?l ser?a su t?rmino?
fr
Quelle en serait l'issue ?
en
What would the issue of it be?
eu
Goizeko haize freskoak burua arindu zidan, eta orduantxe ulertu nuen Saptek esandako guztia.
es
El aire fresco de la ma?ana despej? mi cabeza y pude darme perfecta cuenta de cuanto me iba diciendo Sarto, que mostraba sorprendente serenidad.
fr
L'air frais du matin dissipait les derniers troubles de mon esprit, ?claircissait mes id?es, si bien que je pus retenir tous les renseignements que me donnait Sapt, qui n'oubliait rien.
en
The cool morning air cleared my head, and I was able to take in all Sapt said to me.
eu
Gizon aparta zen Sapt.
es
Tarlein apenas habl? y cabalgaba como si estuviera dormido;
fr
Fritz n'ouvrait pas la bouche :
en
He was wonderful.
eu
Fritzek ez zuen ia hitzik egiten, loakartuta bezala zihoan zaldi gainean, baina Sapt ordea, erregeaz besterik esan gabe, berehala hasi zitzaidan zehatz-mehatz azaltzen nire iraganeko bizitzaren istorioa, familia, gustuak, helburuak, ahuleziak, adiskide, lagun eta zerbitzarien berri ematen.
es
pero Sarto, sin dedicar una sola palabra m?s al Rey, empez? a instruirme desde luego en mil cosas que necesitaba saber, a ense?arme minuciosamente todo lo relativo a mi vida pasada, a mi familia, mis gustos, ocupaciones, defectos, amigos y servidores.
fr
il dormait sur son cheval, tandis que Sapt, sans plus se pr?occuper du roi, me mettait minutieusement au courant de ma vie pass?e, de ma famille, de mes go?ts, ambitions, faiblesses, amis, compagnons, serviteurs.
en
Fritz hardly spoke, riding like a man asleep, but Sapt, without another word for the King, began at once to instruct me most minutely in the history of my past life, of my family, of my tastes, pursuits, weaknesses, friends, companions, and servants.
eu
Aditzera eman zidan zein zen ruritaniar gorteko etiketa, eta agindu zidan ondoan izango nuela beti ezagutu beharko nituzkeen guztiak eta nola agurtu jakin nezan seinalatzeko.
es
Me detall? la etiqueta de la Corte de Ruritania, prometiendo hallarse constantemente a mi lado para indicarme los personajes a quienes yo deb?a conocer y la mayor o menor ceremonia con que conven?a recibirlos y tratarlos.
fr
Il m'expliqua l'?tiquette de la cour, promettant d'?tre constamment ? mes c?t?s afin de m'indiquer les gens que j'?tais cens? conna?tre, leur degr? d'intimit? et la faveur que je devais leur t?moigner.
en
He told me the etiquette of the Ruritanian Court, promising to be constantly at my elbow to point out everybody whom I ought to know, and give me hints with what degree of favour to greet them.
eu
-Hori dela-eta-esan zuen-, katolikoa izango zara, ezta?
es
-Y a prop?sito-me dijo,-?supongo que es usted cat?lico?
fr
Nous arrivions ? la gare, o? Fritz recouvra assez de sang-froid pour expliquer au chef de gare ahuri et ?tonn? que le roi avait chang? ses plans.
en
"By the way," he said, "you're a Catholic, I suppose?"
eu
-Ez-erantzun nion.
es
-No por cierto-contest?.
fr
Le train arriva.
en
"Not I," I answered.
eu
-Jainkoa, sineskabea da-eta!
es
-?Santo Dios, un hereje!
fr
Nous mont?mes dans un compartiment de premi?re classe, o? Sapt continua ? me donner ses instructions.
en
"Lord, he's a heretic!" groaned Sapt, and forthwith he fell to a rudimentary lesson in the practices and observances of the Romish faith.
eu
-murmuriatu zuen;
es
-gimi? el veterano;
fr
Je regardai ? ma montre-la montre du roi, bien entendu-:
en
"Luckily," said he, "you won't be expected to know much, for the King's notoriously lax and careless about such matters.
eu
orduan Erromako fedearen praktika eta arauen oinarrizko ikaskaiak ematen hasi zitzaidan.
es
y en seguida me enumer? una porci?n de pr?cticas y ceremonias del culto cat?lico que me importaba conocer.
fr
il ?tait alors huit heures.
en
But you must be as civil as butter to the Cardinal.
eu
-Zorionez-esan zidan-, inork ez du espero erregeak horretaz askorik jakitea, jakina baita lasaia eta arduragabea dela horrelako gauzetan.
es
-Afortunadamente-continu?,-no se esperar? que est? usted muy al tanto, porque el Rey se ha mostrado ya bastante descuidado e indiferente en materia de religi?n.
fr
" Croyez-vous qu'ils soient venus nous chercher ?
en
We hope to win him over, because he and Michael have a standing quarrel about their precedence."
eu
Baina kardenalarekin gurina bezain kunplitua behar duzu izan. Geureganatu beharra daukagu, bera eta Michael liskarretan ibiltzen baitira, lehentasuna nork duen-eta.
es
Pero hay que aparecer lo m?s afable del mundo con el cardenal, a quien esperamos atraer a nuestro partido ahora que tiene una cuesti?n pendiente con Miguel el Negro sobre asuntos de procedencia.
fr
fis-je.
en
We were by now at the station.
eu
Helduak ginen geltokira. Fritz animosoago zegoen, eta azaldu ahal izan zion geltokiko arduradunari erregeak bestelako asmoak zituela. Trena lurrina botatzen hasi zen.
es
Llegamos a la estaci?n, y Tarlein, que hab?a recobrado en parte su presencia de ?nimo, dijo brevemente al sorprendido jefe de estaci?n, que el Rey hab?a tenido a bien modificar sus planes.
fr
-Dieu veuille qu'ils ne trouvent pas le roi !
en
Fritz had recovered nerve enough to explain to the astonished station master that the King had changed his plans.
eu
Lehenengo klaseko bagoira igo ginen, eta Saptek, kojinetan etzanda, aurrera egin zuen bere irakatsiekin.
es
Lleg? el tren, tomamos asiento en un coche de primera, y Sarto, c?modamente arrellanado, reanud? su lecci?n.
fr
 
