Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)


Prolegomenoak, Inmanuel Kant / Fernando Mendizabal (Klasikoak, 1995 )
aurrekoa | 27 / 27 orrialdea
eu
beti gelditzen da tarteren bat arrazoi huts eta espekulatiboarentzat bakarrik markaturik dagoena;
es
 
fr
 
en
 
eu
hutsune horrek bilarazten digu imintzio eta jolasetan, edota fantasietan beretan ere, itxuraz zeregin eta entretenimendu dirudiena, baina funtsean, arrazoiaren dei gogaikarria isilarazteko dibertimendua besterik ez dena; ba horrek bere determinazioaren arabera eskatzen duena, askitasuna berez ematen duen zerbait da, eta ez beste asmo batzuekin, edo joeren interesean, bakarrik ihardunean jartzen den zerbait.
es
queda siempre en ella un espacio, trazado por la raz?n pura y especulativa, y cuyo vac?o nos fuerza a buscar, seg?n la apariencia, ocupaci?n y distracci?n, pero en verdad, solamente puros pasatiempos en gestos y contorsiones o tambi?n en fantas?as, para acallar el molesto llamamiento de la raz?n que, seg?n su determinaci?n propia, exigen algo que, por s? mismo, la satisfaga y no la conduzca a la actividad con otros prop?sitos o en inter?s de las inclinaciones.
fr
il y reste toujours une place destin?e ? la seule raison sp?culative pure, et dont le vide nous oblige ? chercher dans des balivernes ou ?uvres badines, ou dans les ?carts de l'imagination, une apparence d'occupation et d'aliment ;
en
there is always a space left over, reserved for pure and speculative reason, the vacuity of which prompts us to seek in vagaries, buffooneries, and myticism for what seems to be employment and entertainment, but what actually is mere pastime; in order to deaden the troublesome voice of reason, which in accordance with its nature requires something that can satisfy it, and not merely subserve other ends or the interests of our inclinations.
eu
Horregatik, berez independentea den arrazoiaren alor honekin soilik arduratzen den gogoeta batek erakarmen handia izaten du bere kontzeptuak honela zabaltzen saiatzen den edozeinentzat, ba hain zuzen ere alor horretantxe elkartu behar dute beste ezagutza eta helburu guztiek eta osotasun batean bildu behar dute, nik arrazoiz uste dudan bezala;
es
Por eso, como yo supongo con fundamento, un estudio que se ocupa solamente de este c?rculo de la raz?n, subsistente por s? misma, tiene un gran atractivo para todo aquel que ha buscado solamente ampliar sus conceptos, porque precisamente, en aqu?l, se juntan todos los otros conocimientos, y aun todos los fines, y se deben reunir en un todo;
fr
mais ce n'est l?, au fond, qu'une distraction destin?e ? ?touffer le cri importun d'une raison qui demande quelque chose de conforme ? sa destin?e, o? elle trouve une satisfaction propre, et dont elle ne soit pas l'instrument pour d'autres desseins, ou au profit des inclinations.
en
A consideration, therefore, which is concerned only with reason as it exists for it itself, has as I may reasonably suppose a great fascination for every one who has attempted thus to extend his conceptions, and I may even say a greater than any other theoretical branch of knowledge, for which he would not willingly exchange it, because here all other cognitions, and even purposes, must meet and unite themselves in a whole.
eu
eta oraindik esango nuke, erakarmen handiagoa ere baduela horrek beste edozein jakintza teorikok baino, zeina nekez trukatuko bailuke batek hargatik.
es
 
fr
 
en
 
eu
Horreagatik proposatu ditut nik Prolegomeno hauek, eta ez obra bera, azterketaren plano eta gida-haritzat;
es
y aun debo decir que un atractivo mayor que cualquier otro conocimiento te?rico que no se cambiar?a f?cilmente por ?l.
