Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Seduzitzailearen egunkaria, Soren Kierkegaard / Juan Mari Mendizabal (Klasikoak, 1994
)
eu
Literaturan dagoen gabezia hau zeri zor zaio, filosofoek horrelakoez ez pentsatzeari, ala horrelakoak ez ulertzeari?
es
estoy m?s que seguro de que, llevando a cabo mi prop?sito, lograr? remediar una falta que se nota desde hace tiempo.
fr
Serait-elle due au fait que les philosophes ne pensent pas ? ces choses-l? o? qu'ils ne sont pas comp?tents en la mati?re ?
en
Can the reason for this deficiency in the literature be that philosophers do not think about such things or that they do not understand them?
eu
Dagoeneko gakoren bat edo beste eman dezaket.
es
Por otra parte, ya puedo anticipar algunos detalles acerca de mi teor?a.
fr
Je puis d?j? faire part de quelques indications:
en
-I am already in a position to offer some hints.
eu
Musu perfekto baten aktoreak gizona eta neska dira.
es
Al tratarse del beso en el sentido estricto de la palabra, los actores han de ser la joven y el var?n.
fr
un homme et une jeune fille. Un baiser entre hommes est de mauvais go?t et ce qui est pire, d?go?te.
en
A perfect kiss requires that the agents be a girl and a mart "A man-to-man kiss is in bad taste, or, worse yet, it tastes bad.
eu
Gizonen arteko musua gustu txarrekoa da, edo are okerrago, gustu txarra du.
es
El beso entre varones es insulso y, lo que es peor, desagradable.
fr
Ensuite je pense qu'un baiser est plus proche de son id?e de baiser quand c'est l'homme qui le donne ? la jeune fille et non pas l'inverse.
en
-In the next place, it is my opinion that a kiss comes closer to the idea when a man kisses a girl than when a girl kisses a man.
eu
Hurrenik, nire ustez, musu bat gehiago hurbiltzen da ideiara gizon batek neska musukatzen duenean neskak gizona musukatzen duenean baino.
es
Creo, adem?s, que m?s conviene para la naturaleza del beso, imaginar que un hombre besa a la muchacha y no que la joven besa al hombre.
fr
C'est le cas du conjugal baiser des familles avec lequel les ?poux, en guise de serviettes de table, s'essuient r?ciproquement la bouche en disant: Grand bien vous fasse !
en
That is the cas with the conjugal domestic kiss, by which husband and wife, for want of a napkin, wipe each othermouth while saying "May it do us good [Velbekom'sJ."
eu
Urteak joan urteak etorri erlazio honetan hoztasuna nagusitzen denean, musuak bere esanahia galtzen du. Hau da ezkonduen arteko etxe-musuekin gertatzen dena; aho-zapirik ezean, senar-emazteak batak bestearen ahoa xukatzen dute "on degizula" esanez.
es
fr
en
eu
Adinen artean alde oso handia dagoenean, musua bere ideiatik urruntzen da.
es
Cuando ambos casos se vuelven id?nticos, el beso ha perdido significado y valor.
fr
Quand la diff?rence d'?ge est trop consid?rable, le baiser perd aussi toute justification.
en
If the age gap is very great, the kiss lies outside the idea.
eu
Gogoan dut hiri kanpoko neska-eskola bateko zaharrenek bazutela esaera bat, "abokatu jaunari musu eman", gauza atsegaitzak adierazteko erabiltzen zutena. Terminoaren jatorria honako hau zen:
es
Esto puede decirse en especial a prop?sito del beso de uso dom?stico que cambian los esposos, que sirve a maridos y mujeres para limpiarse la boca a falta de servilletas y que suena igual que un "buen provecho", al final de la comida.
fr
Je me souviens d'une ?cole de jeunes filles, en province, o? les ?l?ves des grandes classes avaient dans leur terminologie: "Embrasser le Conseiller de justice", expression fort ?loign?e d'?voquer dans leur esprit une repr?sentation agr?able.
en
I recall a special expression used by the senior class of an outlyingA-ls' school-"to kiss the councilor''-an expression with anything but agreeable connotations. It began this way.
eu
maistrak bazuen koinatu bat, berarekin etzean bizi zena;
es
fr
L'origine en ?tait que la directrice avait un beau-fr?re qui habitait chez elle;
en
The teacher had a brother-in-law living in the house.
