Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Ume galduaren historia, Elena Ferrante / Fernando Rey (Igela, 2016
)
eu
Immak esaten duenean ez duela aita nahi, zera esan nahi du: ez duela nahi edozein aita, Enzo nahi duela, Pietro nahi duela, Tinak eta bere ahizpek dutena nahi duela.
es
cuando Imma dice que ella no quiere pap?, se refiere a que no quiere uno cualquiera, sino que quiere a Enzo, a Pietro, quiere lo que tienen sus hermanas y Tina.
fr
Quand Imma dit qu'elle ne veut pas de papa, cela signifie qu'elle ne veut pas n'importe lequel, elle veut Enzo, Pietro, elle veut ce qu'ont Tina et ses s?urs.
en
when Imma says she doesn't want Papa, she means that she doesn't want just anyone, she wants Enzo, she wants Pietro, she wants what Tina and her sisters have.
eu
Une horretan, beste neskatoaz oroitu nintzen.
es
Entonces me acord? de la otra ni?a.
fr
L'autre fillette me revint alors ? l'esprit.
en
At that point I remembered the other child.
eu
Ez zuen protestarik egin, ez zuen atean burua agertu ere egin.
es
No hab?a protestado, no hab?a asomado la nariz.
fr
Elle n'avait pas protest? et n'avait pas montr? le bout de son nez.
en
She hadn't protested, she hadn't poked her head out.
eu
Lotsatu egin nintzen nire portaeraz, Tinak ez zuen inolako erantzukizunik egun hartako tentsioetan.
es
Me avergonc? de mi comportamiento, Tina no ten?a la culpa de las tensiones de ese d?a.
fr
J'eus honte de mon comportement, Tina n'avait aucune responsabilit? dans les tensions de cette journ?e.
en
I was ashamed of my behavior. Tina was not responsible for the day's tensions.
eu
Goxo-goxo deitu nion, eta poz-pozik agertu zen, eta bainugelako txoko bateko aulkitxo batean jarri zen Immari bereak bezalako mototsak nola egin behar nizkion erakustera.
es
La llam? con dulzura, ella apareci? muy contenta y se subi? a un taburete en un rinc?n del ba?o para darme consejos sobre c?mo hacerle a Imma unas trencitas id?nticas a las suyas.
fr
elle r?apparut, toute contente, et s'installa sur un tabouret dans un coin de la salle de bain, me donnant des conseils pour faire ? Imma des tresses identiques aux siennes.
en
I called her affectionately, she reappeared and sat happily on a stool in a corner of the bathroom giving me advice on how to braid Imma's hair.
eu
Baretu zen nire alaba, eta kexurik gabe utzi zidan apaintzen.
es
Mi hija se apacigu?, se dej? acicalar sin protestar.
fr
Ma fille se calma et me laissa l'habiller et la pomponner sans plus r?sister.
en
My daughter brightened, she let me dress her up without protesting.
eu
Azkenean, jostatzera joan ziren lasterka, eta ni Dede eta Elsa ohetik ateraraztera joan nintzen.
es
Al final se marcharon corriendo a jugar y yo fui a sacar de la cama a Dede y a Elsa.
fr
Quand j'eus fini, elles fil?rent jouer, et j'allai tirer Dede et Elsa du lit.
en
Finally they ran away to play and I went to get Dede and Elsa out of bed.
eu
Elsa ezin alaiago jaiki zen, poz-pozik zegoen Nino berriz ikusteaz, eta denbora gutxi behar izan zuen janzteko.
es
Elsa se levant? muy alegre, feliz de volver a ver a Nino y estuvo lista enseguida.
fr
Elsa se leva tr?s joyeuse, elle ?tait contente de revoir Nino et fut pr?te en un clin d'?il.
en
Elsa jumped up very happily, she was glad to see Nino again and was ready in a short time.
eu
Dedek, berriz, sekulako denbora pila behar izan zuen garbitzeko, eta oihuka hasi nintzen arte ez zen atera bainugelatik.
