Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Villa Triste, Patrick Modiano / Joseba Urteaga (Igela, 2011
)
eu
Meinthe zetorren atzetik hirugarren maletarekin (ez zen hain pisua, nire garbitzeko gauzak baino ez baitzeuden) eta biziki gustatuko zitzaidan jakitea nork eman ote zidan indarra handik onik irteteko.
es
Meinthe me iba siguiendo con la tercera maleta (pesaba menos porque s?lo conten?a mis cosas de aseo) y me habr?a gustado mucho saber qui?n me hab?a dado fuerzas para llegar vivo hasta all?.
fr
Meinthe me suivait, la troisi?me valise a la main (elle pesait moins lourd parce qu'elle ne contenait que mes affaires de toilette) et j'aurais bien voulu savoir qui m'avait donn? la force d'arriver vivant jusque-l?.
en
Meinthe followed me with the third suitcase in his hand (it was lighter than the others because it contained only my toilet things), and I would have really liked to know what had given me the strength to get that far alive.
eu
Buffaz andreak faktura luzatu zidan eta begirada iheskorraz ordaindu nion.
es
La se?ora Buffaz me alarg? la factura y la pagu? con mirada huidiza.
fr
Mme Buffaz m'a tendu la note que j'ai r?gl?e, le regard fuyant.
en
Madame Buffaz handed me the bill, which I paid with averted eyes.
eu
Gero saloira itzuli zen eta danbatekoz itxi zuen atea.
es
Luego se volvi? al sal?n y dio un portazo al entrar.
fr
Puis elle est entr?e dans le salon et a claqu? la porte derri?re elle.
en
Then she went into the lounge and slammed the door behind her.
eu
Meinthe maleta-armairuan bermatuta zegoen eta aurpegia xukatzen ari zen biribildutako paineluaz, emakume batek hautseztatzeko erabili ohi dituen keinu xehe eta zehatzez.
es
Meinthe estaba apoyado en el ba?l-armario sec?ndose la cara a toquecitos con el pa?uelo hecho un rebullo, con esos gestos menudos y de precisi?n con que se empolva una mujer.
fr
Meinthe s'appuyait contre la malle-armoire et se tamponnait le visage de son mouchoir roul? en boule, avec les petits gestes pr?cis d'une femme qui se poudre.
en
Meinthe leaned against the wardrobe trunk, rolled-up handkerchief in hand, patting his forehead with the precise little gestures of a woman powdering her face.
eu
-Jarraitu beharra dago, lagun-esan zidan, eta ekipajea seinalatu zuen-, jarraitu...
es
-Hay que seguir, chico-me dijo, se?al?ndome el equipaje-, seguir...
fr
-Il faut continuer, mon vieux, m'a-t-il dit en me d?signant les bagages, continuer...
en
"We must go on, my boy," he said, pointing at my baggage. "Must go on ..."
eu
Maleta-armairua sarrerako mailadiraino eraman genuen herrestan.
es
Arrastramos el ba?l-armario hasta la escalera de la entrada.
fr
Nous avons tra?n? la malle-armoire jusqu'au perron.
en
We hauled the wardrobe trunk to the steps outside.
eu
Dodgea Les Tilleulseko sarrerako ate ondoan zegoen eta Yvonne antzeman nuen aurreko jarlekuan eserita.
es
El Dodge estaba parado cerca de la portalada de Les Tilleuls e intu? la silueta de Yvonne, sentada delante.
fr
La Dodge ?tait arr?t?e pr?s du portail des Tilleuls et je devinais la silhouette d'Yvonne, assise ? l'avant.
en
The Dodge was parked near the Lindens's gate, and I could make out what looked like Yvonne's silhouette in the front seat.
eu
Zigarreta bat erretzen ari zen eta keinu bat egin zigun eskuaz.
es
Estaba fumando un cigarrillo y nos hizo una se?a con la mano.
fr
Elle fumait une cigarette et nous a fait un signe de la main.
en
She was smoking a cigarette, and then she waved at us.
eu
Azkenean lortu genuen maleta atzeko jarlekura igotzea.