en
The train steamed up.
eu
Erlojuari begiratu nion;
es
 
fr
 
en
 
eu
erregearen erlojua zen, jakina. Zortziak ziren.
es
Consult? mi reloj, mejor dicho el reloj del Rey, y vi que eran las ocho en punto.
fr
" dit Fritz avec inqui?tude.
en
We got into a first-class carriage, and Sapt, leaning back on the cushions, went on with his lesson.
eu
-Joan ote dira gure bila?
es
-?Habr?n ido a buscarnos?
fr
Cette fois, ce fut au tour de Sapt de lever les ?paules.
en
I looked at my watch-the King's watch it was, of course.
eu
-galdetu nuen.
es
-?pregunt?.
fr
Le train ?tait un train rapide.
en
It was just eight.
eu
-Ez ahal dute erregea aurkituko-esan zuen Fritzek urduri;
es
-?Con tal que no descubran al Rey!
fr
 
en
"I wonder if they've gone to look for us," I said.
eu
orduko hartan Saptek jaso zituen sorbaldak.
es
-dijo Tarlein inquieto, mientras que el impasible Sarto se encog?a de hombros.
fr
? neuf heures et demie, regardant par la porti?re, j'aper?us les tours et les clochers d'une grande ville.
en
"I hope they won't find the King," said Fritz nervously, and this time it was Sapt who shrugged his shoulders.
eu
Trena ondo zihoan, eta bederatzi t'erdietan, leihotik begiratu eta hiri handi baten dorre eta orratzak ikusi nituen.
es
A las nueve y media vi por la ventanilla las torres y los edificios m?s elevados de una gran ciudad.
fr
" Votre capitale, Sire ", ricana le vieux Sapt en faisant un geste de la main ;
en
The train travelled well, and at half-past nine, looking out of the window, I saw the towers and spires of a great city.
eu
- Zure hiriburua, jauna -esan zuen isekaz Saptek;
es
 