es
Pero Dede tard? una eternidad en lavarse y sali? del ba?o solo porque me puse a gritar.
fr
En revanche, Dede passa un temps interminable ? se laver, et sortit de la salle de bain seulement quand je me mis ? hurler.
en
But Dede spent an infinite amount of time washing and came out of the bathroom only because I started yelling.
eu
Ezin zuen burutu bere antzaldaketarekin.
es
No consegu?a aceptar su cambio.
fr
Elle n'arrivait pas ? accepter les transformations de son corps.
en
She couldn't accept her transformation.
eu
Nazkagarria nago, esan zuen begiak malkoz beteta.
es
Estoy asquerosa, dijo con los ojos llenos de l?grimas.
fr
Je me d?go?te ! dit-elle les larmes aux yeux.
en
I'm disgusting, she said, with tears in her eyes.
eu
Logelan ezkutatzera alde egin zuen, inor ez zuela ikusi nahi oihukatuz.
es
Se encerr? en su dormitorio gritando que no quer?a ver a nadie.
fr
Elle courut s'enfermer dans sa chambre en criant qu'elle ne voulait voir personne.
en
She shut herself in the bedroom crying that she didn't want to see anyone.
eu
Neure burua korrika eta presaka txukundu nuen.
es
Me dediqu? a arreglarme deprisa y corriendo.
fr
Je me pr?parai en toute h?te.
en
I got myself ready in a hurry.
eu
Ez zitzaidan batere axola Nino, baina ez nuen nahi zabartuta eta zahartuta aurkitzerik.
es
Nino no me importaba en absoluto, pero no quer?a que me viera desali?ada y envejecida.
fr
Je n'en avais plus rien ? faire de Nino, toutefois je ne voulais pas qu'il me trouve n?glig?e et vieillie.
en
I didn't care about Nino, but I didn't want him to find me neglected and aged.
eu
Bestalde, Lila agertuko zen beldur nintzen, eta ederki nekien zer-nolako ahalmena zuen nire adiskideak, nahi izanez gero, gizon bati begirada erabat beregan iltzarazteko.
es
Tem?a, adem?s, que viniera Lila y sab?a bien que, si se lo propon?a, era capaz de atraer por completo la mirada de un hombre.
fr
En outre, je craignais que Lila ne se pointe, et je savais bien que, lorsqu'elle le voulait, elle ?tait capable d'attirer sur elle tous les regards d'un homme.
en
And I was afraid that Lila would show up and I was well aware that, if she wanted, she could focus a man's gaze totally on her.
eu
Urduri nengoen, eta deustarako gogorik gabe aldi berean.
es
Yo estaba inquieta y desganada al mismo tiempo.
fr
Je me sentais ? la fois stress?e et apathique.
en
I was agitated and at the same time lethargic.
eu
es
fr
en
eu
108
es
108
fr
108
en
108.
eu
Ohi ez bezala, Nino garaiz ailegatu zen, eta opariz gainezka igo zituen eskailerak.
es
Nino lleg? con una puntualidad excepcional, subi? las escaleras cargado de regalos.
fr
Nino arriva incroyablement ponctuel, et il monta les marches charg? de cadeaux.
en
Nino was exceedingly punctual, and he came up the stairs loaded with presents.
eu
Elsa lasterka joan zen eskailburuan hari itxoitera, Tina segika zuela, eta, gero, kontu handiz, Imma.
es
Elsa corri? a esperarlo en el rellano, seguida de cerca por Tina y luego, con cautela, por Imma.
fr
Elsa courut l'attendre sur le palier, aussit?t suivie de Tina et puis, prudemment, d'Imma.
en
Elsa ran to wait for him on the landing, immediately followed by Tina and then, cautiously, Imma.
eu
Eskuineko begiko tik hura agertu zitzaiola ohartu nintzen.