fr
Une ?tude qui n'a pour objet que le domaine de la raison consid?r?e en elle-m?me, o? toutes les autres connaissances doivent aboutir comme ? leurs fins et se r?unir en un tout, une pareille ?tude a donc, comme je le pr?sume avec raison, pour quiconque ne cherche qu'? ?tendre ses notions, un grand attrait, et je puis bien dire un attrait plus grand que celui qui s'attache ? tout autre savoir th?orique, que l'on ne changerait pas facilement pour celui-l?.
en
I offer, therefore, these Prolegomena as a sketch and text-book for this investigation, and not the work itself.
eu
ba ni oso pozik banago ere obra horrekin, edukin, ordena eta metodoari dagokionez, eta proposizio bakoitza, aurkeztu baino lehen, kontuz-kontuz aztatu eta aztertu delako (izan ere batzuetan urteak behar izan baititut erabat askietsita gelditzeko, ez lan osoari buruz bakarrik, baizik eta batzuetan proposizio bakar baten iturriei buruz ere bai);
es
Pero, por esto, propongo estos Proleg?menos como plan y gu?a de la investigaci?n y no de la obra misma, porque, aun hoy, estoy, sin duda, completamente satisfecho de ?sta en lo que concierne al contenido, al orden y al modo de exposici?n y al cuidado que ha sido concedido a cada frase para reflexionar sobre ella y probarla antes de establecerla (pues he empleado a?os para darme completamente por satisfecho, no solamente del todo, sino hasta de algunas frases particulares en relaci?n con sus fuentes);
fr
Si je propose ces prol?gom?nes comme plan et comme fil conducteur de l'examen plut?t que l'ouvrage m?me, c'est parce que, tout en ?tant aujourd'hui encore pleinement satisfait de celui-ci, pour ce qui est du contenu, de la disposition des mati?res, de la m?thode et de la forme relativement ? chacune des propositions capitales (car il a fallu des ann?es pour que je fusse tout ? fait content non seulement du tout, mais quelquefois aussi d'une seule proposition par rapporta ses sources), j'ai pris ? t?che de peser chaque proposition et de l'examiner avant de l'?tablir, et que je ne suis pas tout ? fait content de mon exposition dans quelques sections de la th?orie ?l?mentaire, par exemple de la d?duction des notions intellectuelles ou de celle des paralogismes de la raison pure, parce qu'une certaine diffusion y cause de l'obscurit?, et qu'on peut y substituer dans l'examen pour le fond ce que disent ici les prol?gom?nes par rapport ? cette section.
en
Although I am even now perfectly satisfied with the latter as far as contents, order, and mode of presentation, and the care that I have expended in weighing and testing every sentence before writing it down, are concerned (for it has taken me years to satisfy myself fully, not only as regards the whole, but in some cases even as to the sources of one particular proposition);
eu
hala ere, ez nago erabat gustura teoria elementalaren zenbait atalburutan, adib., adimen-kontzeptuen dedukzioari buruzkoan, eta arrazoi hutsaren paralogismoari buruzkoan, ba hedadura luzeegiak argitasuna kendu dio azalpenari, eta, beraz, atalburu horiei dagokienez, Prolegomeno hauetan esaten dena har daiteke azterketaren oinarritzat.
es
pero porque no estoy satisfecho con mi exposici?n de algunas partes de la doctrina elemental, por ejemplo, de la deducci?n de los conceptos del entendimiento, o la de los paralogismos de la raz?n pura, pues una cierta amplitud de la misma perjudica a la claridad, en lugar de ella se puede poner el fundamento de la prueba en lo que, respecto a esas partes, dicen los Proleg?menos.
fr
On croit volontiers qu'en fait de pers?v?rance et de travail assidu les Allemands peuvent aller plus loin que d'autres peuples.
en
yet I am not quite satisfied with my exposition in some sections of the doctrine of elements, as for instance in the deduction of the conceptions of the Understanding, or in that on the paralogisms of pure reason, because a certain diffuseness takes away from their clearness, and in place of them, what is here said in the Prolegomena respecting these sections, may be made the basis of the test.
