Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Zekale artean harrapaka, J.D. Salinger / Iñaki Iñurrieta (Elkar, 1991
)
eu
Gogoan dut indioen gauza guzti haiei begira egon eta gero gehienetan filme bat ikusten genuela auditorium handi batean.
es
Una de Col?n.
fr
Christophe Colomb.
en
Columbus.
eu
Cristobal Colon. Beti ari ziren ematen Cristobal Colonek Amerika deskubritu zuenekoa, nola Joan zitzaion denbora pila Fernandok eta Isabelek itsasontziak erosteko dirua eman zioten arte, eta gero marinelak oldartuta eta abar.
es
Siempre nos lo ense?aban descubriendo Am?rica y sudando tinta para convencer a la tal Isabel y al tal Fernando de que le prestaran la pasta para comprar los barcos. Luego ven?a lo de los marineros amotin?ndose y todo eso.
fr
Ils passaient tout le temps Christophe Colomb d?couvrant l'Am?rique, ce mal qu'il avait eu ? d?cider Fr?d?ric et Isabelle ? lui pr?ter le fric pour acheter des bateaux et puis les marins qui se mutinaient et tout.
en
They were always showing Columbus discovering America, having one helluva time getting old Ferdinand and Isabella to lend him the dough to buy ships with, and then the sailors mutinying on him and all.
eu
Bost axola guri Colonen zer hura, baina beti zenuen goxoki eta txikle pila, eta auditorium haren barruan beti zegoen halako usain gozo bat.
es
A nadie le importaba un pito Col?n, pero siempre llev?bamos en los bolsillos un mont?n de caramelos y de chicles, y adem?s dentro del auditorio ol?a muy bien.
fr
Le p?re Colomb on s'en foutait un peu mais on avait toujours plein de caramels et de chewing-gums et ? l'int?rieur de l'auditorium ?a sentait vachement bon.
en
Nobody gave too much of a damn about old Columbus, but you always had a lot of candy and gum and stuff with you, and the inside of that auditorium had such a nice smell.
eu
Hango usainarekin, ematen zuen kanpoan euria ari zuela, nahiz eta ari ez, eta zu mundu osoko leku atsegin, lehor eta eroso bakarrean zeundela.
es
Ol?a siempre como si en la calle estuviera lloviendo y aqu?l fuera el ?nico sitio seco y acogedor del mundo entero.
fr
?a sentait comme s'il pleuvait dehors, m?me si en vrai il pleuvait pas, et qu'on aurait ?t? dans le seul endroit au monde qui soit plaisant, sec, confortable.
en
It always smelled like it was raining outside, even if it wasn't, and you were in the only nice, dry, cosy place in the world.
eu
Maite nuen museo hura.
es
?Cu?nto me gustaba aquel museo!
fr
Je l'aimais, ce sacr? mus?e.
en
I loved that damn museum.
eu
Gogoan dut Indioen Aretotik pasa beharra zegoela auditoriumera joateko.
es
Para ir al auditorio hab?a que atravesar la Sala India.
fr
Je me souviens que pour aller ? l'auditorium on traversait toute la salle des Indiens.
en
I remember you had to go through the Indian Room to get to the auditorium.
eu
Gela luze-luze bat zen, eta ez zegoen hitz egiterik ahopeka ez bazen.
es
Era muy, muy larga y all? hab?a que hablar siempre en voz baja.
fr
C'?tait une longue longue salle et on pouvait parler qu'? voix basse.
en
It was a long, long room, and you were only supposed to whisper.
eu
Irakaslea joango zen lehena, eta ondoren ikasle taldea.
es
La profesora entraba la primera y luego la clase entera.?bamos en fila doble, cada uno con su compa?ero.
fr
La ma?tresse marchait en t?te et la classe suivait en bon ordre.
en
The teacher would go first, then the class.
eu
Bi ilaratan haurrok, eta beraz bakoitzak lagun bat genuen parean.
