Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Arthur erregearen egintzak, John Steinbeck / Joseba Urteaga (Igela, 1996
)
eu
-Eta ezpata zorrotik atera eta lepoa moztu zion kolpe batean.
es
-Y desenvain? la espada y de un tajo separ? la cabeza del cuerpo.
fr
? ces mots, il tira son ?p?e et, d'un seul coup, la d?capita.
en
And he drew his sword and slashed her head from her body with one stroke.
eu
-Zer egin duzu?
es
-?Qu? has hecho?
fr
 
en
 
eu
-oihukatu zuen Arthurrek-.
es
-exclam? Arturo-.
fr
-Qu'avez-vous fait ? s'?cria Arthur.
en
"What have you done?" Arthur cried.
eu
Desohorea ekarri diguzu niri eta nire gorteari, Berarekin zorretan nengoen, eta gainera nire babespean zegoen.
es
Has tra?do la verg?enza sobre mi y sobre mi corte.
fr
Vous nous avez couverts de honte, moi et ma cour.
en
"You have brought shame to me and to my court.
eu
Irain hau ez dizut sekula barkatuko.
es
Yo estaba en deuda con esta dama, quien adem?s se hallaba bajo mi protecci?n.
fr
J'?tais le d?biteur de cette dame, et de plus elle ?tait sous ma protection.
en
I was in this lady's debt, and moreover she was under my protection.
eu
-Ene Jauna-esan zuen Balinek-, sentitzen dut zu nahigabetu izana, baina ez naiz eginaz damu.
es
Este ultraje es imperdonable.
fr
Je ne pourrai jamais pardonner cet outrage.
en
I can never forgive this outrage."
eu
Sorgin madarikatua zen.
es
-Mi se?or-dijo Balin-, deploro tu disgusto, pero no mi acci?n.
fr
-Sire, dit Balin, je regrette de vous avoir d?plu, mais je ne regrette pas mon acte.
en
"My lord," said Balin, "I am sorry for your displeasure, but not for my deed.
eu
Enkantamendu eta sorginkerien bidez zaldun on asko hil zituen, eta bere maltzurkeria eta arte txarren ondorioz nire ama erre egin zuten.
es
Esta era una bruja mal?vola que mat? a muchos buenos caballeros mediante encantamientos y hechicer?as, y con sus artificios y falsedades llev? a mi madre a la hoguera.
fr
Par enchantement et sorcellerie, elle a tu? maints preux chevaliers, et c'est ? cause de ses ruses et de ses artifices que ma m?re a ?t? br?l?e vive.
en
This was an evil witch. By enchantment and sorcery she killed many good knights, and by craft and falsehood she caused my mother to be burned to death."
eu
-Ez zaizkit zure arrazoiak axola-esan zuen erregeak-, ez zenuen nire aurrean hori egiteko eskubiderik.
es
-Sean cuales fueren tus razones-dijo el rey-, no tenias derecho a hacer esto en mi presencia.
fr
-Quelle que soit votre raison, dit le roi, vous n'aviez pas le droit de faire cela en ma pr?sence.
en
The king said, "No matter what your reason, you had no right to do this and in my presence.
eu
Oso egintza itsusia izan da, eta iraingarria niretzat.
es
Fue un acto desagradable y ofensivo.
fr
C'?tait un acte odieux et une insulte.
en
It was an ugly deed and an insult to me.
eu
Alde nire gortetik.
es
Abandona mi corte.
fr
Quittez ma cour, ? pr?sent.
en
Now leave my court.
eu
Ez zaitugu gehiago hemen ikusi nahi.
es
Tu presencia ha dejado de sernos grata.
fr
Vous n'y ?tes plus ? votre place.
en
You are no longer welcome here."
eu
Orduan Balinek Lakuko Damaren buruari hiletik heldu eta bere gelara eraman zuen. Han zain zuen ezkutaria, eta biak zaldietara igo eta herritik alde egin zuten.
es
Balin tom? de los cabellos la cabeza de la Dama del Lago y la llev? a su habitaci?n, donde lo aguardaba su escudero. Ambos montaron a caballo y se alejaron de la ciudad.
fr
Balin prit la t?te de la Dame du Lac par les cheveux et la transporta dans ses quartiers, o? son ?cuyer l'attendait, puis ils enfourch?rent leurs montures et quitt?rent la ville.