eu
Fama dute alemanek, ezen, ahalegina eta saiatze jarraitua behar den tokian, beste herriak baino aurrerago iristeko gauza direla.
es
Se elogia en el alem?n que, dondequiera que se exige perseverancia y aplicaci?n continua, puede llegar m?s lejos que los otros pueblos.
fr
Si cette opinion est fond?e, c'est ici une occasion de conduire ? son entier ach?vement une ?uvre dont l'heureuse issue n'est gu?re douteuse, et ? laquelle tous les hommes qui pensent prennent un ?gal int?r?t, quoiqu'elle n'ait pas encore abouti, et de confirmer cette honorable opinion, alors surtout que la science dont il s'agit est de telle nature qu'elle peut ?tre port?e d'un seul coup ? la perfection, et recevoir une constitution d?finitive.
en
It is the boast of the Germans that where steady and continuous industry are requisite, they can carry things farther than other nations.
eu
Iritzi hori oinarritua baldin badago, hona hemen aukera ederra eginkizun bat burutzeko, zalantzarik gabe bukaera ona izango duena eta gizaki pentsatzaile guztiek interes berdinarekin begiratzen dutena, baina orain arte lortu gabe dagoena;
es
 
fr
 
en
 
eu
horra berebat aukera, aipatu fama on hori frogatzeko ere; ba izan ere, autuko zientzia hau hain da berezia, ze kolpe batean lortu baitezake perfekzio osoa eta erabateko egoera egonkorra, nondik ez baitu gehiago aurreratuko, eta geroagoko deskubrimenduek ere ez baitute ez handiagotuko eta ez aldatuko (nik ez daukat hemen, argitasun handiagoa lortzearren, behin eta berriz emandako esplikaziorik edo zernahi asmo lortzeko erabiltzen den gehigarrizko probetxurik) honelako abantailarik ez dauka beste inolako zientziak eta eduki ere ezin du, ba horietako inork ere ez dauka autugaitzat ezagumen bat, hain erabat isolatua, besteetatik independentea eta besteekin nahastu ezinekoa denik.
es
Si esta opini?n es fundada, se presenta aqu? una buena ocasi?n de terminar una tarea, de cuyo feliz resultado apenas cabe dudar y en la cual todos los pensadores toman igual parte, pero a cuya soluci?n no se hab?a llegado hasta ahora, y as?, de afirmar esta opini?n favorable, principalmente, puesto que la ciencia, a la cual se refiere, es de una clase tan especial, que, puede ser, de una vez, completada y conducida a un tal estado de permanencia, que no necesita ser llevada m?s all? ni ser aumentada o modificada por descubrimientos posteriores (el adorno por medio de mayor claridad aumentada aqu? o all? o la utilidad a?adida con varios prop?sitos no lo cuento en este caso), ventaja que no tiene ni puede tener otra ciencia alguna, porque ninguna corresponde a la facultad de conocer tan plenamente aislada, independiente de las otras e inconfundible con ellas.
fr
Elle a, en effet, cet avantage de ne pouvoir absolument pas ?tre ?tendue ou accrue par de futures d?couvertes, et de ne pouvoir m?me pas ?tre chang?e (je ne parle pas ici de la nettet? r?sultant d'une clart? sup?rieure ou de l'utilit? ? tous les points de vue possibles), avantage que ne poss?de et ne peut poss?der aucune autre science, parce qu'aucune ne concerne une facult? de conna?tre aussi compl?tement isol?e, ind?pendante de toutes les autres, et sans m?lange avec elles.
