Azaroaren 6an egingo da Donostiako Carlos Santamaria zentroan i3 Jendartea 2026 jardunaldia, EHUko Hezkuntzarako Laguntza Zerbitzuak (SAE-HELAZ) antolatuta. Aurtengo edizioak ‘i3 eta AA: ikasteko, ikertzeko eta berritzeko modu berriak EHUn’ izango du ardatz, eta bertan 32 irakaslek aitortza jasoko dute i3 hezkuntza ereduan egiten duten lanagatik.
Hezkuntza berritzen duten proiektuak
- Erreportajeak
Lehenengo argitaratze data: 2026/11/05
2010ean abiatu zenetik, i3 Jendartea jardunaldiaren helburua EHUko hezkuntza-berrikuntzako proiektuak ezagutaraztea eta esperientziak partekatzeko nahiz lankidetza sustatzeko gune bat eskaintzea izan da. Horregatik, aurten 2024-2025 eta 2025-2026 deialdietan finantzatutako proiektuen posterrak aurkeztuko dira.
Hezkuntza-berrikuntzak gero eta presentzia handiagoa du unibertsitatean. Izan ere, 2026-2027 deialdian 64 proiektu babestu dira, eta horietan 452 irakaslek eta 177 kolaboratzailek parte hartzen dute, EHUko 19 ikastegietan. Ekimenak diziplina eta campus guztietara zabaltzen dira, arkitekturatik eta arteetatik hasi eta ingeniaritza, hezkuntza, osasun-zientziak, gizarte-zientziak edo zuzenbideraino. “Datu horiek agerian uzten dute hezkuntza-berrikuntzak gero eta presentzia handiagoa duela EHU osoan, ezagutza-arlo eta campus guztietan”, nabarmendu du Nekane Beloki SAE/HELAZeko zuzendariak.
EHUren berezko i3 hezkuntza-ereduak Ikaskuntza kooperatiboa, Ikerketa eta Iraunkortasuna uztartzen ditu, eta unibertsitateko hainbat esparrutan garatzen da. Graduko lehen mailako irakaskuntzan, ehuduala prestakuntza duten masterretan, industria-doktoregoetan eta Ikaskuntza-Zerbitzuan oinarritutako hezkuntza-berrikuntzako proiektuetan, besteak beste.
I3 Jendartea jardunaldiaren barruan, halaber, Ebaluazio Zerbitzuak (SE/EZ) kudeatzen duen Docentiaz programaren bidez irakaskuntzan bikaintasuna erakutsi duten 32 irakaslek aitortza jasoko dute, i3 hezkuntza ereduarekin bat datorren irakaskuntza-lanagatik.
IKDi3 Laborategia - Elikagaien Zientzia eta Teknologia Gradua
Aitortza jasoko duten proiektuetako bat ‘IKDi3 Laborategia’ da. Sei urtez garatu da EHUko Elikagaien Zientzia eta Teknologia Graduko ikasketetan. Barbara Nieva da proiektuaren koordinatzailea, Elikagaien Teknologia saileko irakaslea Farmazia Fakultatean. Nahiz eta proiektua bukatu, hobekuntzak jada inplementatuta daude irakasgaietan eta egiten jarraitzen dira.
Gradua ikuspegi esperimental eta teknologiko batetik irakasteko diseinatuta dago, nekazaritza eta elikagaien sektorean lan egiteko gaitasuna duten profesional kualifikatuak prestatzeko. Horretarako, lehengaiak, elikagaien osaera eta haien diseinuan, ekoizpenean, eraldaketan, ontziratzean, biltegiratzean eta banaketan parte hartzen duten prozesu teknologiko eta bioteknologikoak aztertzen dituzte.
Nazio Batuen Erakundeak 2015ean Garapen Jasangarrirako 2030 Agenda argitaratu zuenetik, bertan jasotako GJHen 17 helburuak elikagaien eta edarien sektoreko enpresa askoren estrategietan txertatzen hasi dira dagoeneko. Helburu horiek enpresei beren jasangarritasun integrala autoebaluatzeko aukera ematen diete.