en
Then Balin took up the head of the Lady of the Lake by the hair and carried it to his lodging, where his squire awaited him, and they mounted their horses and rode out of the town.
eu
Balinek esan zuen: -Zuk buru hau Northumberlandeko nire lagun eta senideei eramatea nahi dut.
es
-Quiero que lleves esta cabeza a mis amigos y parientes de Northumberland-dijo Balin-.
fr
-Je te demande d'apporter cette t?te dans le Northumberland et de la montrer ? mes amis et ? ma parent?le.
en
And Balin said, "I want you to take this head to my friends and relatives in Northumberland.
eu
Esaiezu nire etsairik beldurgarriena hilda dagoela.
es
Diles que mi enemiga m?s peligrosa ha muerto.
fr
Tu leur diras que mon plus dangereux ennemi est mort.
en
Tell them my most dangerous enemy is dead.
eu
Esaiezu espetxetik aske nagoela eta kontaiezu nola lortu dudan nire bigarren ezpata.
es
Diles que estoy libre de la prisi?n y cu?ntales c?mo adquir? mi segunda espada.
fr
Tu leur diras aussi que je ne suis plus en prison, et tu leur raconteras comment je me suis procur? cette seconde ?p?e.
en
Tell them that I am free from prison and how I got this second sword."
eu
-Benetan penagarria egin duzuna-esan zion ezkutariak-.
es
-Deploro que hayas hecho esto-dijo el escudero-.
fr
-Je suis afflig? que vous ayez fait cela, dit l'?cuyer.
en
"I am sad that you have done this," said the squire.
eu
Huts galanta da erregearen adiskidetasuna galdu izana.
es
Es lamentable que hayas perdido la amistad del rey.
fr
Vous ?tes grandement ? bl?mer d'avoir perdu l'amiti? du roi.
en
"You are greatly to blame for losing the friendship of the king.
eu
Ez du inork zure adorea zalantzan ipintzen, baina zaldun egoskorra zara eta bide bat aukeratzen duzunean ezinezkoa zaizu norabidez aldatzea, nahiz eta bide horrek zure hondamendira eraman.
es
Nadie duda de tu valor, pero eres un caballero obstinado y cuando eliges un camino no puedes torcer el rumbo aunque te dirijas a tu destrucci?n.
fr
Personne ne doute de votre courage, mais vous ?tes un chevalier obstin?. Lorsque vous choisissez un chemin, vous le suivez jusqu'au bout, m?me s'il vous m?ne ? votre perte.
en
No one doubts your courage, but you are a headstrong knight and when you choose a way you cannot change your course even if it lead to your destruction.
eu
Hori da zure akatsa eta patua.
es
?sa es tu falta y tu destino.
fr
C'est votre d?faut et votre destin?e.
en
That is your fault and your destiny."
eu
-Erregearen oniritzia berreskuratzeko bide bat bururatu zait-esan zuen Balinek-.
es
-He pensado un modo de conquistar el afecto del rey-dijo Balin-.
fr
-J'ai pens? ? un moyen de reconqu?rir l'affection du roi.
en
Then Balin said, "I have thought of a way to win the king's affection.
eu
Bere etsai Lord Roynsen kanpalekura joan eta nik bera hil edo berak ni hilko nau.
es
Cabalgar? hacia el campamento de su enemigo Royns y lo matar? o ser? muerto.
fr
Je chevaucherai jusqu'au camp de son ennemi, le roi Royns, et je le tuerai ou serai tu?.
en
I will ride to the camp of his enemy Lord Royns and I will kill him or be killed.
eu
Garaile suertatuz gero, Arthur erregea adiskide izango dut berriro.
es
Si llego a obtener la victoria, el rey Arturo me devolver? su amistad.
fr
Si c'est moi qui sors vainqueur, le roi Arthur sera de nouveau mon ami.
en
If it should happen that I win, King Arthur will be my friend again."
eu
Ezkutariak buruari eragin zion horren plan desesperatua entzutean, baina esan zuen: -Jauna, non aurkituko zaitut?
es
El escudero mene? la cabeza ante plan tan desesperado, pero dijo: -Se?or, ?d?nde he de encontrarte?
fr
-O? dois-je vous attendre, messire ? dit-il.
en
The squire shook his head at such a desperate plan, but he said, "Sir, where shall I meet you?"