es
Not? que le aparec?a el tic en el ojo derecho.
fr
Je vis son tic ? l'?il droit ressurgir.
en
I saw the tic appear in her right eye.
eu
Hona aitatxo, esan nion, eta berak, gogorik gabe, ezezkoa egin zuen.
es
Ah? viene pap?, le dije, y ella, desganada, neg? con la cabeza.
fr
C'est papa ! lui dis-je.
en
Here's Papa, I told her, and she feebly shook her head no.
eu
Baina Nino, bat-batean, oso ongi portatu zen.
es
Pero Nino se comport? bien enseguida.
fr
Mais Nino se comporta aussit?t comme il fallait.
en
But Nino behaved well.
eu
Eskaileretatik bertatik ahopetik kantuka hasi zen:
es
Mientras sub?a las escaleras se puso a canturrear:
fr
Dans l'escalier d?j?, il se mit ? chantonner :
en
Already on the stairs he began to sing:
eu
Non dago nire Imma txikia, hiru musu eman eta hozkatxo bat egin behar diot.
es
d?nde est? mi peque?a Imma, tengo que darle tres besos y un mordisquito.
fr
O? est ma petite Imma ? Je veux lui faire trois bisous et la mordiller partout !
en
Where's my little Imma, I have to give her three kisses and a little bite.
eu
Eskailburura iritsi zenean, Elsa agurtu zuen, arretagabe tiratu zion Tinari motots batetik, eta alabari heldu, musuka jan, eta sekula holako ile ederrik ez zuela ikusi esan, eta laudorioz bete zuen:
es
Cuando lleg? al rellano salud? a Elsa, tir? distra?damente de una trencita a Tina y estrech? a su hija, la besuque?, le dijo que nunca hab?a visto un pelo tan bonito, le elogi? el vestidito, los zapatos, todo.
fr
Quand il apparut sur le palier, il salua Elsa, tira distraitement une tresse de Tina et prit sa fille dans ses bras : il la couvrit de baisers, dit qu'il n'avait jamais vu d'aussi beaux cheveux et admira sa robe, ses chaussures, tout.
en
When he reached the landing he said hi to Elsa, pulled one of Tina's braids absentmindedly, and grabbed his daughter, covered her with kisses, told her he had never seen such pretty hair, complimented her dress, her shoes, everything.
eu
soinekoa, zapatatxoak, dena.
es
Entr? en casa y ni siquiera me salud?.
fr
Une fois chez moi, il ne m'adressa pas m?me un signe pour me dire bonjour.
en
He came in without even a greeting for me.
eu
Lurrean eseri zen, bere zango gurutzatuen gainean paratu zuen Imma, eta orduan hasi zen kasu egiten Elsari, kartsu agurtu zuen Dede (Jainko maitea, nola handitu zaren, bikain zaude, benetan), irri?o lotsati batekin hurbildua baitzitzaion.
es
Se sent? en el suelo, hizo sentar a Imma sobre sus piernas cruzadas y solo entonces le dio algo m?s de cuerda a Elsa, salud? con entusiasmo a Dede ("Dios m?o c?mo has crecido, est?s magn?fica") que se le hab?a acercado con una sonrisa t?mida.
fr
Il s'assit par terre, installa Imma sur ses jambes crois?es, et c'est seulement ? ce moment-l? qu'il accorda de l'attention ? Elsa et accueillit chaleureusement Dede (Grand Dieu, comme tu as grandi, tu es splendide !), qui s'?tait approch?e avec un sourire timide.
en
Instead he sat down on the floor, lifted Imma onto his crossed legs, and only then gave some encouragement to Elsa, and warmly greeted Dede (Good Lord, how you've grown, you're magnificent), who had approached with a timid smile.
eu
Tina nahasita zegoela ikusi nuen.
es
Vi que Tina estaba perpleja.
fr
Je vis Tina perplexe.
en
I saw that Tina was puzzled.