en
If this opinion be well founded, an opportunity, a business, presents itself, the successful issue of which we can scarcely doubt, and in which all thinking men can equally take part, though they have hitherto been unsuccessful in accomplishing it and in thus confirming the above good opinion. But this is chiefly because the science in question is of so peculiar a kind, that it can be at once brought to completion and to that enduring state that it will never be able to be brought in the least degree farther or increased by later discoveries, or even changed (leaving here out of account adornment by greater clearness in some places, or additional uses), and this is an advantage no other science has or can have, because there is none so fully isolated and independent of others, and which is concerned with the faculty of cognition pure and simple.
eu
Bestalde, presenteko une hau ere ez dirudi desegokia denik honelako proposamen bat egiteko, ba oraintxe Alemanian, batek ia ez daki zertan enplegatu bere burua, probetxuzko zientziak omen direlako horietan izan ezik, baldin eta, jolasean bakarrik ibili gabe, aldi berean helburu iraunkorra duen iharduera batean aritu nahi badu.
es
A esta imputaci?n m?a, tampoco parece ser desfavorable el tiempo presente, puesto que apenas se sabe ya en Alemania en qu? se puede uno ocupar aparte de las llamadas ciencias ?tiles de tal manera que no se realicen juegos sino tambi?n trabajos en los cuales puede alcanzarse un fin permanente.
fr
Aussi le moment me semble-t-il encourageant pour moi, puisqu'on ne sait presque pas aujourd'hui en Allemagne de quoi l'on peut s'occuper encore en dehors des sciences utiles, si bien que ce n'est cependant pas un simple jeu ; c'est aussi un travail qui doit aboutir ? un r?sultat durable.
en
And the present moment seems, moreover, not to be unfavorable to my expectation, for just now, in Germany, no one seems to know wherewith to occupy himself, apart from the so-called useful sciences, so as to pursue not mere play, but a business possessing an enduring purpose.
eu
Helburu hori lortzeko jakintsuen ahaleginak nola bateratu behar diren eta horretarako baliabideak nola bildu, hori beste batzuei utziko diet.
es
C?mo pueden los esfuerzos de los sabios concentrarse en un tal objeto, para inventar los medios propios a este fin, es cosa que debo dejar a otros.
fr
Je dois laisser ? d'autres d'imaginer les moyens propres ? r?unir les efforts des savants pour un tel but.
en
To discover the means how the endeavors of the learned may be united in such a purpose, I must leave to others.
eu
Hala ere, nire asmoa ez da inori nire tesiak, besterik gabe, jarraitzeko eskatzea, ezta nire buruari horren itxaropenarekin losintxa egitea ere, baina gertatu ohi denez, posible da erasoak, errepikak eta mugapenak etortzea edota konfirmazioa, osagarria eta hedapena etortzea ere bai;
es
Entretanto, mi intenci?n no es exigir a alguien una mera aceptaci?n de mis proposiciones, o lisonjearme solamente con la esperanza, sino que todos pueden, a su gusto, atacarla o realizar con ella repeticiones, limitaciones o confirmaciones, adiciones y ampliaciones;
fr
Mon opinion n'est cependant pas de demander au premier venu une simple ex?cution de mes propositions, ou de me bercer de l'espoir qu'elle aura lieu ; mais des objections, des r?p?titions, des restrictions, ou bien encore une confirmation, un compl?ment et une extension, suivant l'occurrence, peuvent y contribuer, pourvu que l'affaire soit examin?e en principe.
en
In the meantime, it is my intention to persuade any one merely to follow my propositions, or even to flatter me with the hope that he will do so; but attacks, repetitions, limitations, or confirmation, completion, and extension, as the case may be, should be appended.
eu
baina aski da arazoa azpi-azpitik aztertzea eta ezinbestean sortuko da doktrinazko eraikin bat, nirea ez bada ere, ondorengoentzat legatu bat izango dena eta eskerroneko izateko arrazoia emango diena.
es
pero si la cuesti?n es examinada fundamentalmente, no puede menos de producirse por este medio un sistema, ya que no el m?o, que puede ser un legado para la posteridad, por lo cual tendr? ?sta un motivo de agradecimiento.
