euskaraespañol

Redes sociales campusa

Naturan inspiratutako prozesu mekaniko-kimiko batek zur naturalaren erresistentzia mekanikoa handitzen du, altzairuarena gainditu arte

Ekonomikoki lehiakorrak eta ingurumenaren aldetik jasangarriak diren egitura-materialak lortu ditu EHUko talde bat buru dela Wuhan Universityrekin batera egindako ikerketa batek

  • Ikerketa

Lehenengo argitaratze data: 2025/07/24

Erlantz Lizundia Euskal Herriko Unibertsitateko Bilboko Ingeniaritza Eskolako irakasle agregatua
Erlantz Lizundia Euskal Herriko Unibertsitateko Bilboko Ingeniaritza Eskolako irakasle agregatua | Argazkia: EHU

Zur fosilizatua (ancient buried wood moduan ezagutzen da) sortzeko naturan gertatzen diren prozesuetan inspiratu da EHU buru duen ikerketa-talde bat, Wuhan University eta Chinese Academy of Sciences-ekin (Txina) batera, egitura-prestazio handiko zura garatzeko (egileek BioStrong zura deitu diote). Tratamendu mekaniko, kimiko eta biologikoen konbinazio egoki bati esker, zuraren barne-egitura aldatu ahal izan da, eta altzairu herdoilgaitzarena baino erresistentzia mekaniko hobea lortu dute.

Ikerketa-taldeak erakutsi du garatutako prozesua zur-mota askotan aplika daitekeela. Hala, lortutako emaitzek oinarria ezarri dute gaitasun handiko material biologikoak garatzeko. Etorkizun hurbilean, baliteke ingurumen- eta gizarte-ikuspegitik hain problematikoak izaten ari diren jatorri fosileko materialak (erretxina termoegonkorrak, prestazio handiko termoplastikoak...) ordezkatzea.

“Zura material biologiko irisgarrienetako bat da, baina haren ohiko erabileratik kanpo ia ez da aztertzen ari prestazio handiko aplikazioetarako”, adierazi du EHUko Adierazpen Grafikoa eta Ingeniaritzako Proiektuen Saileko irakasle eta Life Cycle Thinking Group-eko ikertzaile Erlantz Lizundiak. Lizundia ikerketaren egile nagusietako bat da Chaoji Chen irakaslearekin batera (Wuhan University). “Gure emaitzen arabera, prestazio mekaniko oso altuak lor daitezke, eta, aldi berean, ekonomikoki bideragarriak dira, eta karbonoa harrapatzeko gaitasuna dute”.

Zuretik elikatzen diren onddoak erabili dituzte, eta tratamendu mekaniko eta kimikoekin konbinatu. Horrela zura osatzen duten osagaien egitura molekularra birkonfiguratzea lortu dute, material horri erresistentzia mekaniko handia emateko. Hezetasunarekiko, tenperatura altuekiko eta muturreko talka termikoekiko (adibidez, –196 ºC-tik +120 ºC-ra) erresistentzia ere handitu ahal izan da. Eta, are gehiago, trakzioarekiko erresistentzia aztertzean, hau da, material batek hautsi aurretik jasan dezakeen tentsio maximoa zein den aztertzean, altzairu herdoilgaitzarena (SAE 304) baino handiagoa zuela egiaztatu zuten, eta altzairu honek material urriak, garestiak eta toxikoak baditu (kromoa eta nikela, adibidez).

Azterketaren beste ekarpen bat da garatutako materialen ingurumen-inpaktua eta kostu ekonomikoa kuantifikatzeko metodologiak ezartzea. Hala, prozesuaren eskalagarritasuna eta bideragarritasuna frogatu ez ezik, BioStrong zurak karbonoa atzitzeko ahalmen handia duela ere baieztatu ahal izan da.

Jatorri naturaleko beste material-mota batzuei aplikatutako prozesuak zabaltzeko azterketa gehigarriak behar badira ere, lan hau aurrerapen handia da material zirkular eta jasangarrien garapenean, zeinak balio baitezakete gure ekonomiaren oinarri diren material ez-berriztagarri eta oso kutsatzaileak ordezteko epe ertainean.

Informazio osagarria

Erlantz Lizundiarekin batera (EHUko Adierazpen Grafikoko eta Ingeniaritzako Proiektuetuak Saileko irakasle eta Life Cycle Thinking Group-eko ikertzailea), Wuhan University eta Chinese Academy of Sciences-eko ikertzaile batzuek ere parte hartu dute lan honetan.

Erreferentzia bibliografikoa