Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Arima hilak, Nikolai Vasilievitx Gogol / Jose Morales Belda (Ibaizabal, 1998
)
eu
-erantzun zion Nozdriovek-.
es
Ahora continu? volvi?ndose a Chichikov-te voy a ense?ar las lindes de mis tierras.
fr
dit Nozdriov : tout ce que tu vois de ce c?t? m'appartient ;
en
"In this field I have seen such numbers of hares as to render the ground quite invisible.
eu
Eta orain-jarraitu zuen, Txitxikovenganantz jiraturik-nire lurren muga ikustera eramango haut.
es
Y mientras esto dec?a, condujo a sus hu?spedes por un campo en el que en muchos lugares s?lo hab?a terrones.
fr
et m?me par del? la borne, ce bois qui bleuit l?-bas et tout ce qui est derri?re est encore ? moi.
en
Indeed, on one occasion I, with my own hands, caught a hare by the hind legs."
eu
Mokorrez josiriko zelai batetik eraman zituen Nozdriovek.
es
 
fr
 
en
 
eu
Gonbidatuek, nekez bada nekez, hango lugorriak eta areaz urraturiko galsoroak zeharkatu behar izan zituzten.
es
Los hu?spedes tuvieron que atravesar barbechos y terrenos arados.
fr
-Depuis quand le bois t'appartient-il ? demanda le beau-fr?re.
en
"You never caught a hare by the hind legs with your hands!" remarked the brother-in-law.
eu
Txitxikov nekea sumatzen hasia zen.
es
Chichikov comenzaba a sentirse cansado.
fr
et je l'ai m?me pay? fort cher.
en
"But I DID" reiterated Nozdrev.
eu
Leku askotan, lurra zapaltzean, ura agertzen zen oinen azpian, hain zen behea inguru hura.
es
En muchas partes, cuando se pisaba el suelo, ?ste rezumaba agua, tanta era la humedad que hab?a en aquellos campos bajos.
fr
 