es
Yo sol?a ir de pareja con una ni?a que se llamaba Gertrude Lavine.
fr
Une double rang?e de m?mes.
en
You'd be two rows of kids, and you'd have a partner.
eu
Nire laguna Gertrude Levine izeneko neska bat izaten zen gehienetan.
es
Se empe?aba en darle a uno la mano y siempre la ten?a toda sudada o pegajosa.
fr
Moi, en g?n?ral, j'?tais ? c?t? d'une fille qui s'appelait Gertrude Levine.
en
Most of the time my partner was this girl named Gertrude Levine.
eu
Eskutik heldu nahi izaten zidan beti, eta harena beti egon lika edo izerditsu edo horrela.
es
El suelo era de piedra y si llevabas canicas en la mano y las soltabas todas de golpe, botaban todas armando un esc?ndalo horroroso.
fr
Il fallait tout le temps que je lui donne la main et sa main ?tait tout le temps moite ou poisseuse.
en
She always wanted to hold your hand, and her hand was always sticky or sweaty or something.
eu
Zorua harrizkoa zen oso-osorik, eta eskuan puxtarri batzuk eduki eta erortzen utziz gero, egundoko saltoak egiten zituzten lurrean zehar eta zaratots izugarria ateratzen zuten, eta irakaslea taldea geldiarazi eta ea zer arraio gertatzen zen ikustera etorriko zen.
es
La profesora paraba entonces a toda la clase y se acercaba a ver qu? pasaba.
fr
Le sol ?tait en pierre et si on avait des billes et qu'on les laissait tomber elles rebondissaient comme des dingues dans un boucan de tous les diables, et la ma?tresse arr?tait les rangs et revenait sur ses pas pour voir ce qui arrivait.
en
The floor was all stone, and if you had some marbles in your hand and you dropped them, they bounced like madmen all over the floor and made a helluva racket, and the teacher would hold up the class and go back and see what the hell was going on.
eu
Baina sekula ez zen haserretzen andere?o Aigletinger.
es
Pero la se?orita Aigletinger nunca se enfadaba.
fr
Mais Miss Aigletinger, elle se f?chait jamais.
en
She never got sore, though, Miss Aigletinger.
eu
Gero indioen kanoa luze-luze haren ondotik pasatzen ginen, hiru cadillac ilaran jarrita baino luzeagoa, eta hogei bat indio bertan, batzuk arraunean, beste batzuk kopetilun eta gogor inguruetara so, eta aurpegiak gudurako pintatuta denek.
es
Luego pas?bamos junto a una canoa india que era tan larga como tres Cadillacs puestos uno detr?s de otro, con sus veinte indios a bordo, unos remando y otros s?lo de pie, con cara de muy pocos amigos toda llena de pinturas de guerra.
fr
Ensuite, on d?filait devant cette longue longue pirogue, ? peu pr?s aussi longue que trois Cadillac mises bout ? bout, avec dedans une vingtaine d'Indiens, quelques-uns qui pagayaient, d'autres qui se contentaient de prendre des airs de durs, et tous le visage barbouill? de peintures de guerre.
en
Then you'd pass by this long, long Indian war canoe, about as long as three goddam Cadillacs in a row, with about twenty Indians in it, some of them paddling, some of them just standing around looking tough, and they all had war paint all over their faces.
eu
Kanoaren atzekaldean oso tipo beldurgarria zegoen, maskara bat jantzita.
es
Al final de la canoa hab?a un t?o con una m?scara que daba la mar de miedo.
fr
Il y avait ? l'arri?re du canot un type tr?s impressionnant qui portait un masque.
en
There was one very spooky guy in the back of the canoe, with a mask on.
eu
Aztia zen.
es
Era el hechicero.
fr
C'?tait le sorcier.
en
He was the witch doctor.
eu
Oilo-ipurdia egiten zidan, baina gustatzen zitzaidan.
es
Se me pon?an los pelos de punta, pero aun as? me gustaba.