fr
 
en
 
eu
eskua mugitu eta, aurrerantz makurtuz, behatza eskumuturrean jani zidan, odol-taupadak neurtuz-.
es
-Vuestra capital, se?or-dijo Sarto con c?mica reverencia, e inclin?ndose me tom? el pulso.
fr
puis, se penchant vers moi, il posa son doigt sur mon pouls. " Un peu vif !
en
"Your capital, my liege," grinned old Sapt, with a wave of his hand, and, leaning forward, he laid his finger on my pulse.
eu
Apur bat bizkorregi-esan zuen, bere ahots zakarrez.
es
-Algo agitado-continu? con su eterno tono gru??n.
fr
fit-il, de son ton grondeur. -Eh !
en
"A little too quick," said he, in his grumbling tone.
eu
-Ez naiz harrizkoa!
es
-?Como que no soy de piedra!
fr
je ne suis pas en pierre ! m'exclamai-je.
en
"I'm not made of stone!" I exclaimed.
eu
-egin nuen oihu.
es
-exclam?.
fr
-Vous le deviendrez, ajouta-t-il avec un signe de t?te.
en
"You'll do," said he, with a nod.
eu
-Onik aterako zara-esan zuen, buruari eraginez-.
es
-Pero servir? usted para el caso-dijo satisfecho.
fr
Pour Fritz, nous dirons qu'il a un acc?s de li?vre.
en
"We must say Fritz here has caught the ague.
eu
Hoztu egin zaigu nonbait gure Fritz hau.
es
- En cambio este Federico de mis pecados parece sufrir un ataque de tercianas.
fr
Eh !
en
 
eu
Tira, Fritz, Jainkoagatik, egiozu zurrutada bat botilari!
es
?Saca el frasco, muchacho, y toma un trago!
fr
Fritz, mon gar?on, buvez donc un coup ? votre gourde, au nom du ciel !
en
Drain your flask, Fritz, for heaven's sake, boy!"
eu
Fritzek eskatutakoa bete zuen.
es
Tarlein lo hizo como se lo dec?an.
fr
Fritz fit comme on le lui disait.
en
Fritz did as he was bid.
eu
-Ordubete lehenago heldu gara-esan zuen Saptek-.
es
-Llegamos con una hora de anticipaci?n-observ? Sarto.
fr
" Nous sommes en avance d'une heure, reprit Sapt ;
en
"We're an hour early," said Sapt.
eu
Bere maiestatea heldu delako abisua bidaliko dugu lehenbizi, ez baitugu inor zain izango.
es
-En cuanto echemos pie a tierra enviaremos aviso de la llegada de Vuestra Majestad, porque lo que es ahora no habr? nadie esper?ndonos.
fr
nous allons envoyer pr?venir de l'arriv?e de Votre Majest? ; car il n'y aura encore personne ? la gare.
en
"We'll send word forward for your Majesty's arrival, for there'll be no one here to meet us yet.
eu
Eta bitartean...
es
Y entretanto...
fr
Pendant ce temps-l?...
en
And meanwhile-"
eu
-Bitartean-esan nuen nik-, seko eroriko da erregea, ez badu gosaritarako zerbait jaten.
es
-Entretanto-dije yo,-el Rey acabar? por darse a Satan?s si tiene que seguir mucho tiempo todav?a sin almorzar.
fr
Pendant ce temps-l?, le roi veut ?tre pendu s'il ne trouve pas moyen de d?jeuner. "
en
"Meanwhile," said I, "the King'll be hanged if he doesn't have some breakfast."
eu
Sapt zaharrak barre egin zuen, eta eskua jaso zuen.
es
El viejo Sarto se ri? socarronamente y me tendi? la mano.
fr
Le vieux Sapt ?touffa un rire et tendit sa main.
en
Old Sapt chuckled, and held out his hand.
eu
-Elphbergtarra zara bai, burutik oinetaraino-esan zuen.
es
-?Es usted un verdadero Elsberg!-dijo.
fr
" Il n'y a pas un pouce de vous qui ne soit Elphberg ", dit-il.
en
"You're an Elphberg, every inch of you," said he.
eu
Isilune baten ondoren, guri begiratuz, esan zuen ahots isilez-: Jainkoak nahiko ahal du gauean hirurok bizirik egotea!
es
Despu?s nos mir? detenidamente y exclam?: -?Dios haga que nos veamos vivos esta noche!
fr
Alors il s'arr?ta et, nous d?visageant, il ajouta tranquillement : " Dieu fasse que nous soyons encore en vie ce soir !
en
Then he paused, and looking at us, said quietly, "God send we may be alive tonight!"
eu
- Hala bedi!
es
- ?Am?n!
fr
 