es
Por fin conseguimos subir el ba?l al asiento de atr?s.
fr
Nous avons quand m?me r?ussi ? hisser la malle sur la banquette arri?re.
en
Somehow or another we managed to hoist the trunk onto the backseat.
eu
Meinthe zanbla erori zen bolantearen gainean eta ni hiru maleten bila joan nintzen hoteleko atalondora.
es
Meinthe se desplom? sobre el volante y yo fui a buscar las tres maletas al vest?bulo del hotel.
fr
Meinthe s'est affaiss? contre le volant et moi je suis all? chercher les trois valises, dans le vestibule de l'h?tel.
en
Meinthe collapsed against the steering wheel while I went to fetch the three suitcases from the entrance hall of the hotel.
eu
Norbait zegoen, geldirik, harreralekuko erakusmahaiaren aurrean:
es
Hab?a alguien, quieto, frente al mostrador de recepci?n:
fr
Quelqu'un se tenait immobile face au bureau de la r?ception :
en
Someone was standing stiffly at the reception desk:
eu
ur txakur aurpegiko gizona.
es
el hombre con cara de perro de aguas.
fr
l'homme ? t?te d'?pagneul.
en
the man with the spaniel face.
eu
Niregana hurbildu zen, eta gelditu gero.
es
Se me acerc? y se detuvo.
fr
Il a march? vers moi et s'est arr?t?.
en
He took a few steps toward me and stopped.
eu
Banekien zerbait esan nahi zidala, baina ez zitzaion hitzik ateratzen.
es
Yo sab?a que quer?a decirme algo, pero no le sal?an las palabras.
fr
Je savais qu'il voulait me dire quelque chose mais les mots ne passaient pas.
en
I knew he wanted to say something, but the words wouldn't come out.
eu
Bere zaunka hura egingo zuela begitandu zitzaidan, seguruenez nik bakarrik entzuten nuen kexa ezti eta luze hura (Les Tilleulseko apopiloek beren kanasta partidarekin edo berriketaldiarekin jarraitzen zuten).
es
Cre? que iba a soltar aquel ladrido suyo, aquella queja suave y prolongada que seguramente s?lo o?a yo (los hu?spedes de Les Tilleuls segu?an con su partida de canasta o con su charla).
fr
J'ai cru qu'il allait pousser son aboiement, cette plainte douce et prolong?e que j'?tais sans doute le seul ? entendre (les pensionnaires des Tilleuls poursuivaient leur partie de canasta ou leur bavardage).
en
I thought he was going to resort to that baying sound he made, the soft, prolonged moaning I was doubtless the sole person to hear (the other pensioners at the Lindens would go on with their canasta game or their chitchat).
eu
Hantxe nuen, bekainak zimurtuta eta ahoa erdi zabalik, gero eta ahalegin bortitzagoak eginez hitz egiteko.
es
Ah? lo ten?a, con el ce?o fruncido y la boca entreabierta, haciendo esfuerzos cada vez m?s violentos para hablar.
fr
Il restait l?, les sourcils fronc?s, la bouche entrouverte, faisant des efforts de plus en plus violents pour parler.
en
He remained where he was, frowning, his mouth half open, making increasingly violent efforts to speak.
eu
Ala goragalea eman ote zion eta ez zuen botaka hastea lortzen?
es
?O ser?a que le hab?an dado arcadas y no consegu?a vomitar?
fr
Ou bien ?tait-il pris de naus?es et ne parvenait-il pas ? vomir ?
en
Or was he nauseated and heaving, unable to vomit?
eu
Makurtzen zen, ia itotzeraino.
es
Se agachaba, se asfixiaba casi.
fr
Il se penchait, il s'?touffait presque.
en
He bent forward, practically choking.
eu
Minutu batzuen buruan, egonarria berreskuratu zuen eta ahots isilaz esan zidan: "Joateko sasoia duzu.
es
Al cabo de unos minutos, recobr? la calma y me dijo con voz sorda: "Se va usted justo a tiempo.
fr
Au bout de quelques minutes, il a retrouv? son calme et m'a dit d'une voix sourde : " Vous partez juste ? temps.