eu
-Arthur erregearen gortean-esan zuen Balinek konfiantza osoarekin, eta agurtu egin zuen ezkutaria.
es
-En la corte del rey Arturo-dijo confiadamente Balin, y despidi? al escudero.
fr
-? la cour du roi Arthur, r?pondit Balin avec confiance ! Puis il cong?dia son ?cuyer.
en
"In King Arthur's court," said Balin confidently, and he sent his squire away.
eu
Bitartean, erregea eta bere menpeko guztiak triste eta lotsaturik zeuden Balinen egintzaz, eta Lakuko Dama ospe handian ehortzi zuten,
es
Entretanto, el rey y todos sus vasallos, contristados y avergonzados por la acci?n de Balin, sepultaron a la Dama del Lago con gran fasto y ceremonia.
fr
Cependant, le roi et sa suite, attrist?s et honteux de l'acte qu'avait commis Balin, enterr?rent la Dame du Lac avec faste et c?r?monie.
en
Meanwhile, the king and all his followers were sad and shamed at Balin's deed and they buried the Lady of the Lake richly and with all ceremony.
eu
Gortean bazen Balini sekulako inbidia zion zaldun bat, ezpata miraritsua lortzeko lehian izan zuen arrakastagatik.
es
Hab?a en la corte un caballero que sent?a gran envidia por Balin a causa de su ?xito en la obtenci?n de la espada m?gica.
fr
? la cour, en ce temps-l?, il y avait un chevalier qui ?tait tr?s jaloux du succ?s de Balin avec l'?p?e magique.
en
In the court at that time there was a knight who was most jealous of Balin for his success in drawing the magic sword.
eu
Sir Launceor izena zuen, Irlandako erregearen semea, bere burua munduko zaldunik onenetakotzat zuen gizon harro eta handinahia.
es
Se trataba de Sir Launceor, hijo del rey de Irlanda, un hombre soberbio y ambicioso que se cre?a uno de los mejores caballeros del mundo.
fr
C'?tait sire Launceor, fils du roi d'Irlande, un homme fier et ambitieux qui croyait ?tre l'un des meilleurs chevaliers du monde.
en
He was Sir Launceor, son of the King of Ireland, a proud and ambitious man who believed himself to be one of the best knights in the world.
eu
Erregeari Sir Balinen bila abiatzeko baimena eskatu zion Arthurren duintasunari egindako iraina mendekatzearren.
es
Solicit? al rey la venia para cabalgar en persecuci?n de Sir Balin y vengar la afrenta infligida a la dignidad de Arturo.
fr
Il demanda au roi la permission de suivre Balin et de venger l'insulte faite ? la dignit? d'Arthur.
en
He asked the king's permission to ride after Sir Balin to avenge the insult to Arthur's dignity.
eu
-Zoaz, eta zorte on izan-esan zion erregeak-.
es
-V? y que la suerte te acompa?e-dijo el rey-.
fr
-Allez, dit le roi, et faites de votre mieux.
en
The king said, "Go-and do your best.
eu
Oso haserre nago Balinekin.
es
Estoy furioso con Balin.
fr
Je suis irrit? contre Balin.
en
I am angry with Balin.
eu
Garbi ezazu nire gortearen ohorea.
es
Limpia la mancha de este ultraje.
fr
Effacez l'outrage qu'il a inflig? ? ma cour.
en
Wipe out the outrage to my court."
eu
Eta Sir Launceor bere egoitzara joan zenean armak prestatzera, Merlin aurkeztu zitzaion Arthur erregeari, eta ezpata eta Lakuko Damaren inguman gertatutakoaren berri jakin zuen.
es
Y cuando Sir Launceor se retir? a sus aposentos para preparar sus armas, Merl?n se present? ante el rey Arturo y se enter? de lo acontecido con la espada, as? como de la muerte de la Dama del Lago.
fr
Lorsque sire Launceor se fut retir? pour se pr?parer, Merlin parut devant le roi Arthur. On lui conta comment l'?p?e avait ?t? tir?e du fourreau et comment la Dame du Lac avait ?t? d?capit?e.
en
And when Sir Launceor had gone to his quarters, to make ready for the field, Merlin came before King Arthur, and he heard how the sword was drawn and how the Lady of the Lake was slaughtered.
eu
Orduan Merlinek ezpata ekarri zuen dontzeilari begiratu zion, hau gortean gelditu baitzen.