en
 
eu
Hasieran, tentuz ibili ziren, lurra kontu handiz zapalduz, baina azkenean, alferrik ari zirela oharturik, zuzen ibiltzeari ekin zioten, kontuan hartu gabe non zegoen lokatz gehiago eta non gutxiago.
es
En los primeros momentos pon?an el pie con sumo cuidado, pero despu?s, al comprobar que era todo igual, acabaron por continuar avanzando sin preocuparse de d?nde hab?a mucho o poco barro.
fr
-Mais tu ?tais ? la foire ?
en
"However, let me show you the boundary where my lands come to an end."
eu
Aldi luze batez ibilian ibili ondoren, muga ikusi zuten: zurezko zutoin txiki bat eta lubaki mehar bat.
es
Caminaron a?n un buen trecho hasta que por ?ltimo vieron, efectivamente, la linde, que consist?a en una estrecha zanja y un peque?o poste de madera.
fr
-Eh bien, nigaud, ne peut-on en m?me temps ?tre ? la foire et acheter un terrain ?
en
So saying, he started to conduct his guests across a field which consisted mostly of moleheaps, and in which the party had to pick their way between strips of ploughed land and of harrowed.
eu
-Horra hor muga! -esan zuen Nozdriovek-. Alde honetan dakusazuen guztia nirea duk, eta beste aldean ikusten den baso hori eta basoaz harantzago dagoen guztia ere nirea duk.
es
?Ya estamos en la linde! -exclam? Nozdriov-. Todo lo que ves del lado de ac? me pertenece, e incluso del otro lado, ese bosque que negrea y lo que se halla detr?s del bosque tambi?n me pertenece.
fr
Oui, j'?tais ? la foire ; et pendant ce temps mon intendant terminait ici pour moi.
en
Soon Chichikov began to feel weary, for the terrain was so low-lying that in many spots water could be heard squelching underfoot, and though for a while the visitors watched their feet, and stepped carefully, they soon perceived that such a course availed them nothing, and took to following their noses, without either selecting or avoiding the spots where the mire happened to be deeper or the reverse.
eu
-Noiztik da hirea baso hori? -galdetu zion koinatuak-. Orain dela gutxi erosi duk, ala?
es
-?Y desde cu?ndo te pertenece? -pregunt? el cu?ado-. ?Acabas de comprarlo hoy?
fr
-Ah, si c'est ton intendant !...
en
At length, when a considerable distance had been covered, they caught sight of a boundary-post and a narrow ditch.
eu
Lehen ez zuan hirea.
es
Pues antes no te pertenec?a.
fr
conc?da le beau-fr?re en hochant la t?te d'un air sceptique.
en
"That is the boundary," said Nozdrev.
eu
-Bai, orain dela gutxi erosi diat-erantzun zuen Nozdriovek.
es
-S?, acabo de comprarlo no hace muchos segundos-repuso Nozdriov.
fr
On n'y voyait ni livres, ni papier, mais seulement des sabres et deux fusils, l'un de trois cents, l'autre de huit cents roubles ;
en
"Everything that you see on this side of the post is mine, as well as the forest on the other side of it, and what lies beyond the forest."
eu
-Eta noiz izan duk hain azkar erosteko denborarik?
es
-?Cu?ndo has tenido tiempo de comprarlo?
fr
apr?s examen, le beau-fr?re se borna ? secouer la t?te.
en
"WHEN did that forest become yours?" asked the brother-in-law.
eu
-Duela hiru egun erosi diat, eta, mila deabru!, garesti ordaindu.
es
-Bueno, hace tres d?as que lo compr?. Y, ?diablos!, por cierto que lo pagu? caro.
fr
Puis Nozdriov exhiba des poignards turcs, dont l'un portait grav? par erreur :
en
"It cannot be long since you purchased it, for it never USED to be yours."
eu
-Baina orain dela hiru egun azokan hengoen.
es
-Si entonces est?bamos en la feria.
fr
Ma?tre Sav?li S?r?briakov.
en
"Yes, it isn't long since I purchased it," said Nozdrev.
eu
-Ai, Sofron hori!
es
-?No seas inocente!
fr
Les sons en ?taient assez agr?ables, mais le m?canisme paraissait endommag? :
en
"How long?"
eu
Ezinezkoa al da aldi berean azokan egotea eta baso bat erostea?
es
?Es que uno no puede comprar tierras mientras est? en la feria?
fr
le son se prolongea quelques minutes.
en
"How long?
eu
Administratzaileak erosi zian ni kanpoan nintzela.
es
S? que estaba en la feria, pero el administrador las compr?, mientras yo me hallaba ausente.
fr
Alors, Nozdriov ?tala devant eux ses pipes en bois, en terre, en ?cume, ses pipes neuves et culott?es, avec ou sans ?tuis en peau de daim ;
en
Why, I purchased it three days ago, and gave a pretty sum for it, as the devil knows!"
eu
-Administratzaileak, bai!
es
-S?, por supuesto, tu administrador...
fr
un chibouk ? bout d'ambre r?cemment gagn? aux cartes ;
en
"Indeed?
eu
-esan zuen koinatuak, baina ezbaian geratu zen eta buruari eragin zion.
es
-dijo el cu?ado sacudiendo la cabeza y sonriendo con iron?a.
fr
Apr?s un hors-d'?uvre de balyk, ils se mirent ? table vers cinq heures.
en
Why, three days ago you were at the fair?"
eu
Gonbidatuak lehengo bide kaxkar beretik itzuli ziren etxera.
es
Los invitados volvieron por un camino tan c?modo como a la ida.
fr
certains mets ?taient br?l?s, d'autres pas du tout cuits.
en
"Wiseacre!
eu
Nozdriovek bere langelara eraman zituen, non ez baitzen inondik ere ikusten ez paperik, ez libururik, ez langeletan egon ohi diren bestelako gauzen arrastorik;
es
Nozdriov los llev? a su despacho, en el que, sin embargo, no hab?a nada de lo que acostumbran a tener los despachos, es decir, libros y papeles.
fr
On voyait que le cuisinier ob?issait surtout ? son inspiration, et jetait dans le pot ce qui lui tombait sous la main :
en
Cannot one be at a fair and buy land at the same time?
eu
sable batzuk besterik ez zegoen hormetan esekirik, eta bi fusil, hirurehun errublokoa bata eta zortziehunekoa bestea.
es
Lo ?nico que se ve?a all?, colgando de las paredes, eran sables y dos escopetas, una de ochocientos y otra de trescientos rublos.
fr
 