fr
Il est alors in?vitable qu'un syst?me, ne f?t-il pas le mien, devienne pour la post?rit? un legs dont elle aura raison d'?tre reconnaissante.
en
If the matter be but investigated from its foundation, it cannot fail that a system, albeit not my own, shall be erected, that shall be a possession for future generations for which they may have reason to be grateful.
eu
Urrutiegi eramango gintuzke hemen erakusteak, zer-nolako Metafisika espero izan daitekeen, beste ezer baino lehen kritikaren printzipioak zuzen jarraituko balira eta horren ondorioz, nola Metafisika hori ez litzatekeen inola ere aurkituko onbehar eta figura sapats bat izatera murrizturik, luma faltsuak kendu zaizkiolako, baizik eta aitzitik, aberats eta itxuroso agertzeko moduan izango litzatekeela beste xede baterako;
es
Qu? clase de metaf?sica puede esperarse a consecuencia de los principios de la Cr?tica, si se est? de acuerdo, primeramente, sobre estos principios, y como esta metaf?sica, por hab?rsela despojado de las falsas plumas, no debe, en manera alguna, ser rebajada a una pobre y peque?a figura, sino que puede aparecer, en otros aspectos, rica y decorosamente adornada, mostrar aqu? esto, nos llevar?a demasiado lejos;
fr
Il serait trop long de faire voir ce qu'on peut attendre pour une m?taphysique, pourvu seulement qu'on soit en r?gle avec les principes de la critique, et comment en cons?quence la m?taphysique ne peut para?tre amoindrie parce qu'on lui a enlev? ses fausses plumes, mais comment elle peut, ? un autre point de vue, sembler enrichie et convenablement dot?e ;
en
It would lead us too far here to show what kind of metaphysics may be expected, when only the principles of criticism have been perfected, and how, because the old false feathers have been pulled out, she need by no means appear poor and reduced to an insignificant figure, but may be in other respects richly and respectably adorned.
eu
baina berehala bistaratzen dira, horrelako erreforma batek berekin ekarriko lituzkeen abantaila handiak ere.
es
solamente otras grandes utilidades que tal reforma podr?a traer consigo, se ponen inmediatamente de manifiesto.
fr
mais d'autres grands avantages, qui devraient r?sulter de cette reforme, sautent aux yeux.
en
But other and great uses which would result from such a reform, strike one immediately.
eu
Metafisika arrunta bera ere probetxuzkoa zen, adimen hutsaren kontzeptu elementalak bilatzen baitzituen, hauek analisibidez esplikatu eta definizio bidez determinatzeko.
es
La metaf?sica com?n era ya ?til, porque buscaba los conceptos elementales del entendimiento para hacerlos claros por medio del an?lisis y determinados por medio de la explicaci?n.
fr
La m?taphysiqoe commune avait d?j? cette utilit?, de rechercher les notions ?l?mentaires de l'entendement pur, pour les ?claircir par l'analyse, et les d?terminer par une explication.
en
The ordinary metaphysics had its uses, in that it sought out the elementary conceptions of the pure understanding in order to make them clear through analysis, and definite by explanation.
eu
Honela arrazoiarentzako kultura bilakatu zen Metafisika, eta ondo egingo luke arrazoiak gero ere horra joko balu; hauxe izan zen hain zuzen ere, Metafisikak egin zuen gauza on bakarra.
es
Por esto se constitu?a como un medio de cultivo para la raz?n, adonde ?sta despu?s tendr?a siempre gusto en volverse. Tambi?n es s?lo esto todo lo bueno que hac?a.
