Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Ama, Maxim Gorki / Jose Morales Belda (Ibaizabal, 1995
)
eu
Jojola nabarmenki aldatu zen.
es
El Peque?o Ruso cambiaba a ojos vistas.
fr
Le Petit-Russien changeait ? vue d'?il.
en
The Little Russian changed considerably.
eu
Aurpegia zargaldu zitzaion eta puztuta zituen betazalak, beherantz erorita, begi arranpaloak erdizka estaliz.
es
Sus mejillas se hab?an hundido, y sus pesados p?rpados ca?an sobre los ojos salientes, semicerr?ndolos.
fr
Ses joues s'?taient creus?es et ses paupi?res appesanties tombaient sur ses yeux bomb?s en les fermant ? demi.
en
His face became hollow-cheeked; his eyelids got heavy and drooped over his round eyes, half covering them.
eu
Haren aurpegian ximur mehe bat agertu zen sudurzuloetatik ezpain-ertzetaraino.
es
Una tina arruga descend?a de las aletas de la nariz a las comisuras de los labios.
fr
Une fine ride descendait de ses narines jusqu'aux commissures des l?vres.
en
His smiles were wrung from him unwillingly, and two thin wrinkles were drawn from his nostrils to the corners of his lips.
eu
Gero eta gutxiago hitz egiten zuen eguneroko gauza eta arazo arruntez, baina gero eta sarriagotan, biziki gogo-beroturik, denak kutsatzen zituen gar hordigarri batek hartuta, etorkizunaz mintzatzen zen, askatasuna eta arrazoia nagusituko ziren eguneko jai eder eta argitsuaz.
es
Hablaba menos de las cosas, los gestos y los hechos cotidianos, pero se inflamaba cada vez m?s, presa de un entusiasmo que contagiaba a sus oyentes, celebrando el porvenir, la fiesta luminosa y magn?fica del triunfo de la libertad y la raz?n.
fr
Il parlait moins des choses et des faits et gestes quotidiens, mais il s'enflammait plus souvent, en proie ? un enthousiasme qui gagnait tous les auditeurs ; il c?l?brait l'avenir, la f?te lumineuse, magnifique du triomphe de la libert? et de la raison.
en
on the other hand, he was more frequently enkindled with a passionate fire; and he intoxicated his listeners with his ecstatic words about the future, about the bright, beautiful holiday, when they would celebrate the triumph of freedom and reason.
eu
Isairen hilketaren auzia zeharo ahaztu zenean, hala esan zuen, nazkaz eta tristuraz erdi irribarre eginez:
es
Cuando la muerte de Isa?as pareci? olvidada, dijo un d?a, con tono desde?oso y sonrisa triste:
fr
Quand la mort d'Isa?e parut oubli?e, il dit un jour d'un ton d?daigneux et en souriant tristement :
en
When the investigations of Isay's murder ceased, he said in disgust and smiling sadly:
eu
-Herria ez ezik, zakurrak bailiran gure aurka xaxatzen dituzten pertsonak ere gorrotatzen dituzte.
es
-Si no aman al pueblo, nuestros enemigos tampoco aprecian a aqu?llos que les sirven de perros para acosarnos.
fr
Ce n'est pas leur fid?le Judas qu'ils regrettent, mais... leurs pi?ces d'argent...
en
They have no concern for their faithful Judases, they care only for their shekels-only for them."
eu
Ez dira beren Judas leialaz kezkatzen, zilarrezko txanponez baizik...
es
No echan de menos a su fiel Judas, sino a las monedas de plata.
fr
Assez parl? de ?a, Andr? !...
en
And after a sullen silence, he added:
eu
-Aski duk, Andriusha! -esan zuen Pavelek fermuki.
es
-No hables de eso, Andr?s-dijo firmemente Paul.
fr
dit Paul avec fermet?.
en
"And I pity that man the more I think of him.
eu
Amak ahapeka gaineratu zuen:
es
La madre a?adi? a media voz:
fr
La m?re ajouta ? mi-voix :
en
I didn't intend to kill him-didn't want to!"