es
Entonces Merl?n volvi? los ojos a la doncella de la espada, quien hab?a permanecido en la corte.
fr
Merlin regarda la demoiselle demeur?e ? la cour, et dit :
en
Then Merlin looked at the damsel of the sword who had remained in the court.
eu
-Begiraiozu dontzeila horri-esan zuen Merlinek-.
es
-Mira a esa doncella-dijo Merl?n-.
fr
-Regardez cette demoiselle ? l'?p?e, qui ?tait.
en
And Merlin said, "Look at this damsel standing here.
eu
Emakume faltsu eta maltzurra da, eta ezin du hori ukatu.
es
Es una mujer falsa y mal?vola y no puede negarlo.
fr
C'est une cr?ature mauvaise et menteuse.
en
She is a false and evil woman and she cannot deny it.
eu
Anaia bat du, zaldun ausarta eta gizon on eta leiala.
es
Tiene un hermano, caballero valeroso y hombre bondadoso y leal.
fr
Elle a un fr?re, qui est un preux, un homme d'honneur et de bien.
en
She has a brother, a brave knight and a good and true man.
eu
Dontzeila honek zaldun bat maite zuen eta haren maitale bihurtu zen.
es
Esta doncella se enamor? de un caballero y se convirti? en su amante.
fr
Or, elle aimait un chevalier et devint sa ma?tresse.
en
This damsel loved a knight and became his paramour.
eu
Eta bere anaiak, desohorea garbitzearren, arrebaren maitaleari desafioa egin eta lehia garbian hil zuen.
es
Y su hermano, para lavar la afrenta, ret? a su amante y lo mat? en leal combate.
fr
Pour laver l'affront, son fr?re d?fia son ami et le tua en combat singulier.
en
And her brother, to wipe away the shame, challenged her lover and killed him in fair fight.
eu
Dontzeilak, orduan, amorru bizian, maitalearen ezpata Lady Lyle Avalongoari eraman eta bere anaia mendekatu ahal izateko laguntza eskatu zion.
es
Esta doncella, presa de la c?lera, le llev? la espada del muerto a la dama Lyle de Aval?n y le pidi? ayuda para tomar venganza sobre su propio hermano.
fr
Folle de rage, elle prit l'?p?e de son ami et l'apporta ? Lyle d'Avalon en lui demandant de la venger de son fr?re.
en
Then in her rage, this damsel took his sword to the lady Lyle of Avalon and asked help to be revenged on her own brother."
eu
Lady Lylek ezpata hartu, eta sorgindu eta madarikatu egin zuen.
es
-Y luego Merl?n continu?:-La dama Lyle tom? la espada y la hechiz? y la maldijo.
fr
Et Merlin ajouta : -Lyle prit l'?p?e, lui jeta un sort, et en fit une ?p?e maudite.
en
And Merlin said, "The lady Lyle took the sword and cast a spell on it and laid a curse on it.
eu
Zaldun onenak eta ausartenak baino ezingo zuen zorrotik atera, eta hori lortzen zuenak bere anaia hilko zuen ezpata horretaz baliatuz.
es
S?lo el mejor y m?s valiente caballero ser?a capaz de sacarla de la vaina, y el que lo hiciera dar?a muerte con ella a su propio hermano.
fr
Seul le plus brave et le plus valeureux chevalier pourrait la tirer de son fourreau, et celui qui la tirerait tuerait son fr?re avec.
en
Only the best and bravest of knights would be able to draw it from its sheath, and he who drew it would kill his brother with it."
eu
Merlin berriro dontzeilagana jiratu zen:
es
-Y Merl?n se volvi? nuevamente hacia la doncella-.
fr
Merlin se tourna de nouveau vers la demoiselle :
en
And Merlin turned again on the damsel.
eu
-Gorrotoak ekarri zintuen hona-esan zion-.
es
Fue el rencor lo que te trajo aqu?-le dijo-.
fr
-Telle est la m?chante raison pour laquelle vous ?tes venue ici, dit-il.
en
"This was your spiteful reason for coming here," he said.
eu
Ez ukatu.
es
No lo niegues.
fr
Ne dites pas le contraire.
en
"Don't deny it.
eu
Zuk bezain ondo dakit.
es
Lo s? tan bien como t?.
fr
Je le sais aussi bien que vous.
en
I know it as well as you do.