Proiektuaren jatorria, hain zuzen ere, kezka horretan dago. Barbara Nievak azaldu duenez, batez ere elikagaien industriako etorkizuneko profesionalak jasangarritasunaren inguruan sentsibilizatzeko beharrak eta garapen jasangarriko eredu baterantz bideratutako estrategiak hartzearen garrantziak bultzatu zuen proiektua: “Hainbat irakaslek ikasleen prestakuntzan hutsune bat antzeman genuen, bai 2030 Agendari dagokionez, bai elikagaien industriak Garapen Jasangarriko Helburuak lortzeko duen zereginari dagokionez. Horregatik, hezkuntza-berrikuntzako proiektu bat aurkeztea erabaki genuen, ikasleak etorkizunean aurre egin beharko dioten erronkaz jabetzeko, bai ikuspegi kolektibotik, bai banakotik”.
Barbara Nieva: «Elikagaien industriako etorkizuneko profesionalak jasangarritasunaren inguruan sentsibilizatzeko beharrak bultzatu zuen proiektua»
Testuinguru horretan sortu zen ekimena, jasangarritasunaren erronkak Elikagaien Zientzia eta Teknologiako Graduko 2., 3. eta 4. mailako hainbat ikasgaitan txertatzeko. Proiektua metodologia aktiboetan oinarritzen da, hala nola arazoetan oinarritutako ikaskuntzan, proiektuetan oinarritutako ikaskuntzan, gidatutako unibertsitate-eztabaidetan eta lankidetzazko lanean.
Baina berrikuntza ikasgelara eramatea ez da bat-bateko prozesua izan. Nievak azpimarratzen duenez, ikasgelan berritzea prozesu luze eta konplexua da, prestakuntzan eragin positiboa izango duten eduki edo metodologietan aldaketak txertatzea baitakar. “Horregatik, aldaketak arretaz hausnartu behar dira, helburu zehatz eta esanguratsuei erantzuteko eta ikasleen prestakuntza hobetzeko”, azaldu du.
Garatutako jardueren artean daude elikadura-prozesu jasangarrien diseinua, ekoizpen- eta kontsumo-ereduei buruzko hausnarketa, elikagaien azterketa konparatua ingurumenaren ikuspegitik, hainbat produkturen jasangarritasunari buruzko eztabaidak eta elikagai jasangarri berrien prototipoen garapena, Bordeleko Unibertsitateko ikasleekin elkarlanean.
Proiektuaren koordinatzailearen arabera, ekimenak graduko irakaskuntza-ikaskuntza eredua eguneratzeko aukera eman du, metodologia parte-hartzaileen erabilera areagotuz eta hainbat gaitasunen garapen progresiboa sustatuz: pentsamendu kritikoa, talde-lana, konpromiso soziala, etika, informazioaren kudeaketa eta herritartasun digitala. Era berean, ikasleak sentsibilizatzen lagundu du garapen-eredu jasangarriago baten beharraren inguruan, ingurumen-, gizarte- eta ekonomia-ikuspegietatik.
JuegaTela - Haur Hezkuntzako Gradua
Aitortuko den beste proiektu bat ‘JuegaTela’ izango da. Haur Hezkuntzako Graduko Garapen Psikomotorra I irakasgaian garatzen den ekimenaren helburua 0 eta 6 urte bitarteko haurren behar espezifikoetara egokitutako jostailu hezigarriak diseinatu eta sortzea da, haren garapen psikomotor integrala sustatzeko. Proiektua Olatz Bastarrika irakasleak jarri zuen abian 2024-2025 ikasturtean, Gipuzkoako Campuseko Hezkuntza, Filosofia eta Antropologia Fakultatean (HEFA II) irakasten zuenean, lehen esperientzia pilotu gisa.