eu
gizon zaharra zen, abokatu izandakoa, eta bere adinaz probetxatuz neskatoak musukatzeko libertatea hartu ohi zuen.
es
Si, adem?s, la diferencia de edad es muy notable, al beso le falta su esencia...
fr
il avait ?t? Conseiller de justice; c'?tait un vieil homme et en vertu de son ?ge, il prenait la libert? d'embrasser les jeunes filles.
en
He was an elderly man, formerly a councilor, and because of his age he took the liberty of kissing the young girls.
eu
Musuak grina jakin baten adierazpidea izan behar du. Bikiak diren anaia eta arrebak elkarri musu ematen diotenean, hori ez da benetako musua.
es
El beso debe ser documento de cierta pasi?n, por lo que no es un verdadero beso el beso entre hermano y hermana, en especial si se trata de mellizos;
fr
-Un baiser doit exprimer une passion pr?cise.
en
The kiss must be the expression of a particular passion. When a brother and sister who are twins kiss each other, it is not an authentic kiss.
eu
Gauza bera gertatzen da Eguberri jolasetan emandako musuarekin, eta musu lapurtuarekin.
es
y lo mismo puede decirse con respecto a besos dados como prenda de juego o robados por sorpresa.
fr
Quand un fr?re embrasse sa s?ur jumelle, ce n'est pas un vrai baiser, pas plus qu'un baiser de hasard au jeu de la No?l ou qu'un baiser d?rob?.
en
The same holds for 0 kiss paid in Christmas games, also for a stolen kiss.
eu
Musua ekintza sinbolikoa da, esanahia galtzen du adierazi behar duen sentimendurik ez dagoenean, eta sentimendu hori baldintza jakin batzuk betetzen direnean bakarrik gerta daiteke.
es
Como acto simb?lico, el beso pierde su sentido, si no lo acompa?a el sentimiento del que es expresi?n y ?ste puede existir tan s?lo en determinadas condiciones.
fr
Un baiser est un acte symbolique qui ne signifie rien si le sentiment qu'il est cens? exprimer est absent. Or ce sentiment n'existe qu'? certaines conditions.
en
A kiss is a symbolic act that is meaningless if devoid of the feeling it is supposed to signify, and this feeling can be present only under specific conditions.
eu
Musuak sailkatu nahi badira, sailkapen-printzipio desberdinak pentsa daitezke.
es
?Y si se quieren dividir los besos en varias categor?as, se puede recurrir a los m?s diversos principios de clasificaci?n.
fr
Si on essaie ? classer les baisers plusieurs principes de classification sont possibles.
en
If one wants to try to classify kisses, numerous possible principles of classification come to mind.
eu
Hotsaren arabera sailka daitezke.
es
Por ejemplo, se pueden dividir seg?n el sonido.
fr
On peut les classer selon les bruits qu'ils produisent.
en
The kiss can be classified according to sound.
eu
Tamalez, hizkuntza motz geratzen da nire behaketen ondorioak islatzeko. Munduko hizkuntza guztiek batera ez dute nire osabaren etxean bakarrik ikusi ditudan desberdintasun guztiak adierazteko beharko litzatekeen onomatopeia hornidura.
es
Por desgracia, nuestro lenguaje es insuficiente para expresar las observaciones que hice acerca de eso y dudo mucho le que los dem?s idiomas que se hablan en la tierra tengan un tesoro de palabras onomatop?yicas que baste para consignar todas las distintas tonalidades de la escala musical del beso.
fr
Malheureusement le vocabulaire reste d?faillant pour traduire mes observations. Je doute m?me que toutes les langues du monde aient un assortiment d'onomatop?es suffisant pour traduire les diff?rences dans les sons que j'ai appris ? conna?tre ne serait-ce que dans la maison de mon oncle.
en
Unfortunately, language does not have an adequate range for my observations. I do not believe all the lanif guages of the world have the stock of onomatopoeia necessary to designate the variations I have come across just in my uncle's house.
eu
Batzuetan klask egiten du, beste batzuetan txistu-hotsa izaten da, inoiz zartada, edo danbada; aldizka burrunba, beste batzuetan betea izaten da, edo motela, edo perkal finezkoa, etab., etab.