fr
Elle devenait ainsi une culture de la raison, o? celle-ci pouvait bien trouver ? s'appliquer ensuite, mais c'?tait l? toute son utilit? ;
en
In this way it was a training for reason, in whatever direction it might be turned; but this was all the good it did;
eu
Ba atzera, berriro alferrikaldu zuen bere meritu hau, su ematen zionean harropuzkeriari afirmazio ausartekin, sofistakeriari iheskeria eta aitzakia sotilekin eta axalkeriari arazo korapilotsuenetatik eskolastika piska batekin airoso ateratzeko erabiltzen zuen arintasunarekin; axalkeria hori, berriz, liluragarriagoa da oraindik, aukera baitauka pixka bat zientziaren hizkeratik eta beste pixka bat popularitatetik hartzeko, eta hala, denentzat dena izatekoa zena, horra benetan ezer ez alde guztietan. Ostera, ordea, kritikarekin arau bat jartzen zaio gure judizioari, zeinaren bidez ziur bereiz baitaiteke benetako zientzia sasi-zientziatatik;
es
Pues este m?rito suyo lo anulaba de nuevo porque favorec?a la propia vanidad con atrevidas afirmaciones, la sofister?a con sutilezas y paliaciones y, con ligereza de salir de las cuestiones m?s dif?ciles con un poco de sabidur?a de escuela, favorec?a, tambi?n la superficialidad, la cual en tanto m?s seductora cuanto que tiene la posibilidad de elegir, de una parte, algo del lenguaje de la ciencia, de otra parte, algo del de la popularidad y, por esto, de todo para todos, pero, de hecho, en todas partes no es nada.
fr
car elle d?truisait ce m?rite en favorisant la pr?somption par des assertions t?m?raires, la sophistique par de subtiles faux-fuyants et de vaines apparences, et la s?cheresse par la l?g?ret? dans la mani?re d'aborder les probl?mes les plus difficiles avec un peu de scolastique, s?cheresse d'au tant plus s?duisante qu'il lui est plus facile de choisir quelque chose du langage scientifique d'un c?t?, du langage populaire de l'autre, et d'?tre ainsi tout ? tous, mais dans le fait rien nulle part.
en
service was subsequently effaced when it favored conceit by venturesome assertions, sophistry by subtle distinctions and adornment, and shallowness by the ease with which it decided the most difficult problems by means of a little school-wisdom, which is only the more seductive the more it has the choice, on the one hand, of taking something from the language of science, and on the other from that of popular discourse, thus being everything to everybody, but in reality nothing at all.
eu
eta kritika horrek, Metafisikan betaro erabiltzen delarik, pentsamolde bat finkatzen du, gero bere eragin mesedegarria arrazoi-usaera guztietara hedatzen duena eta benetako espiritu filosofikoa aurreneko aldiz hats ematen duena.
es
Por el contrario, en la Cr?tica, se adjudica a nuestro juicio la regla por la cual puede distinguirse, con seguridad, el saber de la apariencia de saber y esta cr?tica, por ser, conclu?a en la metaf?sica a pleno ejercicio, funda un modo de pensar que extiende, despu?s, su beneficioso influjo a todo otro uso de la raz?n, e inspira, por primera vez, el verdadero esp?ritu filos?fico.
fr
La Critique, au contraire, donne ? notre jugement l'unit? de mesure servant ? distinguer avec certitude le savoir v?ritable du savoir apparent. Cette certitude tient ? ce qu'en m?taphysique on fait un plein exercice d'un mode de penser dont l'influence salutaire s'?tend ensuite ? tout autre usage de la raison, et inspire avant tout le v?ritable esprit philosophique.
en
By criticism, however, a standard is given to our judgment, whereby knowledge may be with certainty distinguished from pseudo-science, and firmly founded, being brought into full operation in metaphysics; a mode of thought extending by degrees its beneficial influence over every other use of reason, at once infusing into it the true philosophical spirit.
eu
Baina ez da gutxitan iriztekoa kritikak Teologiari egiten dion mesedea, hori espekulazio dogmatikoaren judiziotik independente eginez eta, batik bat horrexegatik, horrelako etsaien eraso guztietatik erabat babestuz.