fr
Il me donnait la chair de poule mais je l'aimais bien quand m?me.
en
He gave me the creeps, but I liked him anyway.
eu
Beste gauza bat, pasatzean arraunak edo beste zerbait ukituz gero, zaintzaileren batek esango zigun "ez uki ezer, haurrak", baina oso samur beti, ez polizia malapartaturen batek edo horrelakoren batek bezala.
es
Si al pasar tocabas un remo o cualquier cosa, uno de los celadores te dec?a: "No toqu?is, ni?os", pero muy amable, no como un polic?a ni nada.
fr
Et puis, si en passant quelqu'un touchait une pagaie ou quoi, un des gardes recommandait " On ne touche pas, les enfants " mais c'?tait dit d'une voix aimable, pas comme l'aurait dit un sale flic ni rien.
en
Another thing, if you touched one of the paddles or anything while you were passing, one of the guards would say to you, "Don't touch anything, children," but he always said it in a nice voice, not like a goddam cop or anything.
eu
Gero kristalezko kutxa handi haren ondotik pasatuko ginen, barruan indioak makilak elkarren kontra igurtzika sua egiteko, eta emakume bat manta astintzen.
es
Luego ven?a una vitrina muy grande con unos indios dentro que estaban frotando palitos para hacer fuego y una squaw tejiendo una manta.
fr
Ensuite on longeait une grande vitrine avec dedans des Indiens qui frottaient des b?tons l'un contre l'autre pour faire du feu, et une squaw tissant une couverture.
en
Then you'd pass by this big glass case, with Indians inside it rubbing sticks together to make a fire, and a squaw weaving a blanket.
eu
Manta astintzen zuen emakumea pixka bat makurtuta zegoen, eta bularrak eta ikusten zitzaizkion.
es
La india estaba inclinada hacia adelante y se la ve?a el pecho.
fr
Cette squaw tissant la couverture ?tait courb?e sur son ouvrage et on voyait ses seins et tout.
en
The squaw that was weaving the blanket was sort of bending over, and you could see her bosom and all.
eu
Begiratu ederrak egiten genizkion denok, baita neskek ere, haiek ere haurrak eta ez zuten guk baino bular gehiago.
es
Todos mir?bamos al pasar, hasta las chicas, porque ?ramos todos muy cr?os y ellas eran tan lisas como nosotros.
fr
On s'en mettait plein les mirettes, m?me les filles qu'?taient que des gamines avec pas plus de seins que les gar?ons.
en
We all used to sneak a good look at it, even the girls, because they were only little kids and they didn't have any more bosom than we did.
eu
Gero, justu auditoriumean sartu aurretik, ateen ondo-ondoan, eskimal baten ondotik pasatzen ginen.
es
Luego, justo antes de llegar al auditorio, hab?a un esquimal.
fr
Enfin, juste ? l'entr?e de l'auditorium, tout pr?s de la porte, y avait l'esquimau.
en
Then, just before you went inside the auditorium, right near the doors, you passed this Eskimo.
eu
Izoztutako laku batean zegoen, zulo baten ondoan eserita, eta zulo hartatik arrantzan.
es
Estaba pescando en un lago a trav?s de un agujero que hab?a hecho en el hielo.
fr
Il ?tait assis au bord d'un trou dans un lac gel? et il p?chait.
en
He was sitting over a hole in this icy lake, and he was fishing through it.
eu
Arrantzatutako pare bat arrain zituen zuloaren ondoan.
es
Junto al agujero hab?a dos peces que ya hab?a pescado.
fr
On voyait d?j? au bord du trou deux poissons qu'il avait attrap?s.
en
He had about two fish right next to the hole, that he'd already caught.
eu
Motellak, museo hura bai zegoela kristalezko kutxaz beteta.
es
?Jo! Ese museo estaba lleno de vitrinas.
fr
Ouah, ce mus?e ?tait plein de vitrines.