en
 
eu
Koinatuak fusilak aztertu, eta ezker-eskuin eragin zion buruari besterik gabe.
es
El cu?ado, en cuanto las vio, se redujo a menear la cabeza.
fr
poivre, choux, lait, jambon, pois ; pourvu que ce f?t chaud, la saveur n'avait qu'une m?diocre importance.
en
Yes, I WAS at the fair, and my steward bought the land in my absence."
eu
Gero, Turkiako sastakaiak ikusi zituzten, zeinetako batean "Saveli Sibiriakov eskulangilea" zizelatua zuen-tronpaturik-norbaitek.
es
Despu?s les ense?? unos pu?ales turcos, en uno de los cuales se le?a grabado por error: "Maestro Saveli Sibiriakov."
fr
Par contre, Nozdriov ne m?nagea pas les vins.
en
"Oh, your STEWARD bought it."
eu
Horren ondotik, organotxoari iritsi zitzaion erakutsia izateko txanda.
es
A continuaci?n les mostr? un organillo, que Nozdriov se apresur? a hacer tocar.
fr
On n'avait pas encore servi le potage qu'il versait d?j? ? ses invit?s un grand verre de porto et un autre de haut-sauternes, le simple vin de Sauternes ?tant inconnu dans nos provinces.
en
The brother-in-law seemed doubtful, and shook his head.
eu
Nozdriovek, biraderari eraginik, mazurka baten doinua joarazi zion gonbidatuen aurrean. Organotxoak nahikoa soinu polita ateratzen zuen, baina, halako batean, zerbait gertatu zitzaion barruan:
es
Aquel instrumento sonaba de modo muy agradable, pero ten?a que tener por dentro alg?n desperfecto, puesto que la mazurca que estaba tocando concluy? con el Mambr? se fue a la guerra y el Mambr? se transform? de pronto en un conocido vals.
fr
connaissant le go?t de nos gentill?tres, les marchands ont soin de corser ce vin avec du rhum et parfois m?me de l'eau-devie, persuad?s que les estomacs russes supportent tout.
en
The guests returned by the same route as that by which they had come;
eu
mazurka "Mambru gerrara joan zen" kantarekin bukatu zen, eta, bat-batean, antzinako bals ezagun bati ekin zion "Mambru gerrara joan zen" kantaren erdian.
es
 
fr
 
en
 
eu
Nozdriovek aspalditxo utzia zion biraderari eragiteari, baina organotxoko errejistro batek-oso kementsua bera-ez zuen inola ere isildu nahi, eta luzaz aritu zen bera bakarrik joka.
es
Nozdriov hac?a ya rato que no le daba vueltas al manubrio, y no obstante el organillo era tan travieso que en manera alguna quer?a permanecer en silencio, y todav?a continu? sonando por s? solo.
fr
Il demanda ensuite une bouteille d'un vin sp?cial qu'il baptisa bourguignon-champagnon, ce breuvage ayant, ? l'en croire, le bouquet des deux vins.
en
whereafter, on reaching the house, Nozdrev conducted them to his study, which contained not a trace of the things usually to be found in such apartments-such things as books and papers.
eu
Gero, pipak erakutsi zizkien;
es
 