eu
Arrotzak, salbuespenik gabe, txundituta gelditzen ziren berarekin, eta ikusi bezain laster hasten zitzaizkion mainak egiten: baina Nino opariak banatzen hasia zen, eta ez zion kasurik egiten.
es
Los extra?os, todos, se quedaban deslumbrados con ella y la mimaban nada m?s verla: pero Nino comenz? a distribuir los regalos y no le hac?a caso.
fr
Tous les ?trangers, sans exception, ?taient ?blouis par elle, et la cajolaient d?s qu'ils la voyaient : or, Nino avait commenc? la distribution des cadeaux et il continuait ? l'ignorer.
en
Strangers, without exception, were dazzled by her and cuddled her as soon as they saw her, whereas Nino had begun to distribute the gifts and was ignoring her.
eu
Tina orduan, bere ahots laztantzaileaz mintzatuz, bere lekua bilatzen saiatu zen Ninoren zangoen artean, Immaren ondoan; lortu ez zuenean, haren beso batean bermatu zen, eta burua sorbaldan jarri, keinu mengelean.
es
Entonces ella se dirigi? a ?l con su vocecita acariciante, trat? de encontrar un hueco en sus piernas, al lado de Imma, aunque no lo consigui? y se le recost? en un brazo, le apoy? la cabeza en el hombro con aire l?nguido.
fr
Elle se mit alors ? lui parler de sa voix enj?leuse, tenta de prendre place sur ses jambes crois?es aupr?s d'Imma mais, n'y parvenant pas, s'appuya contre son bras et posa la t?te sur son ?paule, d'un air tendre.
en
She turned to him with her caressing little voice and tried to take a place on his knees next to Imma, but she couldn't and leaned against his arm, put her head with a languid expression on one shoulder.
eu
Deus ez, Ninok liburu bana eman zien Dederi eta Elsari, eta gero bere alabari eman zion arreta.
es
Nada, Nino le dio a Dede y a Elsa un libro a cada una, luego se concentr? en su hija.
fr
Rien ? faire, Nino donna un livre ? Dede, un autre ? Elsa, et se concentra sur sa fille.
en
No, Nino gave Dede and Elsa each a book, then he focused on his daughter.
eu
Denetik erosia zion.
es
Le hab?a comprado de todo.
fr
Il lui avait achet? de tout.
en
He had bought her all kinds of things.
eu
Opariari bilgarria kendu arte itxoiten zuen, eta berehala beste bat ematen zion.
es
Esperaba que ella desenvolviera un regalo y enseguida le daba otro.
fr
Il attendait qu'elle ouvre un paquet et puis, aussit?t apr?s, lui en tendait un autre.
en
He waited for her to unwrap one gift and immediately gave her another.
eu
Esanen nuke Imma lausengatua sentitu zela, hunkitua.
es
Imma me pareci? halagada, conmovida.
fr
Imma me parut flatt?e et ?mue.
en
Imma seemed charmed, moved.
eu
Berarentzat bakarrik etorritako mago bat balitz bezala begiratzen zion gizon hari, eta Tina oparietako bat hartzen saiatzen zenean garrasi egiten zion:
es
Miraba a ese hombre como si fuera un mago que hubiese venido a hacer sus encantamientos solo para ella y cuando Tina trataba de apoderarse de un regalito le chillaba:
fr
Elle regardait cet homme comme si c'?tait un magicien venu faire des tours juste pour elle, et quand Tina tentait de prendre un des cadeaux, elle s'?criait :
en
She looked at that man as if he were a wizard who had come to cast spells for her alone and when Tina tried to take a gift she cried:
eu
Nirea da.
es
es m?o.
fr
C'est ? moi !
en
It's mine.