en
After a few minutes, he regained his composure and said in a hollow voice, "You're leaving just in time.
eu
Agur, jauna."
es
Adi?s, caballero."
fr
Au revoir, monsieur.
en
Goodbye, Monsieur."
eu
Eskua luzatu zidan.
es
Me tend?a la mano.
fr
Il me tendait la main.
en
He held out his hand.
eu
Tweedezko jaka lodi bat eta lihozko galtza beigeak zeramatzan soinean.
es
Llevaba una chaqueta de tweed tupido y unos pantalones beige de hilo, con vuelta.
fr
Il ?tait v?tu d'une veste de gros tweed et d'un pantalon de toile beige ? revers.
en
He was wearing a rough tweed jacket and cuffed beige linen trousers.
eu
Bere oinetakoak miretsi nituen:
es
Le admir? el calzado:
fr
J'admirais ses chaussures :
en
I admired his shoes:
eu
damazko zapata griskarak krepezko zola lodilodikoak.
es
zapatos de ante gris?ceo con unas suelas muy, muy gruesas de crep?.
fr
en daim gris?tre avec de tr?s, tr?s ?paisses semelles de cr?pe.
en
grayish suede, with very, very thick crepe soles.
eu
Seguru nengoen gizon hura ikusia nuela les Tilleulsen bizitzen jarri aurretik; eta hamar bat urte lehenago izan behar zuen.
es
Estaba seguro de haber visto a aquel hombre antes de mi estancia en Les Tilleuls; y deb?a de hacer de eso alrededor de diez a?os.
fr
J'?tais certain d'avoir rencontr? cet homme avant mon s?jour aux Tilleuls, et cela devait remonter ? une dizaine d'ann?es.
en
I was certain I'd met this man before I ever lodged at the Lindens, it must have been about ten years before.
eu
Eta bat-batean...
es
Y, de pronto...
fr
Et soudain...
en
And suddenly ...
eu
Jakina, zapata berberak ziren, eta eskua luzatu zidan gizona, txikitan hain jakin-min handia piztu zidana.
es
Pues claro, eran esos mismos zapatos; y el hombre que me tend?a la mano era el mismo que tanto me hab?a intrigado cuando era peque?o.
fr
Mais oui, c'?taient les m?mes chaussures, et l'homme qui me tendait la main celui qui m'avait tellement intrigu? du temps de mon enfance.
en
Yes, yes, they were the same shoes, and the man holding out his hand to me was the same one who'd so fascinated me as a child.
eu
Les Tuileries-era joaten zen ostegunero eta igandero miniaturazko ontzi batez (Kon Tikiren erreprodukzio zehatz bat) eta urmaelean nola nabigatzen zuen begiratzen zuen, behaketa postuz aldatuz, bastoi batez bultzatuz harrizko ertzaren kontra hondoa jotzen zuenean, masta edo bela baten gotortasuna egiaztatuz.
es
Iba a Les Tuileries todos los jueves y todos los domingos con un barco en miniatura (una reproducci?n fidedigna de la Kon Tiki) y miraba c?mo navegaba por el estanque, cambiando de puesto de observaci?n, empuj?ndolo con un bast?n cuando encallaba contra el borde de piedra, comprobando la solidez de un m?stil o de una vela.
fr
Il venait aux Tuileries chaque jeudi et chaque dimanche avec un bateau miniature (une reproduction fid?le du Kon Tiki) et le regardait ?voluer ? travers le bassin, changeant de poste d'observation, le poussant ? l'aide d'une canne quand il s'?chouait contre la bordure de pierre, v?rifiant la solidit? d'un m?t ou d'une voile.
en
He used to come to the Tuileries every Thursday and Sunday with a miniature boat (a faithful reproduction of the Kon-Tiki) and watch it float across the pond, changing his observation post, using a stick to push the boat away when it ran aground on the stone rim of the pond, checking the condition of a mast or a sail.
eu
Noizbehinka haur talde batek, eta baita zenbait pertsona nagusik ere, operazioa jarraitzen zuten eta berak ezkutuko begiradak egiten zizkien, haien erreakzioez fidatuko ez balitz bezala.