es
Pero tampoco es, ciertamente, menos de estimar el servicio que presta a la teolog?a, puesto que la hace independiente del juicio de la especulaci?n dogm?tica y, por esto, la pone en plena seguridad contra todos los ataques del enemigo.
fr
Ce n'est pas non plus un service de peu d'importance que celui qu'elle rend ? la th?ologie, puisqu'elle l'affranchit du jugement de la sp?culation dogmatique, et la met en parfaite s?curit? contre toutes les attaques de ces sortes d'adversaires.
en
But the service also that metaphysics performs for theology, by making it independent of the judgment of dogmatic speculation, thereby assuring it completely against the attacks of all such opponents, is certainly not to be valued lightly.
eu
Ba Metafisika arruntak, laguntza handia agindu bazion ere, ezin izan ion gero promesa hori bete, eta dogmatika espekulatiboa hari laguntzera deitu zuelako, etsaiak haren kontra armatzea besterik ez zuen lortu.
es
Pues la metaf?sica com?n, si promet?a igualmente a aqu?lla mucha ventaja, no pod?a despu?s satisfacer esta promesa, y al pedir asistencia a la dogm?tica especulativa, no hac?a otra cosa que armar a los enemigos contra ella misma.
fr
En effet, la m?taphysique commune, tout en promettant ? la th?ologie un grand appui, n'a pu tenir parole, et, en offrant l'assistance de la dogmatique sp?culative, n'a fait que se combattre elle-m?me comme ennemie.
en
For ordinary metaphysics, although it promised the latter much advantage, could not keep this promise, and moreover, by summoning speculative dogmatics to its assistance, did nothing but arm enemies against itself.
eu
Fantasikeria hau, berriz, garai ilustratu batean ezin baita joritu, eskola-metafisika baten atzean ezkutaturik ez bada, eta horren babesarekin bakarrik ausart baitaiteke, nolabait ere, arrazoiarekin eldarniatzera, filosofia kritikoak uxatu egin du bere azkeneko gordeleku horretatik; eta hala ere, honen guztiaren gainetik, joan-etorri handikoa da Metafisika-irakasle batentzat, guztien adostasunarekin egunen batean esan ahal izatea, berak irakasten duena ere zientzia bat dela azkenean, eta horrekin benetako mesedea egiten zaiola komunitateari.
es
La exaltaci?n que, en una edad ilustrada, no puede prosperar m?s que si se oculta tras una metaf?sica de escuela, bajo cuya protecci?n puede atreverse a delirar, por decirlo as?, con raz?n, ser? arrojada por la filosof?a cr?tica de este su ?ltimo escondrijo, y, sobre todo, no puede sino ser de importancia para un maestro de metaf?sica, poder decir, alguna vez, con general asentimiento, que lo que ella expone es ya, por fin, ciencia, y que por tanto, se proporciona utilidad verdadera a la comunidad.
fr
Une extravagance qui ne peut se produire dans un si?cle ?clair? qu'autant qu'elle trouve un asile dans la m?taphysique scolastique, sous la protection de laquelle elle peut oser d?lirer pour ainsi dire avec raison, est chass?e de ce dernier refuge par la philosophie critique. Ajoutons qu'il est important pour un professeur de m?taphysique de pouvoir dire une fois avec un assentiment g?n?ral, que ce qu'il expose est en fait une science, et de rendre ainsi un v?ritable service ? la r?publique.
en
Mysticism, which can prosper in a rationalistic age only when it hides itself behind a system of school-metaphysics, under the protection of which it may venture to rave with a semblance of rationality, is driven from this, its last hiding-place, by critical philosophy. Last, but not least, it cannot be otherwise than important to a teacher of metaphysics, to be able to say with universal assent, that what he expounds is Science, and that thereby genuine services will be rendered to the commonweal.
aurrekoa | 27 / 27 orrialdea

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus