Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Ama, Maxim Gorki / Jose Morales Belda (Ibaizabal, 1995
)
eu
Nire aita Viatkako lantegi bateko zuzendaria da, eta nik irakasle izatea erabaki nuen.
es
Mi padre es director de una f?brica en Viatka, y yo me hice profesor.
fr
Mon p?re est directeur de fabrique ? Viatka, et moi, je suis devenu instituteur.
en
My father was superintendent in a mill in Vyatka, and I became a teacher.
eu
Baina herrian mujikei liburuxkak ematen nizkiela eta, kartzelan sartu ninduten.
es
Pero me puse a repartir libros entre los de la aldea y me metieron en la c?rcel.
fr
Mais je me suis mis ? distribuer des livres aux villageois, et on m'a mis en prison.
en
But I began to give books to the peasants in the village, and was put in prison for it.
eu
Kartzelatik irtendakoan, saltzaile aritu nintzen liburu-denda batean, baina ez nuen zuhur jokatu eta kartzelara joan nintzen berriro, gero Arkhangelskera erbesteratu ninduten.
es
Despu?s estuve empleado en una librer?a, pero fui poco prudente y me detuvieron de nuevo, luego me mandaron a Arkhangel...
fr
Ensuite, j'ai ?t? employ? dans une librairie, mais l? j'ai ?t? imprudent et l'on m'a arr?t? de nouveau, puis on m'a envoy? ? Arkhangelsk...
en
When I came out of prison I became clerk in a bookstore, but not behaving carefully enough I got myself into prison again, and was then exiled to Archangel.
eu
Han ere hainbat tirabira izan nuen gobernadorearekin eta Itsaso Zuriko kostaldera bidali ninduten, eta bost urte eman nituen hango herrixka batean.
es
All? tambi?n tuve disgustos con el gobernador, y me enviaron a una caba?a a orillas del Mar Blanco, donde estuve cinco a?os.
fr
J'ai eu des ennuis, l? aussi, avec le gouverneur, on m'a exp?di? dans un hameau, au bord de la mer Blanche, o? je suis rest? cinq ans.
en
There I also got into trouble with the governor, and they sent me to the White Sea coast, where I lived for five years."
eu
Haren ahotsa bare eta leun entzuten zen eguzkiak dirdiratsu argitutako gelan.
es
Su voz sonaba igual y tranquila en la clara habitaci?n inundada de sol.
fr
Sa voix r?sonnait, calme et ?gale, dans la pi?ce claire, inond?e de soleil.
en
His talk sounded calm and even in the bright room flooded with sunlight.
eu
Amak horrelako istorio asko entzunak zituen lehenago ere, eta inoiz ez zuen ulertzen zergatik kontatzen zituzten horren lasaitasun handiz, ezinbestean gertatu beharrekoak balira bezala.
es
La madre hab?a o?do ya muchas historias del mismo tipo, y nunca hab?a podido comprender por qu? los amigos de Paul las refer?an con tanta calma, como si se tratase de hechos inevitables.
fr
La m?re avait bien souvent entendu des histoires de ce genre et elle n'avait jamais pu comprendre pourquoi les amis de Paul les racontaient avec tant de calme comme s'il s'agissait d'?v?nements in?vitables.
en
but she could never understand why they were related with such composure, why no blame was laid on anybody for the suffering the people had gone through, why these sufferings were regarded as so inevitable.
eu
-Gaur nire arreba etorriko da! -jakinarazi zion.
es
-Mi hermana llegar? hoy-anunci? ?l.
fr
Ma s?ur arrivera aujourd'hui, annon?a-t-il.
en
"My sister is coming to-day," he announced.
eu
-Ezkonduta dago?
es
-?Est? casada?
fr
Elle est mari?e ?
en
"Is she married?"
eu
-Alarguna da.
es
-Es viuda.
fr
Elle est veuve.
en
"She's a widow.
eu
Senarra Siberian erbesteratuta egon zen, baina ihes egin zuen eta orain dela bi urte atzerrian hil zen birikeriak jota...
es
Su marido fue desterrado a Siberia, pero huy? y muri? de tuberculosis en el extranjero, hace dos a?os.
fr
Son mari a ?t? exil? en Sib?rie, mais il s'en est enfui, et il est mort de tuberculose ? l'?tranger, il y a deux ans...
en
Her husband was exiled to Siberia; but he escaped, caught a severe cold on the way, and died abroad two years ago."
eu
-Zu baino gazteagoa da?
es
-?Es m?s joven que usted?
fr
Elle est plus jeune que vous ?
en
"Is she younger than you?"
eu
-Sei urte zaharragoa.
es
-Tiene seis a?os m?s.
fr
Elle a six ans de plus.
en
"Six years older.
eu
Esker on handia zor diot.
es
Yo le debo mucho.
fr
Je lui dois beaucoup.
en
I owe a great deal to her.
eu
Entzun behar duzu nola jotzen duen! Pianoa berarena da...
es
?Ya la oir? tocar!
fr
 
en
 
eu
izan ere, hemengo gauza gehienak berarenak dira;
es
Ese piano es suyo, como otras muchas cosas de aqu?;
fr
Vous entendrez comme elle joue !
en
Wait, and you'll hear how she plays.
eu
liburuak nireak...
es
los libros son m?os.
fr
Ce piano est ? elle...
en
That's her piano.
eu
-Eta non bizi da?
es
-?D?nde vive?
fr
comme d'ailleurs beaucoup de choses ici ; les livres sont ? moi...
en
There are a whole lot of her things here, my books-- "
eu
-Leku guztietan! -erantzun zuen irribarre eginez-.
es
-En todas partes-respondi? ?l, sonriendo-.
fr
Partout, r?pondit-il en souriant.
en
"Everywhere," he answered with a smile.
eu
Pertsona ausart baten beharra dagoen lekuan, hortxe dago bera.
es
En todas partes donde hay necesidad de alguien audaz, se la encuentra.
fr
Partout o? on a besoin d'une cr?ature audacieuse, on la trouve.
en
"Wherever a brave soul is needed, there's where you'll find her."
eu
- Bera ere auzi honetan sartuta dago?
es
 
fr
 
en
 
eu
-galdetu zuen amak.
es
-?Ella se ocupa tambi?n...
fr
Elle s'occupe aussi...
en
"Also in this movement?"
eu
- Bai noski!
es
de la causa?
fr
 