en
Boy, that museum was full of glass cases.
eu
Gehiago zeuden goiko solairuan, barruan oreinak eta basahuntzak ageri zirela putzuetatik edaten, eta txoriak hegoalderantz hegan negua pasatzeko.
es
En el piso de arriba hab?a muchas m?s, con ciervos que beb?an en charcas y p?jaros que emigraban al sur para pasar all? el invierno.
fr
Y en avait encore plus ? l'?tage avec dedans des cerfs qui buvaient l'eau d'une mare et des oiseaux qui gagnaient le sud pour y passer l'hiver.
en
There were even more upstairs, with deer inside them drinking at water holes, and birds flying south for the winter.
eu
Txoririk gertukoenak disekatuta zeuden eta alanbreetatik zintzilik, eta atzealdekoak berriz horman pintatuta, baina denak ere benetan hegoaldera hegan joango balira bezala ematen zuen, eta burua makurtu eta behetik gora begiratuz gero, are azkarrago zihoazela ematen zuen.
es
Los que hab?a m?s cerca del cristal estaban disecados y colgaban de alambres, y los de atr?s estaban pintados en la pared, pero parec?a que todos iban volando de verdad y si te agachabas y les mirabas desde abajo, cre?as que iban muy deprisa.
fr
Les oiseaux les plus proches ?taient empaill?s et pendus ? des fils, et ceux du fond ?taient simplement peints sur les murs mais ils donnaient tous l'impression de voler vraiment vers le sud et si on penchait la t?te, et si en quelque sorte on les regardait par en dessous ils semblaient encore plus press?s de voler vers le sud.
en
The birds nearest you were all stuffed and hung up on wires, and the ones in back were just painted on the wall, but they all looked like they were really flying south, and if you bent your head down and sort of looked at them upside down, they looked in an even bigger hurry to fly south.
eu
Baina museo hartako gauzarik onena, dena bere lekuan zegoela beti.
es
Pero lo que m?s me gustaba de aquel museo era que todo estaba siempre en el mismo sitio.
fr
Ce qui ?tait extra dans ce mus?e c'est que tout restait toujours exactement pareil.
en
The best thing, though, in that museum was that everything always stayed right where it was.
eu
Inork ez zuen ezer lekuz aldatzen.
es
No cambiaba nada.
fr
Y avait jamais rien qui bougeait.
en
Nobody'd move.
eu
Joatea zeneukan ehun aldiz, eta eskimal hura beti bi arrain haiek arrantzatu berri, txoriak beti hegoaldera hegan, oreinak ur-putzuetatik ura edaten, beren adartxo eta beren zango mehe politekin, eta emakume hura bularraldea agerian zuela betiko manta astintzen.
es
Pod?as ir cien mil veces distintas y el esquimal segu?a pescando, y los p?jaros segu?an volando hacia el sur, y los ciervos segu?an bebiendo en las charcas con esas patas tan finas y tan bonitas que ten?an, y la india del pecho al aire segu?a tejiendo su manta.
fr
Vous pouviez venir l? cent mille fois et chaque fois cet esquimau aurait tout juste r?ussi ? attraper ses deux poissons, les oiseaux seraient toujours en route vers le sud, les deux cerfs, avec toujours leurs beaux bois et leurs pattes fines, boiraient toujours dans la mare, et cette squaw au sein nu tisserait toujours la m?me couverture.
en
You could go there a hundred thousand times, and that Eskimo would still be just finished catching those two fish, the birds would still be on their way south, the deers would still be drinking out of that water hole, with their pretty antlers and their pretty, skinny legs, and that squaw with the naked bosom would still be weaving that same blanket.
eu
Ezer ez desberdinik.
es
Nada cambiaba.
fr
Rien ne serait diff?rent.
en
Nobody'd be different.
eu
Aldatuko zen bakarra, zeu.
es
Lo ?nico que cambiaba era uno mismo.
fr
Rien, except? vous.
en
The only thing that would be different would be you.