fr
 
en
 
eu
denetarikoak zeuzkan: zurezkoak, buztinezkoak, magnesitazkoak, keak belztuak eta belztu gabeak, antez forratuak zein forratu gabeak, tututxoa anbarrezkoa zuen txibuki bat aspaldi ez zela jokoan irabazia...
es
Despu?s les lleg? el turno a las pipas, pipas de madera, de espuma y de barro, culotadas y sin culotar, forradas con gamuza y sin forrar, una larga pipa con boquilla de ?mbar que acababa de ganar hac?a poco, una bolsita de tabaco bordada por cierta condesa que en otros tiempos se enamor? perdidamente de ?l y cuyas manos, seg?n la expresi?n del propio Nozdriov, eran superf?, con lo que seguramente pretend?a indicar el m?ximo de la perfecci?n.
fr
Il versait de larges rasades ? ses voisins, mais se servait parcimonieusement. La m?fiance de Tchitchikov fut aussit?t ?veill?e ;
en
On the contrary, the only articles to be seen were a sword and a brace of guns-the one "of them worth three hundred roubles," and the other "about eight hundred."
eu
Tabako-zorrotxo bat ere bazegoen pipen artean, posta-geltoki batean txoratzeko punturaino maitemindu zitzaion kondesa batek brodatua; Nozdriovek azaldu zuenez, harako kondesa haren eskutxoak guztiz superfliu ziren (nonbait, perfekzioaren goren maila adierazi nahi zuen hitz horrekin).
es
M?s tarde tomaron un aperitivo de salm?n ahumado y cuando se sentaron a comer eran ya casi las cinco. Era f?cil advertir que para Nozdriov la comida no representaba lo principal.
fr
 
en
 
eu
Bitarte hartan, gaizkata-xerra onduak jan zituzten, eta arratsaldeko bostak aldera eseri ziren mahaira.
es
Conced?a escasa importancia a los guisos, de los cuales unos se hab?an quemado y en cambio otros estaban crudos.
fr
laissant Nozdriov discourir ou r?galer son beau-fr?re, il en profitait pour verser dans son assiette le contenu de son verre.
en
The brother-in-law inspected the articles in question, and then shook his head as before.
eu
Nabari zenez, janaria ez zen Nozdrioven kezka nagusia; jateak ez zuen garrantzizko lekurik betetzen haren bizitzan:
es
Se ve?a claramente que el cocinero se dejaba llevar m?s por la inspiraci?n del momento, y met?a en la cazuela lo que ten?a al alcance de la mano;
fr
On apporta bient?t de l'eau-de-vie de sorbe qui, d'apr?s Nozdriov, rappelait la prune ? s'y m?prendre, mais qui, au profond ?tonnement des invit?s, se r?v?la un atroce tord-boyaux.
en
Next, the visitors were shown some "real Turkish" daggers, of which one bore the inadvertent inscription, "Saveli Sibiriakov, Master Cutler."
eu
jaki batzuk lar erreta atera zituzten, eta beste batzuk, aldiz, erdi egosirik, ia gordinik.
es
si encontraba pimienta, met?a pimienta si col, met?a col.
fr
On d?gusta ensuite un baume, au nom d'autant plus difficile ? retenir que l'amphitryon lui en donna plusieurs.
en
Then came a barrel-organ, on which Nozdrev started to play some tune or another.
eu
Bistakoa zen sukaldariak unean uneko etorriaren arabera jokatzen zuela; irispidean zer eduki, horrixe heltzen zion:
es
 