en
 
eu
-esan zuen Fritz von Tarlenheimek.
es
-fue el comentario de Federico de Tarlein.
fr
-Amen ! " r?pondit Tarlenheim.
en
"Amen!" said Fritz von Tarlenheim.
eu
Trena gelditu egin zen.
es
El tren se detuvo.
fr
Le train s'arr?ta ;
en
The train stopped.
eu
Fritz eta Sapt kanpora jaitsi ziren, burua estali gabe, eta ateari eutsi zioten ni atera nendin.
es
Mis dos compa?eros bajaron al and?n, descubri?ndose y dejando abierta la portezuela del coche.
fr
Fritz et Sapt s'?lanc?rent et, chapeau bas, se tinrent de chaque c?t? de la porti?re, pendant que je descendais.
en
Fritz and Sapt leapt out, uncovered, and held the door for me.
eu
Eztarrian trabaturik nuen zerbait irentsi nuen, sartu nuen kaskoa ondo buruan, eta (ez nau lotsatzen esateak) otoi labur bat egin nion Jainkoari.
es
Por un momento fui presa de una profunda emoci?n.
fr
J'avais la gorge serr?e ; j'eusse ?t? incapable de prononcer une seule parole.
en
I choked down a lump that rose in my throat, settled my helmet firmly on my head, and (I'm not ashamed to say it) breathed a short prayer to God.
eu
Orduan Strelsaueko geltokiko andenera jaitsi nintzen.
es
Despu?s afirm? el casco sobre mi cabeza, dirig? al Cielo (lo confieso sin avergonzarme) una breve y ferviente s?plica, y baj? al and?n de la estaci?n de Estrelsau.
fr
Toutefois, j'affermis mon casque sur ma t?te, et,-je n'ai aucune honte ? l'avouer-apr?s avoir adress? au ciel une courte pri?re, je m'?lan?ai sur le quai de la gare de Strelsau.
en
Then I stepped on the platform of the station at Strelsau.
eu
Une bat geroago, iskanbila eta zalaparta zen dena:
es
Momentos despu?s todo era movimiento y confusi?n;
fr
Une minute plus tard, tout ?tait sens dessus dessous.
en
A moment later, all was bustle and confusion:
eu
gizonak nigana presaka hurbiltzen, sonbreroak eskuetan, eta aldentzen gero;
es
hombres que se acercaban apresuradamente, sombrero en mano, y part?an con no menor celeridad;
fr
Ceux-ci se pr?cipitaient t?te nue, ceux-l? disparaissaient apr?s m'avoir salu?.
en
men hurrying up, hats in hand, and hurrying off again; men conducting me to the buffet;
eu
tabernara naramaten gizonak; gizonak zaldietara igotzen eta tximistak bezala kuarteletara joaten, katedralera, Michael dukearen egoitzara.
es
otros que me conduc?an al restaurant de la estaci?n, jinetes que sal?an a escape con direcci?n a los cuarteles, a la catedral, a la residencia del duque Miguel.
fr
L'agitation r?gnait partout : dans les casernes, ? la cath?drale, chez le duc Michel.
en
men mounting and riding in hot haste to the quarters of the troops, to the Cathedral, to the residence of Duke Michael.
eu
Kafearen azken tanta edaten ari nintzela, hiriko kanpai guztiak joka hasi ziren pozaren pozez, eta banda militar baten hotsak eta txaloka ari zen jendearenak heldu zitzaizkidan.
es
Tomaba yo el ?ltimo sorbo de mi taza de caf? cuando se oyeron los alegres ta?idos de las campanas en toda la ciudad, y poco despu?s llegaron a mis o?dos los acordes de una banda de m?sica y las primeras aclamaciones de la multitud.
fr
Comme j'avalais, au buffet, les derni?res gouttes de mon caf?, les cloches de la ville se mirent ? sonner, et la fanfare d'une musique militaire, les cris et les vivats de la foule arriv?rent jusqu'? moi.
en
Even as I swallowed the last drop of my cup of coffee, the bells throughout all the city broke out into a joyful peal, and the sound of a military band and of men cheering smote upon my ear.