es
A veces, un grupo de ni?os, e incluso algunas personas mayores, segu?an la operaci?n y ?l les lanzaba una mirada furtiva, como si no se fiase de sus reacciones.
fr
Parfois, un groupe d'enfants et m?me quelques grandes personnes suivaient ce man?ge et il leur jetait un regard furtif comme s'il se m?fiait de leur r?action.
en
Sometimes a group of children and even a few grown-ups gathered to observe this activity, and he'd glance at them furtively as though mistrusting their reactions.
eu
Ontziaz galdetzen ziotenean, totelka erantzuten zien: bai, Kon Tiki bat egitearena oso lan luze eta konplikatua zen.
es
Cuando le preguntaban por el barco, contestaba, tartamudeando: s?, era un trabajo muy largo y muy complicado eso de construir una Kon Tiki.
fr
Quand on le questionnait sur le bateau, il r?pondait en bredouillant : oui, c'?tait un travail tr?s long, tr?s compliqu? de construire un Kon Tiki.
en
When someone asked him about the boat, his mumbled reply was yes, it was a very long, very complicated piece of work, building a Kon-Tiki, and as he spoke, he'd caress his toy.
eu
Arratsaldeko zazpietan ontzia hartzen zuen eta banku batean jartzen zen eskuzapi batez xukatzeko.
es
A eso de las siete de la tarde, recog?a el barco y se sentaba en un banco para secarlo con una toalla.
fr
Vers sept heures du soir, il emportait le bateau et s'asseyait sur un banc pour l'essuyer, ? l'aide d'une serviette-?ponge.
en
Around seven in the evening, he'd pick up his boat and sit on a bench to dry it with a terry cloth towel.
eu
Eta ondoren Rivoli kalerantz abiatzen zen, Kon Tikia besapean zeramala.
es
Lo ve?a luego ir hacia la calle de Rivoli, con su Kon Tiki debajo del brazo.
fr
Je le voyais ensuite se diriger vers la rue de Rivoli, son Kon Tiki sous le bras.
en
Then he'd walk away in the direction of Rue de Rivoli, his Kon-Tiki under his arm.
eu
Gerora askotan pentsatu izan dut ilunabarrean urruntzen zen silueta hartaz.
es
Tiempo despu?s, record? muchas veces aquella silueta que se alejaba en el crep?sculo.
fr
Plus tard, je devais souvent penser ? cette silhouette qui s'?loignait dans le cr?puscule.
en
Later I must often have thought about that silhouette, moving off into the twilight.
eu
Eta gure topaketa haietaz hitz egingo banio?
es
?Iba a hablarle de aquellos encuentros nuestros?
fr
Allais-je lui rappeler nos rencontres ?
en
Should I remind him of our meetings?
eu
Ez zuen jada ontzirik izango, ordea.
es
Pero seguramente se hab?a quedado sin el barco.
fr
Mais sans doute avait-il perdu son bateau.
en
But he'd surely lost his boat.
eu
"Agur, jauna" esan nion nik ere. Lehenengo bi maletak hartu, eta lorategia zeharkatu nuen poliki.
es
Dije, a mi vez: "Adi?s, caballero." Agarr? las dos primeras maletas y cruc? despacio el jard?n.
fr
" Au revoir, monsieur. " J'ai empoign? les deux premi?res valises et travers? lentement le jardin.
en
I said, "Goodbye, Monsieur," in my turn, took hold of the first two suitcases, and slowly crossed the garden.
eu
Bera nire ondoan zihoan isilik.
es
?l andaba a mi lado, en silencio.
fr
Il marchait ? mes c?t?s, silencieux.
en
He walked beside me in silence.
eu
Yvonne Dodgeren hegal batean eserita zegoen.
es
Yvonne estaba sentada en una aleta del Dodge.
fr
Yvonne ?tait assise sur l'aile de la Dodge.
en
Yvonne was sitting on the Dodge's front fender.
eu
Meinthek, bolantean, burua jarlekuan ezarria zuen, eta begiak itxita.