es
Los hay ruidosos, sonoros, restallantes, gru?idores, detonantes, suspirados, pegadizos, sombr?os, suaves como la seda, etc., etc?tera.
fr
Baisers qui claquent, qui sifflent, qui ?clatent, qui explosent, qui tonnent, tant?t baisers pleins, tant?t baisers creux, tant?t de calicot etc., etc.
en
Sometimes it is a smacking sound, sometimes whistling, sometimes slushy, sometimes explosive, sometimes booming, sometimes full, sometimes hollow, sometimes like calico, etc.
eu
Ukipen-mailaren arabera ere sailka daiteke musua:
es
Tambi?n se puede establecer una gradaci?n seg?n los distintos contactos:
fr
On peut classer les baisers d'apr?s le contact:
en
etc.
eu
musu tangentziala, en passant musua, eta musu itsaskorra.
es
por eso hay el beso que desflora apenas, el que se da apretando fuertemente con los labios, el que se da en passant...
fr
le baiser tangent ou le baiser en passant (36) ou le baiser l?vres ? l?vres scell?es. On peut les classer d'apr?s leur dur?e:
en
The kiss can be classified according to touch-the tangential kiss, the kiss m passant, and the clinging kiss.
eu
Denboraren arabera, musuak laburrak edo luzeak izan daitezke.
es
Para otra categor?a se puede tomar como ?ndice el tiempo:
fr
Mais le temps offre encore une autre classification, la seule au fond qui m'ait plu.
en
In the category of time, there is another classification, really the only one I like.
eu
Denboraren dagokionez, badago orobat beste sailkapen bat, eta hauxe da gogoko dudan bakarra.
es
por tanto, besos breves y largos.
fr
On distingue alors le premier baiser de tous les autres.
en
A distinction is made between the first kiss and all the others.
eu
Bereizketa egiten da lehen musuaren eta gainerako guztien artean. Hemen aztertzen ari garenak ez du zerikusirik aurreko sailkapenekin;
es
Y, por lo que se refiere al tiempo, se puede a?n trazar otra divisoria, que es precisamente la ?nica que me agrada:
fr
La qualit? vis?e est incommensurable avec toutes les autres consid?rations qui sont entr?es en jeu dans les classements pr?c?dents: elle n'a cure ni du son, ni du contact, ni de la dur?e en g?n?ral.
en
What is under consideration here cannot be used as the measure of what appears in the other classifications-it has nothing to do with sound, touch, time in general.
eu
hots, ez du zerikusirik ukipen edo iraupenarekin.
es
es decir, la "diferenciaci?n" del primer beso de todos los que le siguen.
fr
Le premier baiser, en effet, est diff?rent, quant ? la qualit?, de tous les autres.
en
The first kiss is qualitatively different from all others.
eu
Lehen musua kualitatiboki desberdina da beste guztietatik. Oso jende gutxik pentsatzen du honetaz, eta lastima litzateke bakar batek ere hori ez hausnartzea.
es
Por lo dem?s, el primer beso es tambi?n cualitativamente diferente a los otros. Pocos son, en verdad, quienes tengan en cuenta esas cosas...
fr
Bien peu de gens y r?fl?chissent et ce serait dommage qu'il n'y e?t pas au moins quelqu'un pour y penser.
en
Very few people think about this. It would be a shame if there were not even one who thinks about it.
eu
Ene Cordelia,
es
Mi Cordelia:
fr
Ma Cord?lia !
en
My Cordelia,
eu
Erantzun zuzena musu gozoa bezalakoa dela dio Salomonek.
es
Como dice Salom?n, una buena respuesta es igual a un dulce beso.
fr
Une bonne r?ponse est comme un doux baiser, dit Salomon.
en
A good answer is like a sweet kiss, says Solomon.
eu
Ongi dakizunez, galderak egiteko ahuldadea dut, eta ederrak entzun behar izaten ditut horregatik.
es
Y, ya lo sabes t?, yo formulo mal mis preguntas: m?s de una vez me lo han dicho.
fr
Tu connais ma curiosit?;
en
As you know, I have a weakness for asking questions;
eu
Hau gertatzen da jendeak ez duelako jakiten zer ari naizen galdetzen;
es
Pues no comprenden lo que yo pregunto.
fr
on m'en fait presque grief.
en
I may almost be censured for it.
eu
zuk eta zuk bakarrik baitakizu zer galdetzen dudan, zuk eta zuk bakarrik baitakizu nola erantzun, eta zuk eta zuk bakarrik baitakizu zuzen erantzuten, eta Salomonek dioen bezala, erantzun zuzena musu gozoa bezalakoa da.
es
T?, tan s?lo t? lo comprendes y sabes dar la respuesta que deseo y s?lo t? sabes darme la buena respuesta pues, como dice Salom?n "una buena respuesta es como un dulce beso".
fr
toi, tu es la seule qui sache me donner une bonne r?ponse; car une bonne r?ponse est comme un doux baiser, dit Salomon.
en
This happens because people do not understand what I am asking about, for you and you alone understand what I am asking about, and you and you alone know how to answer, and you and you alone know how to give a good answer, for, as Solomon says, a good answer is like a sweet kiss.
eu
Zure Johannes.
es
Tu Johannes.
fr
Ton Johannes
en
Your Johannes
eu
Erotikotasun mentalaren eta erotikotasun lurtarraren artean badago alderik.
es
Hay una gran diferencia entre er?tica espiritual y terrenal.
fr
Il existe une diff?rence entre l'?rotisme spirituel et l'?rotisme physique.
en
There is a difference between the mental erotic and the earthly erotic.
eu
Orain arte erotikotasun mentala piztu nahi izan dut Cordeliarengan.
es
Hasta ahora trat? de desarrollar la espiritual en Cordelia.
fr
Jusqu'? pr?sent, c'est surtout l'?rotisme spirituel que j'ai cherch? ? d?velopper chez Cord?lia.
en
Until now, I have tried mainly to develop the mental kind in Cordelia.
eu
Nire presentziak bestelakoa izan behar du orain; ez du giro lagungarria sortu behar, giro tentagarria baizik.
es
Pero desde hoy mis relaciones con Cordelia tendr?n que cambiar: mi presencia no ha de servirle ya de acompa?amiento, sino para inducirla a la tentaci?n.
fr
Ma pr?sence personnelle ne doit plus ?tre seulement un ?tat d'?me d'accompagnement, elle doit ?tre une tentation.
en
My personal presence must be different now, not just the accompanying mood; it must be tempting.
eu
Azken egunak neure burua etengabe prestatzen eman ditut, Fedro-ko amodio erotikoari buruzko pasarte ezaguna irakurtzen.
es
En estos d?as no he hecho m?s que prepararme, utilizando a favor m?o el famoso pasaje de Fedro sobre el amor.
fr
Je n'ai cess? ces jours-ci de m'y pr?parer en lisant le passage bien connu du Ph?dre sur l'amour.
en
These days, I have been continually preparing myself by reading the well-known passage in the Phaedrus about erotic love.
eu
Izate osoa elektrizatzen dit, eta preludio ezin hobea da.
es
Todo mi ser qued? electrizado como por un magn?fico preludio.
fr
Il a ?lectris? tout mon ?tre.
en
It electrifies my whole being and is an excellent prelude.
eu
Platonek bai zekiela erotikotasunaz.
es
?Verdaderamente, Plat?n ten?a un pleno y perfecto conocimiento de la ciencia amatoria!
fr
D?cid?ment Platon s'y entendait en ?rotisme !
en
Plato really had knowledge of the erotic.
eu
Ene Cordelia,
es
Mi Cordelia:
fr
Ma Cord?lia !
en
My Cordelia,
eu
Latinistak esaten du azkarra den ikasleaz bere maisuaren ezpainetatik zintzilik egoten dela.
es
Los latinos dec?an de los escolares atentos que penden de la boca del maestro.
fr
Un latiniste dit d'un disciple attentif qu'il est suspendu aux l?vres de son ma?tre.
en
The Latinist says of an attentive pupil that he hangs on his teacher's lips.
eu
Maitasunarentzat, dena da irudi; eta irudia, berriz, errealitate.
es
Todo sirve de parang?n al amor, pero en el amor, el parang?n se convierte en realidad.
fr
Pour l'amour tout est image et, en retour, l'image est r?alit?.
en
For love, everything is a symbol; in recompense, the symbol in turn is actuality.