eu
Ez bakarrik askoz zaharragoa izango zinelako.
es
No es que fueras mucho mayor.
fr
Vous seriez diff?rent.
en
Not that you'd be so much older or anything.
eu
Ez zen hori ere.
es
No era exactamente eso.
fr
Certainement pas beaucoup plus vieux.
en
It wouldn't be that, exactly.
eu
Desberdina izango zinela, horra guztia.
es
S?lo que eras diferente.
fr
Vous seriez juste diff?rent, c'est tout.
en
You'd just be different, that's all.
eu
Behin berokiarekin joango zinen.
es
Eso es todo.
fr
Cette fois-ci vous auriez un manteau.
en
You'd have an overcoat on this time.
eu
Edo aurreko aldian ilara-lagun tokatutako haurra elgorriarekin egongo zen eta beste bat izango zenuen. Edo beste irakasle batek era'mango zuen ikasle taldea, andere?o Aigletingeren ordez. Edo aita eta ama entzungo zenituen demanda batean bainugelan.
es
Llevabas un abrigo distinto, o tu compa?era ten?a escarlatina, o la se?orita Aigletinger no hab?a podido venir y nos llevaba una sustituta, o aquella ma?ana hab?as o?do a tus padres pelearse en el ba?o, o acababas de pasar en la calle junto a uno de esos charcos llenos del arco iris de la gasolina.
fr
Ou bien le gosse qui vous donnait la main la fois pr?c?dente aurait la scarlatine et on vous aurait attribu? un nouveau compagnon. Ou bien ce serait une suppl?ante qui serait en charge de la classe ? la place de Miss Aigletinger.
en
Or the kid that was your partner in line the last time had got scarlet fever and you'd have a new partner. Or you'd have a substitute taking the class, instead of Miss Aigletinger. Or you'd heard your mother and father having a terrific fight in the bathroom.
eu
Edo gasolinak ortzadarrak egiten zizkion putzuren baten gainetik pasatu berria izango zinen kalean.
es
 
fr
Ou vous auriez entendu vos parents se disputer tr?s fort dans la salle de bains.
en
 
eu
Era batera edo bestera, desberdina izango zinela, alegia.
es
Vamos, que siempre pasaba algo que te hac?a diferente.
fr
Ou vous seriez juste pass? dans la rue pr?s d'une de ces flaques avec dedans des arcs-en-ciel de mazout.
en
Or you'd just passed by one of those puddles in the street with gasoline rainbows in them.
eu
ezin hobeto azaldu esan nahi dudana.
es
No puedo explicar muy bien lo que quiero decir.
fr
Je veux dire que d'une mani?re ou d'une autre vous seriez diff?rent. Je peux pas expliquer.
en
I mean you'd be different in some way?I can't explain what I mean.
eu
Eta ahal banu ere, ez dakit ba nahi ote nukeen.
es
Y aunque pudiera, creo que no querr?a.
fr
Et m?me si je pouvais, je suis pas s?r que j'en aurais envie.
en
And even if I could, I'm not sure I'd feel like it.
eu
Joan nindoala, atera poltsikotik ehizakapelua eta jantzi egin nuen.
es
Saqu? la gorra de casa del bolsillo y me la puse.
fr
Tout en marchant, j'ai sorti de ma poche ma vieille casquette de chasse et je l'ai mise sur ma t?te.
en
I took my old hunting hat out of my pocket while I walked, and put it on.
eu
Banekien ez nuela topatuko ezagutzen ninduen inor, eta heze samar zegoen.
es
Sab?a que no iba a encontrarme con nadie conocido y la humedad era terrible.
fr
Je savais que je rencontrerais personne de connaissance et le temps ?tait humide.
en
I knew I wouldn't meet anybody that knew me, and it was pretty damp out.
eu
Ibili eta ibili nindoan, eta larunbatetan Phoebe museo hartara joaten zela pentsatuz, ni Joan izan nintzen bezala.