es
Meinthe, al volante, ten?a la cabeza recostada en el asiento y los ojos cerrados.
fr
Meinthe, au volant, avait la t?te renvers?e contre la banquette et fermait les yeux.
en
Meinthe was at the wheel with his head resting on the back of the seat and his eyes closed.
eu
Atzeko maletategian sartu nituen bi maletak.
es
Met? las dos maletas en el maletero de detr?s.
fr
J'ai rang? les deux valises dans le coffre arri?re.
en
I loaded the two suitcases into the trunk.
eu
Gizonak interes eta irrika handiz espiatzen zuen egiten nuen guztia.
es
El hombre espiaba cuanto hac?a con expresi?n de ?vido inter?s.
fr
L'autre ?piait tous mes gestes avec un int?r?t avide.
en
The spaniel-faced man watched all my movements with avid interest.
eu
Lorategia berriz zeharkatu nuenean, bera nire aurretik zihoan eta jiratu egiten zen noizean behin nik han jarraitzen ote nuen ikusteko.
es
Cuando volv? a cruzar el jard?n, iba delante y se volv?a de vez en cuando para ver si yo segu?a all?.
fr
Quand j'ai travers? de nouveau le jardin, il me pr?c?dait et se retournait de temps en temps pour voir si j'?tais toujours l?.
en
When I crossed the garden again, he went ahead of me, turning around from time to time to make sure I was still there.
eu
Azken maleta altxatu zuen keinu labur batez eta esan zidan:
es
Levant? la ?ltima maleta con un gesto escueto y me dijo:
fr
Il a soulev? la derni?re valise d'un geste sec et m'a dit :
en
He snatched up the last suitcase and said, "Allow me."
eu
Pisuena zen. Telefono-aurkitegiak sartuak nituen han.
es
Era la que pesaba m?s. Hab?a metido en ella las gu?as de tel?fonos.
fr
C'?tait la plus lourde. J'y avais rang? les bottins.
en
It was the heaviest of the three, the one with the phone books.
eu
Bost metro egiten zituen bakoitzean, lurrean uzten zuen eta arnasa hartzeko baliatzen zuen geldialdia.
es
El hombre aquel la dejaba en el suelo cada cinco metros y recobraba el aliento.
fr
Il la posait tous les cinq m?tres et reprenait son souffle.
en
He put it down every five meters to catch his breath.
eu
Nik maleta hartzeko imintzioa egiten nuenero, esaten zidan:
es
Cada vez que yo hac?a adem?n de cogerla, me dec?a:
fr
Chaque fois que je faisais un geste pour la prendre ? mon tour, il me disait :
en
Every time I made a move to pick it up myself, he said, "Please, Monsieur ..."
eu
-Mesedez, jauna...
es
-Se lo ruego, caballero...
fr
Il a voulu lui-m?me la hisser sur la banquette arri?re.
en
He was adamant about wrestling it onto the backseat by himself.
eu
Berak bakarrik igo nahi izan zuen maleta atzeko jarlekura.
es
Quiso, incluso, subirla personalmente al asiento de atr?s.
fr
Il y est parvenu avec peine, puis il est rest? l?.
en
He succeeded with difficulty, and then he just stayed there.
eu
Nekez lortu zuen, eta ondoren hantxe bertan geratu zen, besoak zintzilik eta aurpegia apur bat odolgorrituta.
es
Lo consigui? trabajosamente y luego se qued? donde estaba, con los brazos colgando y la cara algo congestionada.
fr
Il avait les bras ballants, le visage un peu congestionn?.
en
His arms were hanging limply, his face a little flushed.
eu
Yvonneri eta Meintheri ez zien kasu zipitzik egin.
es
No les hac?a caso alguno a Yvonne ni a Meinthe.
fr
Il ne pr?tait aucune attention ? Yvonne et ? Meinthe.
en
He paid no attention to Yvonne and Meinthe.
eu
Gero eta ur txakur itxura handiagoa zuen.
es
Cada vez ten?a m?s aspecto de perro de aguas.
fr
Il ressemblait de plus en plus ? un ?pagneul.
en
He was looking more and more like a spaniel.