Bastarrikak azaldu duenez, ekimena ikasgelan lantzen diren eduki teorikoak praktikara eramateko beharrari erantzuteko sortu zen. “Hasieratik nahi genuen ikasleek ulertzea ikasten dutena zertarako den baliagarria eta nola aplikatu ahal izango duten etorkizunean irakasle izango direnean. Horregatik, jostailuak diseinatu eta sortzeko erronka aukera aproposa iruditu zitzaigun, sormena, talde-lana eta jasangarritasuna ere lantzen dituelako”, adierazi du.
Jolasa da proiektuaren ardatz nagusia. Ikasleek diseinatutako materialek motrizitateari lotutako trebeziak garatzen laguntzen dute, eta, aldi berean, zentzumen-integrazioaren alderdiak ere kontuan hartzen dituzte, haurrei ukimen-, ikusmen- eta entzumen-estimuluei erantzuten eta horiek prozesatzen laguntzeko. Horrela, etorkizuneko irakasleek hezkuntza-baliabide eraginkorrak diseinatzeko gaitasuna garatzen dute, jolasak haurren lehen ikaskuntza-etapetan duen garrantzia sakonago ulertzen duten bitartean.
Proiektua Challenge-Based Learning (CBL) edo Erronketan Oinarritutako Ikaskuntza metodologian oinarritzen da. Horren bidez, “ikasleak ikaskuntza-prozesuaren protagonista” bihurtzen dira, erronka erreal bati erantzunez: 0 eta 6 urte bitarteko haurren garapen psikomotorra sustatuko duen jostailu bat sortzea, ahal den neurrian material birziklatuak edo berrerabilgarriak erabiliz. Lau pertsonako taldeetan antolatuta, ideiak proposatu, materialak aztertu, diseinuak garatu eta prototipoak eraikitzen dituzte. Irakasleen zeregina orientatzea eta laguntzea da, baina erabaki nagusiak ikasleen esku geratzen dira. Prozesuaren amaieran, egindako lana aurkeztu eta ebaluatzen dute.
Olatz Bastarrika: «‘JuegaTela’-ren balio berritzailea ikasleek prozesu osoan hartzen duten protagonismoan datza»
Bastarrikaren ustez, berrikuntza ez dago nahitaez teknologia berriak erabiltzean edo zerbait guztiz berria asmatzean. “Batzuetan, aldaketa txiki batek eragin handia izan dezake. Azalpen teorikoak emateaz gain, ikasleei benetako erronka bat planteatzen badiegu, ikasitakoa beste modu batean ulertu eta aplikatzen dute”, azaldu du. Haren esanetan, ‘JuegaTela’-ren balio berritzailea ikasleek prozesu osoan hartzen duten protagonismoan datza: ideiak sortu, eztabaidatu, erabakiak hartu, akatsetatik ikasi eta elkarlanean jarduten dute.
Esperientziak, gainera, ikaskuntza akademikoa indartzeaz gain, sormena, arazoen ebazpena eta pentsamendu kritikoa bezalako zeharkako gaitasunak garatzen laguntzen du. “Testuinguru erreal eta ukigarrietan lan egitean, ikasleek tresnak bereganatzen dituzte hezkuntza-beharrei eszenatoki anitz eta konplexuetan erantzuteko”, nabarmendu du irakasleak.
Ikasleen harrera ere oso positiboa izan da. Ohiko ikasgelako dinamiketatik harago doan jarduera praktiko eta sortzaile honek aukera ematen die beren ideiak garatzeko, taldean lan egiteko eta landutako eduki teorikoak benetako produktu batean gauzatzeko. “Guretzat oso garrantzitsua da ikasleek ulertzea ez direla jostailu bat bakarrik egiten ari; etorkizunean Haur Hezkuntzako irakasle gisa erabiliko dituzten gaitasunak ere garatzen ari dira”, azaldu du Bastarrikak.
Proiektuari amaiera emateko, urtero erakusketa eta sari-banaketa antolatzen dira. Ekitaldi horrek ikasleen motibazioa eta gogobetetasuna indartzeaz gain, egindako lana eta lortutako ikaskuntzak balioan jartzeko aukera eskaintzen du. Era berean, irakasleentzat tresna baliagarria da, hurrengo edizioetan txertatu beharreko hobekuntzak identifikatzeko.