eu
-Puska ustel bat jo dute, eta deuseztatu egin da!
es
-Se ha golpeado un tronco podrido, y se deshizo en polvo.
fr
On a heurt? un tronc pourri, il est tomb? en poussi?re !
en
"You happened to knock against something rotten, and it fell to pieces," added the mother in a low voice.
eu
-Bidezkoa da, baina ez kontsolagarria!
es
-?Es justo... pero no es consolador!
fr
C'est juste, mais ce n'est pas consolant !
en
"You're right-but that's no consolation."
eu
-arrapostu zuen jojolak gogoilun.
es
-replic? taciturno Andr?s.
fr
r?pliqua Andr?, morose.
en
He often spoke in this way.
eu
Sarritan esaten zituen hitz horiek, eta haren ezpainetan halako esanahi berezi eta orokor bat hartzen zuten, mingotsa eta garratza... ...
es
Repet?a con frecuencia estas palabras que, en su boca, tomaban un sentido particular, que abarcaba todo, amargo y c?ustico.
fr
Il r?p?tait souvent ces paroles qui prenaient dans sa bouche un sens particulier, qui embrassait toutes choses, amer et caustique... ...
en
In his mouth the words assumed a peculiar, universal significance, bitter and corrosive.
eu
Eta azkenik, iritsi zen egun hura, Maiatzaren Lehena.
es
Y, al fin, lleg? el tan esperado Primero de Mayo.
fr
Et voici qu'arriva le Premier Mai, ce jour attendu.
en
At last, it was the first of May!
eu
Sirena orroka hasi zen, beti bezala, larderiatsu eta zorrotz.
es
La sirena llam? como de costumbre, imperiosa y dominadora.
fr
La sir?ne hurla, comme d'ordinaire, imp?rieuse et dominatrice.
en
The whistle shrilled as usual, powerful and peremptory.
eu
Ama, gau osoa begirik batu ezinik eman ondoren, jauzi batez altxatu zen ohetik eta sua piztu zuen bezperatik prest zeukan samovarrean. Beti bezala, semearen eta Andreiren gelako atea jotzera joan zen, baina, une batez hausnartu ondoren, eskua astindu eta leiho alboan eseri zen, ahurra aurpegian jarrita, hagineko mina balu bezala.
es
La madre, que no hab?a pegado ojo en toda la noche, salt? de la cama y encendi? el samovar preparado la v?spera. Iba, como siempre, a llamar a la puerta de su hijo y de Andr?s, pero se detuvo, dej? caer el brazo y se sent? junto a la ventana, apoyando la mejilla en la mano como si le dolieran las muelas.
fr
La m?re, qui n'avait pu fermer l'?il de toute la nuit, sauta ? bas de son lit, alluma le samovar pr?par? la veille ; elle allait, comme d'habitude, frapper ? la porte de son fds et d'Andr?, mais elle se ravisa, laissa tomber le bras et s'assit pr?s de la fen?tre, appuyant sa joue sur sa main, comme si elle avait mal aux dents.
en
The mother, who hadn't slept a minute during the night, jumped out of bed, made a fire in the samovar, which had been prepared the evening before, and was about, as always, to knock at the door of her son's and Andrey's room, when, with a wave of her hand she recollected the day, and went to seat herself at the window, leaning her cheek on her hand.
eu
Zeru urdin argian barrena zamar saldo zuri eta arrosak igarotzen ziren lasterka, lurrunaren marruma ozenak izuturik hegan zebiltzan txori handiak bailiran.
es
En el cielo, de un p?lido azul, bogaba r?pidamente un reba?o de ligeras nubes blancas y rosa: hubi?rase dicho un vuelo de p?jaros que hu?an espantados por el sordo mugido del vapor.
fr
Dans le ciel d'un bleu p?le, voguait rapidement un troupeau de l?gers nuages blancs et roses, on e?t dit un vol de gros oiseaux qui s'enfuyaient, effray?s par le sourd mugissement de la vapeur.
en
Clusters of light clouds, white and rosy, sailed swiftly across the pale blue sky, like huge birds frightened by the piercing shriek of the escaping steam.