en
 
eu
-esan zuen Nikolaik.
es
-?Desde luego!
fr
de la cause ? Bien entendu !
en
"Yes, of course."
eu
Berehala joan zen lanera, eta ama egunez egun temati eta lasai jendeak aurrera zeraman "auzi horretaz" pentsatzen geratu zen.
es
Se march? a la oficina, en tanto que la madre se pon?a a pensar en "esta causa" que unos cuantos hombres sosten?an, d?a tras d?a, con obstinaci?n y serenidad.
fr
Il partit ? son bureau, tandis que la m?re se prit ? penser ? " cette cause " que des hommes soutenaient jour apr?s jour avec obstination et s?r?nit?.
en
He soon left to go to work, and the mother fell to thinking of "that movement" for which the people worked, day in, day out, calmly and resolutely.
eu
Eta gau ilunean mendi baten aurrean bezala sentitu zen haien aurrean.
es
Se sent?a ante ellos como ante una monta?a nocturna.
fr
Et elle se sentait devant eux comme devant une montagne, la nuit.
en
When confronting them she seemed to stand before a mountain looming in the dark.
eu
Eguerdi aldera, soineko beltzez jantzitako dama garai eta lirain bat agertu zen.
es
Hacia el mediod?a lleg? una se?ora alta y esbelta, vestida de negro.
fr
Vers midi, arriva une dame, grande et svelte, en robe noire.
en
About noon a tall, well-built lady came.
eu
Atea ireki zionean, aldean zekarren maleta txiki horia lurrean utzi, berehalakoan amaren eskua hartu, eta galdetu zion:
es
Cuando la madre le abri? la puerta, la visitante dej? en el suelo una peque?a maleta amarilla y tom? vivamente la mano de Pelagia.
fr
Quand la m?re lui eut ouvert la porte, la visiteuse jeta ? terre une petite valise jaune et saisit vivement la main de P?lagie :
en
When the mother opened the door for her she threw a little yellow valise on the floor, and quickly seizing Vlasova's hand, asked:
eu
-Pavel Mikhailovitxen ama zara, ezta?
es
-Es usted la madre de Paul, ?verdad?
fr
Vous ?tes la maman de Paul, n'est-ce pas ?
en
"Are you the mother of Pavel Mikhaylovich?"
eu
-Bai-erantzun zuen amak, haren jantzi dotoreen eraginez aztoraturik.
es
-S?-respondi? ella, intimidada por la elegancia de aquellas ropas.
fr
Oui, r?pondit-elle, intimid?e par l'?l?gance de ses v?tements.
en
"Yes, I am," the mother replied, embarrassed by the lady's rich appearance.
eu
-Nik irudikatzen zintudan bezalakoxea zara!
es
-Es usted como yo me la imaginaba.
fr
Mon fr?re m'a ?crit que vous iriez vivre chez lui, dit la dame en ?tant son chapeau devant la glace.
en
"That's the way I imagined you," said the lady, removing her hat in front of the mirror.
eu
Nebak berarekin biziko zinela idatzi zidan-zioen damak, ispiluaren aurrean txanoa eranzten zuen bitartean-.
es
Mi hermano me escribi? que vendr?a usted a vivir con ?l-dijo la dama, quit?ndose el sombrero delante del espejo-.
fr
Nous sommes amis depuis longtemps, Paul et moi. Il m'a souvent parl? de vous.
en
"We have been friends of Pavel Mikhaylovich a long time. He spoke about you often."
eu
Pavel Mikhailovitx eta biok aspaldiko lagunak gara.
es
Paul y yo somos amigos hace tiempo.
fr
Sa voix ?tait assourdie, elle parlait lentement, mais ses mouvements ?taient vifs et ?nergiques.
en
Her voice was somewhat dull, and she spoke slowly;
eu
Zutaz hitz egin dit behin baino gehiagotan.
es
Me ha hablado frecuentemente de usted.
fr
Ses grands yeux gris avaient un sourire jeune et franc ;
en
but her movements were quick and vigorous.
eu
Haren ahotsa apur bat zakarra zen; astiro hitz egiten zuen, baina kementsu eta bizkor mugitzen zen. Haren begi gris handiek irribarre egiten zuten gaztetasunez eta dirdiratsu, lokietan izpi antzeko zimur txikiak zituen jada, eta zilar koloreko ile urdin bakanek dirdira egiten zuten belarri txikien hegalaren gainean. -Goseak nago!
es
Su voz era mate, y hablaba despacio, pero sus movimientos eran vivos y en?rgicos. Sus grandes ojos grises ten?an una sonrisa joven y franca. Sobre las sienes se percib?an ya fin?simas y peque?as arrugas, y por encima de las menudas orejas, unas mechas de cabellos grises brillaban como plata.
fr
sur ses tempes rayonnaient d?j? de petites rides et, au-dessus de ses oreilles menues, des m?ches de cheveux gris brillaient comme de l'argent.
en
Her large, limpid gray eyes smiled youthfully; on her temples, however, thin radiate wrinkles were already limned, and silver hairs glistened over her ears.
eu
-adierazi zuen-.
es
-Tengo hambre-dijo-.
fr
J'ai faim !
en
"I'm hungry;
eu
Kikara bete kafe edango nuke...
es
Me gustar?a tomar una taza de caf?.
fr
Je boirais bien une tasse de caf?...
en
can I have a cup of coffee?"
eu
-Oraintxe prestatuko dut!
es
-Voy a hacerlo en seguida-replic? la madre.
fr
Je vous en fais tout de suite !
en
"I'll make it for you at once."
eu
-arrapostu zuen amak eta, armairutik kafeontzia hartzeaz batera, ahapeka galdetu zuen-:
es
Y sacando del armario una cafetera, pregunt? muy bajo:
fr
r?pliqua la m?re, et, sortant une cafeti?re de l'armoire, elle demanda tout bas :
en
The mother took down the coffee apparatus from the shelf and quietly asked:
eu
Pavelek nitaz hitz egin dizu?
es
-?Es cierto que Paul habla de m??
fr
C'est vrai que Paul parle de moi ?
en
" Did Pasha speak about me?"
eu
-Luze...
es
-Y no poco...
fr
Beaucoup...
en
"Yes, indeed, a great deal."
eu
Larruzko zigarrontzi txiki bat atera zuen, zigarro bat piztu eta., gelatik paseatuz, galdetu zuen:
es
Sac? un peque?o estuche de cuero del que extrajo un cigarrillo, lo encendi? y, yendo y viniendo por el cuarto, pregunt?:
fr
Elle tira un petit ?tui en cuir, en sortit une cigarette, l'alluma et, allant et venant dans la pi?ce, demanda :
en
The lady took out a little leather cigarette case, lighted a cigarette, and inquired:
eu
-Zu oso beldur zara berari zer gertatuko, ezta?
es
-?Est? muy inquieta por ?l?
fr
Vous ?tes tr?s inqui?te ? son sujet ?
en
"You're extremely uneasy about him, aren't you?"
eu
Amak, alkoholezko labexkan kafeontziaren azpian dardarka ari ziren sugar urdinei begira, irribarre egiten zuen.
es
Mientras miraba la llama azul del infiernillo de alcohol, que temblaba bajo la cafetera, la madre sonre?a.
fr
Tout en observant la flamme bleue de la lampe ? alcool qui tremblotait sous la cafeti?re, la m?re souriait.
en
The mother smiled, watching the blue, quivering flame of the spirit lamp.
eu
Damaren aurrean sentitzen zuen aztoramena zeharo desagertua zen pozaren sakonean.
es
Su turbaci?n ante la dama hab?a desaparecido en la profundidad de su alegr?a.
fr
Son trouble devant la dame avait disparu dans la profondeur de sa joie.
en
Her embarrassment at the presence of the lady vanished in the depths of her joy.
eu
"Beraz, nitaz hitz egiten din, zein onbera den!" -pentsatzen zuen, eta aldi berean ahapeka zioen-:
es
"As? que habla de m? el chico...", pens?, y dijo lentamente: -Desde luego, es duro, pero antes era peor;
fr
 
en
 
eu
Jakina, gogorra da, baina lehen okerragoa zatekeen, orain badakit ez dagoena bakarrik... -Eta nola duzu izena?
es
ahora ya s? que no est? solo... -?C?mo se llama usted?
fr
" Ainsi, il parle de moi, mon brave gar?on ", pensa-t-elle, et elle dit avec lenteur :
en
"So he talks about me, my dear son!" she thought. "You asked me whether I'm uneasy?
eu
- Sofia!
es
 
fr
 
en
 