eu
Ez al naiz ikasle azkarra, arretatsua?
es
?Crees t? que soy un disc?pulo atento y estudioso?
fr
Ne suis-je pas un ?l?ve assidu, attentif ?
en
Am I not a diligent, attentive pupil?
eu
Baina ez duzu hitzik esaten.
es
No me respondes.
fr
Mais aucune parole ne sort de ta bouche.
en
But you do not say a word.
eu
Zure Johannes.
es
Tu Johannes.
fr
Ton Johannes
en
Your Johannes
eu
Ni ez den beste norbaitek bide hau hartuko balu, argiegia izango litzateke inoren gidaritza onartzeko. Hitzemanda dauden horien arteko ikasiren bati aholkua eskatuko banio, ausarkeria erotikozko bulkada batean ondokoa esango lidake dudarik gabe: amodio-jarrera horietan alferrik bilatzen dut maitaleak beren amodioaz mintzatzean eratzen duten soinu-irudia.
es
fr
Si quelqu'un d'autre que moi dirigeait ce d?veloppement, il serait sans doute trop malin pour se laisser guider. Si j'allais consulter un fianc? tr?s comp?tent, il est probable qu'il me dirait dans une belle envol?e d'audace ?rotique: c'est en vain que je cherche dans ces positions de l'amour la figure nodale o? les amants parlent ensemble de leur amour.
en
If anyone other than I were directing this development, he presumably would be too sagacious to let himself direct. If I were to consult an initiate among those who are engaged, he would no doubt say with a great flourish of erotic audacity: In these gradations of love, I seek in vain for the Chladni figure in which the lovers converse about their love.
eu
Nik erantzungo nioke:
es
Mi Cordelia:
fr
Je lui r?pondrais:
en
I would answer:
eu
pozten nau zure bilaketa alferrikakoa izateak, zeren eta irudi hori ez baitago funtsean erotikotasunaren alorrean, ezta interesgarritasuna gaineratzen zaionean ere. Amodio erotikoa funtsezkoegia da berriketen bidez asetzeko; egoera erotikoek garrantzi gehiegi dute berriketa hutsez betetzeko. Isilik daude, geldi, ertz zehatzak dituzte, eta hala ere, Mnemon irudien musika bezain etorri handikoak dira. Eros keinuz mintzatzen da, ez hitzez; edo hitz egiten badu, iradokizun enigmatikoak egiten ditu, musika alegorikoa. Egoera erotikoak plastikoak edo piktorikoak dira beti; bi pertsona beren amodioaz hitz egitea, ordea, ez da ez plastikoa ez piktorikoa. Baina hitzemandako bikote sendoa beti hasten da horrelako elkarrizketetan, eta berriketa horixe izango da beren ezkonbizitza berritsuari eutsiko dion haria. Solas hau ezkonbizitzaren oinarria da, eta bermatu egiten du ezkontzari ez zaiola faltako Ovidiok aipatzen duen ezkonsaria:
es
fr
Tant mieux si tu la cherches en vain car cette figure n'appartient pas r?ellement au domaine de l'?rotisme, pas m?me si on y fait entrer l'int?ressant en ligne de compte. L'amour est trop substantiel pour se suffire de bavardage et les situations ?rotiques sont bien trop graves pour ?tre remplies. Elles sont silencieuses, calmes, elles ont des contours nettement d?termin?s et cependant elles sont ?loquentes comme la musique du colosse de Memnon. Eros s'explique par gestes, il ne parle pas, ou s'il le fait, c'est ? l'aide d'allusions ?nigmatiques, d'images musicales. Les situations ?rotiques sont toujours plastiques ou picturales; mais lorsqu'un couple s'entretient de son amour, ce n'est ni plastique, ni pictural. Pourtant les fianc?s s?rieux commencent toujours par de tels palabres qui seront par la suite le trait d'union de leur bavarde conjugalit?. C'est l? pour eux des pr?liminaires, certes, mais aussi la promesse qu'il ne manquera pas ? leur mariage la dot dont parle Ovide: Dos est uxoria lites (37). S'il faut qu'on parle, un seul y suffit bien et c'est ? l'homme de le faire. Il doit par cons?quent poss?der quelques-unes des forces de la ceinture dont V?nus se servait pour charmer: La conversation, la douce ou, pour mieux dire, l'insinuante flatterie. Il ne s'ensuit nullement qu'Eros soit muet ou, qu'?rotiquement, il soit incorrect de donner place ? la conversation, mais seulement que cette derni?re doit ?tre elle-m?me ?rotique et non se perdre dans des consid?rations ?difiantes sur des perspectives d'avenir;
en
I am pleased that you look in vain, for the figure does not belong within the scope of the essentially erotic, not even when the interesting is drawn into it. Erotic love is much too substantial to be satisfied with chatter, the erotic situations much too significant to be filled with chatter. They are silent, still, definitely outlined, and yet eloquent, like the music of Memnon's statue. Eros gesticulates, does not speak;
eu
dos est uxoria lites....
es
"M?o...
fr
il convient de l'envisager non comme le bien supr?me, mais comme un repos dans l'action ?rotique, un passe-temps.
en
or if he does, it is an enigmatic intimation, symbolic music.
eu
Hitz egin behar baldin bada, nahikoa da batek egitea. Gizonak hitz egin behar du, eta horretarako Venusek gerrikoan zeramatzan eta liluratzeko erabiltzen zituen ahalmen batzuk izan behar ditu; solasa eta lausengu eztia, hau da, limurtzeko ahalmena. Honek ez du esan nahi Eros mutua denik, inola ere ez, edo ikuspuntu erotikotik hitz egitea oker dagoenik; hori bai, solasak berak izan behar du erotikoan egindako atsedentzat hartu behar da, denborapasatzat, ez funtsezkotzat. Halako solasa, halako confabulatio bat , guztiz jainkotiarra da berez, eta ez naiz sekula aspertzen neska gazte batekin solasean ari naizenean. Hau da, agian neska zehatz horretaz aspertuko naiz, baina inoiz ez neskarekin hitz egiteaz. Niretzat arnasa hartzeaz aspertzea bezain ezinezkoa da. Halako elkarrizketaren benetako ezaugarria da solasaren loratze begetatiboa. Solasak lurrari eusten dio, objektu zehatzik izan gabe; bere mugimenduetan agintzen duen legea kasualitatea da, baina bitxilorea da bere izena, baita bere fruituarena ere.
es
fr
Une telle conversation, une telle confabulatio est, en son essence, tout ? fait divine, et je ne me lasserai jamais de causer avec une jeune fille. Entendons-nous. Il se pourra que je sois las de telle ou telle jeune fille mais jamais je ne serai las de causer avec une jeune fille. Ce serait pour moi tout aussi impossible que d'?tre fatigu? de respirer. Ce qui au fond constitue la particularit? de tels entretiens, c'est l'efflorescence v?g?tative de la conversation. Celle-ci reste peu ?lev?e, elle n'a aucun objet v?ritable, le hasard la dirige, mais son nom et celui de ses fruits est mille-joies ou p?querettes. Ma Cord?lia !
en
The erotic situations are always either sculptural or pictorial, but two people speiaiking together about their love is neither sculptural nor pictorial. But the solid engaged couple always begin with such chitchat, which goes on to become the thread that holds their loquacious marriage together. This chitchat is also the beginning of the dowry Ovid mentions: dos est uxoria lites [the dowry of a wife is quarreling] and the guarantee that their marriage will not lack it. -If there must be speaking, it is sufficient that one person does it. The man should do the speaking and therefore ought to possess some of the powers in the girdle of Venus with which she beguiled: conversation and sweet flattery, that is, the power to ingratiate. -It by no means follows that Eros is mute, or that it would be erotically improper to converse, provided that the conversation itself is erotic and does not wander off into edifying observations on life's prospects etc. and that the conversation is actually regarded as a respite from the erotic action, a diversion, not as the ultimate. Such a conversation, such a confabulatio [fantasizing together], is entirely divine by nature, and I can never become bored conversing with a young girl. That is, I can become weary of a particular young girl, but never of conversing with a young girl. That is just as impossible for me as it is to become weary of breathing. What is really the distinctive characteristic of such speaking together is the vegetative flowering of conversation. The conversation keeps contact with the earth, has no actual subject; the accidental is the law of its movements-but daisy [Tusindfryd, thousand delights] is its name and the name of what it produces.