eu
Ama hodeiei so zegoen, arreta bere baitara bilduta.
es
La madre miraba las nubes y prestaba o?do a los movimientos de su coraz?n.
fr
La m?re regardait les nuages et pr?tait l'oreille aux mouvements de son c?ur.
en
The mother watched the clouds, absorbed in herself.
eu
Astun sumatzen zuen burua, eta begiak, lorik gabeko gauaren ondorioz, lehor.
es
Sent?a la cabeza pesada, y sus ojos enrojecidos por el insomnio, estaban secos.
fr
Elle avait la t?te lourde et ses yeux, rougis par l'insomnie, ?taient secs.
en
Her head was heavy, her eyes dry and inflamed from the sleepless night.
eu
Ezohiko lasaitasuna zuen bularrean, bihotza ezari-ezarian pilpiraka, eta gauza arruntez pentsatzen ari zen...
es
En su pecho reinaba una extra?a calma, los latidos eran regulares y ella pensaba en cosas rutinarias.
fr
Dans sa poitrine r?gnait un calme ?trange, les battements de son c?ur ?taient ?gaux, elle pensait ? des choses coutumi?res...
en
A strange calm possessed her breast, her heart was beating evenly, and her mind dwelt on only common, everyday things.
eu
"Goiz piztu dinat samovarra, irakin eta irakin ura lurrunduko dun!
es
-He encendido el samovar demasiado pronto, va a evaporarse.
fr
J'ai allum? le samovar trop t?t, l'eau va s'?vaporer !
en
"I prepared the samovar too early;
eu
Lo egin dezatela gaur apur bat gehiago!
es
Que duerman hoy un rato m?s.
fr
Ils sont ?puis?s tous les deux...
en
it will boil away.
eu
Leher eginda zeuden biak..."
es
Est?n agotados los dos...
fr
Un jeune rayon de soleil, gai et enjou?, arriva par la vitre ;
en
A cheerful ray of sun looked into the room.
eu
Leihotik, alaiki jostatuz, eguzki errainu goiztiar bat sartu zen, amak haren azpian jarri zuen eskua, eta errainua, dirdiratsu, eskuko azalean pausatu zitzaionean, beste eskuaz laztandu zuen, isilean, pentsakor eta eztiro irribarre eginez.
es
Un joven rayo de sol, alegre y familiar, entr? por la ventana. La madre, extendi? la mano, y cuando se pos?, luminoso, sobre sus dedos, lo acarici? dulcemente con la otra mano, sonriente y pensativa.
fr
la m?re y porta la main, et, lorsqu'il se posa, clair, sur ses doigts, de l'autre main elle caressa doucement, souriante et pensive.
en
She held her hand out to it, and with the other gently patted the bright young beam, smiling kindly and thoughtfully.
eu
Gero zutitu, zaratarik ez ateratzen ahaleginduz samovarraren hoditxoa kendu, bere burua garbitu, eta otoitz egiten hasi zen, bihotz beroz aitaren eginez eta ezpainak isilka mugituz.
es
Luego, se levant?, quit? el tubo del samovar y, esforz?ndose en no hacer ruido, se lav? y se puso a rezar, persign?ndose con fervor y moviendo silenciosamente los labios.
fr
Puis elle se leva, ?ta le tuyau du samovar, en s'effor?ant de ne pas faire de bruit, se lava et se mit ? prier, se signant avec ferveur et remuant les l?vres silencieusement.
en
Then she rose, removed the pipe from the samovar, trying not to make a noise, washed herself, and began to pray, crossing herself piously, and noiselessly moving her lips.
eu
Argitsu zeukan aurpegia, eta eskuineko bekainak, tarteka, gora egiten zuen astiro, eta gero, bat-batean, behera erortzen zen berriro...
es
Su rostro se iluminaba, mientras que, bajo la cicatriz, la ceja se elevaba lentamente y ca?a de nuevo.
fr
Son visage s'?clairait, tandis que, sous sa cicatrice, son sourcil se soulevait lentement, puis retombait soudain...
en
Her face was radiant, and her right eyebrow kept rising gradually and suddenly dropping.
eu
Sirenaren bigarren deia apalagoa izan zen, ez aurrenekoa bezain segurua, oraingoan soinua dardaratia zen, astuna eta hezea.
es
Son? la segunda llamada de la sirena, menos fuerte, menos segura, en un sonido que temblaba denso, concentrado.
fr
Le second coup de la sir?ne retentit, moins fort, moins rassur?, d'un son qui tremblait, dense et moite ;
en
The second whistle blew more softly with less assurance, a tremor in its thick and mellow sound.
eu
Ulu-aldia ohi baino luzeagoa iruditu zitzaion amari.
es
La madre tuvo la impresi?n de que era tambi?n m?s largo que de costumbre.
fr
la m?re eut l'impression qu'il ?tait aussi plus long que d'habitude.
en
It seemed to the mother that the whistle lasted longer to-day than ever.
eu
Gelan jojolaren ahots ozen eta garbia entzun zen.
es
Reson? la clara voz del Peque?o Ruso:
fr
La voix claire du Petit-Russien r?sonna :
en
The clear, musical voice of the Little Russian sounded in the room:
eu
-Pavel!
es
-?Paul!
fr
Paul ! tu entends ?
en
"Pavel, do you hear?
eu
Entzun duk?
es
?Oyes?
fr
L'un d'eux tra?na ses pieds nus sur le parquet ;
en
They're calling."
eu
Bietako batek zorua zapaldu zuen oinutsik, besteak aharrausi gozoa egin zuen...
es
Uno de ellos arrastr? sus pies desnudos sobre el suelo, otro bostez? satisfecho.
fr
quelqu'un bailla avec d?lices.
en
The mother heard the patter of bare feet on the floor and some one yawn with gusto.
eu
-Prest dago samovarra! -oihukatu zuen amak.
es
-El samovar est? listo-dijo la madre.
fr
Le samovar est pr?t !
en
"The samovar is ready," she cried.
eu
-Altxatzen ari gaitun!
es
-?Ya nos levantamos!
fr
cria la m?re. On se l?ve !
en
"We're getting up," Pavel answered merrily.
eu
-erantzun zuen Pavelek pozik.
es
-respondi? alegremente Paul.
fr
r?pondit gaiement Paul.
en
"The sun is rising," said the Little Russian.
eu
-Eguzkia sortzen ari da! -esan zuen jojolak-.
es
-Hace ya sol-dijo Andr?s-, y las nubes corren.
fr
Le soleil brille d?j? !
en
"The clouds are racing;
eu
Eta hodeiak badoaz korrika.
es
Las nubes est?n hoy de m?s.
fr
Ils sont de trop aujourd'hui, les nuages !...
en
they're out of place to-day."
eu
Gaur soberan daude hodeiak...
es
 
fr
 
en
 
eu
Eta sukaldera atera zen, orraztu gabe, logaleak nagiturik, baina pozik.
es
Entr? en la cocina, despeinado, con ojos de sue?o, pero alegre.
fr
Il p?n?tra dans la cuisine, ?bouriff?, chiffonn? par le sommeil, mais joyeux.
en
He went into the kitchen all disheveled but jolly after his sleep.
eu
-Egun on, enetxoa!
es
-?Buenos d?as, madrecita!
fr
Bonne matin?e, petite m?re !
en
"Good morning, mother dear;
eu
Zer moduz egin duzu lo?
es
?C?mo ha dormido?
fr
Comment avez-vous dormi ?
en
how did you sleep?"
eu
Amak harengana hurbildu eta ahapeka esan zion:
es
Ella se acerc? y le dijo en voz baja:
fr
Elle s'approcha de lui et dit ? voix basse :
en
The mother went to him and whispered:
eu
-Mesedez, Andriusha, hi haren alboan joan!
es
-Andr?s, estar?s a su lado, ?verdad?
fr
Mon petit Andr?, tu resteras ? c?t? de lui, hein ?
en
"Andriusha, keep close to him."