es
Mientras segu?a andando pens? que Phoebe iba a ese museo todos los s?bados como hab?a ido yo.
fr
J'ai march?, j'ai march?, et j'en finissais pas de penser ? la m?me Ph?b? qui allait au mus?e le samedi comme j'avais fait.
en
I kept walking and walking, and I kept thinking about old Phoebe going to that museum on Saturdays the way I used to.
eu
Pentsatu nuen nik ikusitako gauza berak ikusiko zituela, eta bera ere desberdina izango zela haiek ikusiko zituen aldi bakoitzean.
es
Pens? que ver?a las mismas cosas que yo hab?a visto, y que ser?a distinta cada vez que fuera.
fr
Je me disais qu'elle verrait les m?mes trucs que j'avais vus et que c'?tait elle ? pr?sent qui serait diff?rente chaque fois qu'elle les verrait.
en
I thought how she'd see the same stuff I used to see, and how she'd be different every time she saw it.
eu
Ez ninduen tristatu hura pentsatzeak, baina oso alai ere ez ninduen jarri.
es
Y no es que la idea me deprimiera, pero tampoco me puso como unas casta?uelas.
fr
En pensant ? ?a j'?tais pas vraiment triste mais j'?tais pas non plus follement gai.
en
It didn't exactly depress me to think about it, but it didn't make me feel gay as hell, either.
eu
Gauza batzuk diren bezalakoak izaten jarraitu behar lukete beti. Batek gai izan behar luke halakoak kristalezko kutxa handi horietako batean gorde eta han bakean uzteko.
es
Hay cosas que no deber?an cambiar, cosas que uno deber?a poder meter en una de esas vitrinas de cristal y dejarlas all? tranquilas.
fr
Y a des choses qui devraient rester comme elles sont. Faudrait pouvoir les planquer dans une de ces grandes vitrines et plus y toucher.
en
Certain things they should stay the way they are. You ought to be able to stick them in one of those big glass cases and just leave them alone.
eu
Badakit ezinezkoa dela, baina pena ematen du hala ere.
es
S? que es imposible, pero es una pena.
fr
Je sais que c'est impossible mais, bon, c'est bien dommage.
en
I know that's impossible, but it's too bad anyway.
eu
Nolanahi ere, honetaz pentsatuz nindoan bidean zehar.
es
En fin, eso es lo que pensaba mientras andaba.
fr
Bref, je marchais je marchais et j'en finissais pas de penser ? tout ?a.
en
Anyway, I kept thinking about all that while I walked.
eu
Jolastoki baten ondotik pasatzean geratu eta ziburu batean zebiltzan bi mutikotxori begira egon nintzen.
es
Pas? por un rinc?n del parque en que hab?a juegos para ni?os y me par? a mirar a un par de cr?os subidos en un balanc?n.
fr
Je suis pass? du c?t? du terrain de jeux et je me suis arr?t? ? regarder deux petits m?mes qui faisaient de la balan?oire.
en
I passed by this playground and stopped and watched a couple of very tiny kids on a seesaw.
eu
Bietako bat gizena zen, eta eskua jarri nuen argalaren aldeko ertzean, indarra egiteko, baina bistan zegoen ez nindutela han nahi, eta bakarrik utzi nituen.
es
Uno de ellos estaba muy gordo y puse la mano en el extremo donde estaba el delgado para equilibrar un poco el peso, pero como not? que no les hac?a ninguna gracia, me fui y les dej? en paz.
fr
Y en avait un qu'?tait plut?t grassouillet et j'ai appuy? de la main sur la barre, du c?t? du plus maigre, pour ?quilibrer le poids en quelque sorte, mais c'?tait visible qu'ils voulaient pas que je m'occupe d'eux alors je les ai laiss?s tranquilles.
en
One of them was sort of fat, and I put my hand on the skinny kid's end, to sort of even up the weight, but you could tell they didn't want me around, so I let them alone.