fr
 
en
 
eu
piperrautsa hurbil bazeukan, piperrautsa botatzen zuen; eskueran aza edukiz gero, aza lapikora, edo esnea, edo urdaiazpikoa, edo ilarrak, hitz batean, edozer, aski zuen prestaturikoa bero egotea, beti izango zuen-eta gusturen bat edo beste.
es
Y de este modo recurr?a a la leche a los guisantes, al jam?n... En resumen, todo era bueno mientras resultara algo caliente, ya que sabor siempre tendr?a alguno.
fr
Le d?ner ?tait termin?, les bouteilles vid?es, mais les convives ne se d?cidaient point ? lever la s?ance. Pour rien au monde, Tchitchikov n'e?t abord? devant le beaufr?re l'affaire qui lui tenait ? c?ur.
en
For a while the sounds were not wholly unpleasing, but suddenly something seemed to go wrong, for a mazurka started, to be followed by "Marlborough has gone to the war," and to this, again, there succeeded an antiquated waltz.
eu
Nozdriovek, ordea, arreta handia egin zion edatekoari:
es
Por el contrario, Nozdriov jug? un buen papel en el cap?tulo de los vinos.
fr
Ce sujet exigeait la solitude, l'intimit?. Au reste, le bonhomme n'aurait su ?tre dangereux ; il s'?tait consciencieusement piqu? le nez, et demeurait plant? sur sa chaise en dodelinant de la t?te.
en
Also, long after Nozdrev had ceased to turn the handle, one particularly shrill-pitched pipe which had, throughout, refused to harmonise with the rest kept up a protracted whistling on its own account.
eu
zopa zerbitzatu aurretik, mukuru bete zituen Portoko ardoz gonbidatuen edalontziak, eta gero Haut Sauterne ardoa isuri zien, probintzietako hiri eta herrietan ez baita Sauterne arruntik izaten.
es
Antes de que fuera servida la sopa ya hab?a llenado a sus hu?spedes un, gran vaso de oporto y otro de Haut Sauterne, pues en las capitales de provincia y de distrito no est? de moda el simple sauterne.
fr
S'apercevant enfin de son ?tat d?sesp?r?, il commen?a de prendre cong?, mais d'une voix molle, p?teuse ;
en
Then followed an exhibition of tobacco pipes-pipes of clay, of wood, of meerschaum, pipes smoked and non-smoked;
eu
Gero, botila bat Madeirako ardo ekartzeko agindu zuen, kapitain jeneral batek inoiz edango lukeena baino hobea.
es
Despu?s, Nozdriov orden? que trajeran una botella de vino de Madeira que ni siquiera un mariscal de campo hab?a probado jam?s.
fr
-Je ne te l?che pas ! d?clara Nozdriov.
en
pipes wrapped in chamois leather and not so wrapped;
eu
Madeira hark ahosabaia erretzen zuen, zeren saltzaileek, Madeirako ardoa atsegin duten lurjabeen gustuen jakitun, gupidarik gabe nahasten baitzuten ronez, eta batzuetan errege-ura ere botatzen zioten, errusiarraren urdaila dena eramateko gai delako uste sendoan.
es
Efectivamente, el madeira parec?a abrasar el paladar, porque los comerciantes, que saben los gustos de los propietarios, quienes saborean el buen madeira, le agregaban ron en enormes cantidades, e incluso a veces vodka, confiados en que e el est?mago de los rusos es capaz de soportarlo todo.
fr
-Non, mon ami, non ; donne-moi cong?, insista le beau-fr?re ; autrement tu me d?sobligerais. -Tr?ve de sornettes ;
en
an amber-mounted hookah (a stake won at cards) and a tobacco pouch (worked, it was alleged, by some countess who had fallen in love with Nozdrev at a posthouse, and whose handiwork Nozdrev averred to constitute the "sublimity of superfluity"-a term which, in the Nozdrevian vocabulary, purported to signify the acme of perfection).
eu
Hurrena, edari berezi bat ekartzeko agindu zuen Nozdriovek; azaldu zienez, Borgoniako ardoa eta xanpaina zituen nahasian.
es
Acto seguido trajeron una botella especial que, seg?n dijo el anfitri?n, conten?a una mezcla de champa?a y borgo?a.
fr
nous allons faire une petite banque. -Taille-la tout seul, fr?re ; ma femme m'en voudrait trop.
en
Finally, after some hors-d'oeuvres of sturgeon's back, they sat down to table-the time being then nearly five o'clock.