eu
Tinak atzera egin zuen berehala, beheko ezpaina dardarka zuela. Orduan, nik besotan hartu, eta esan nion:
es
Tina se apart? enseguida, le temblaba el labio inferior, yo la levant? en brazos, le dije:
fr
Tina battit bient?t en retraite, sa l?vre inf?rieure tremblait, alors je la pris dans mes bras en disant :
en
Tina quickly drew back with her lower lip trembling, I picked her up, I said:
eu
Etorri izebarekin.
es
ven con la t?a.
fr
Viens voir tata !
en
Come with aunt.
eu
Une hartan baizik ez zen Nino ohartu pasatzen ari zela, eta, poltsikoan miatuta, itxuraz garestia zen luma bat atera zuen, esanez:
es
Solo entonces Nino pareci? caer en la cuenta de que se estaba pasando, se hurg? el bolsillo, sac? una pluma con pinta de cara y dijo:
fr
C'est seulement ? ce moment que Nino sembla r?aliser qu'il exag?rait, du coup il fouilla dans sa poche, en sortit un stylo qui devait ?tre co?teux et annon?a :
en
Only then did Nino seem to realize that he was overdoing it and he dug in his pocket, took out an expensive-looking pen, said:
eu
Hau zuretzat da.
es
esta es para ti.
fr
?a, c'est pour toi !
en
This is for you.
eu
Tina lurrean jarri nuen berriz, hark "eskerrikasko" xuxurlatuz hartu zuen luma, eta, itxuraz, orduan ikusi zuen neskatoa lehenbiziko aldiz.
es
Dej? a la ni?a en el suelo, ella acept? la pluma susurrando un "gracias" y ?l hizo como que la ve?a realmente por primera vez.
fr
Je reposai la gamine par terre, elle alla prendre le stylo en murmurant " merci ", et Nino eut l'air de la remarquer vraiment pour la premi?re fois.
en
I put the child down on the floor, she took the pen whispering thank you and he seemed to really see her for the first time.
eu
-Ama bezalakoxea zara, berdin-berdina-esan
es
Lo o? murmurar estupefacto:
fr
Je l'entendis murmurer, stup?fi? :
en
I heard him mutter in amazement:
eu
zuen Ninok ahopetik txundituta.
es
-Eres id?ntica a tu madre.
fr
" Tu es tout le portrait de ta m?re !
en
"You look exactly like your mother."
eu
-Nahi duzu nire izena idaztea? -galdetu zion Tinak, serio.
es
-?Te escribo mi nombre? -le pregunt? Tina, seria.
fr
-Je peux t'?crire mon nom ? demanda Tina, s?rieuse.
en
"Shall I write my name for you?" Tina asked, serious.
eu
-Ikasi al duzu ba idazten?
es
-?Ya sabes escribirlo?
fr
-Tu sais d?j? ?crire ?
en
"You already know how to write?"
eu
-Bai.
es
-S?.
fr
-Oui.
en
"Yes."
eu
Ninok patrikatik orri tolestu bat atera zuen, neskatoak lurrean paratu, eta idatzi zuen:
es
Nino sac? del bolsillo un papel doblado, ella lo apoy? en el suelo y escribi?:
fr
" Nino sortit de sa poche une feuille pli?e, la petite la posa par terre et ?crivit :
en
Nino pulled a folded piece of paper out of his pocket, she put it on the floor and wrote:
eu
Tina.
es
Tina.
fr
" Tina ".
en
"Tina."
eu
Oso argia zara, laudatu zuen.
es
Muy bien, la elogi?.
fr
admira-t-il.
en
Very good!
eu
Baina Ninok berehala bilatu zuen nire begirada, kargu hartuko ote nion, eta alabari esan zion, berdintzeko asmoz:
es
Sin embargo, un instante despu?s busc? mi mirada, temiendo un reproche, y para remediarlo se dirigi? a su hija:
fr
Mais un instant plus tard, il chercha mon regard, craignant un reproche, et pour se racheter il s'adressa ? sa fille :
en
But a moment afterward he sought my gaze, afraid of being reprimanded, and to remedy the situation he turned to his daughter:
