Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)

-Ez, ama.

-No, madre.

-Non, maman.

"No, Mother."

-Baina, non daukak burua?

-?No piensas en nada!

-Tu ne penses ? rien !

"You never remember anything!"

-Ez dut euritakoaren beharrik izango.

-No lo necesito.

-Mais je n'en aurai pas besoin.

"But I won't need it.

Eguraldi ona dago.

Hace buen tiempo.

Il fait beau.

It's nice out."

-Bihar euria egin zezakek.

-Ma?ana puede llover.

-Il peut pleuvoir demain.

"It could rain tomorrow."

P?ricand andreak puntu-lanak atera zituen poltsatik.

La se?ora P?ricand sac? la labor de su bolso.

Elle sortit son tricot de son sac.

She took her knitting out of her bag.

Han hasi ziren galtzorratzak tintinka.

Las agujas empezaron a tintinear.

Ses aiguilles cliquet?rent.

Her needles clicked.

Txikia zenean Hubertek aldamenean izaten zuen ama puntua egiten piano-eskolak hartzen zituen bitartean.

Cuando ?l era peque?o, hac?a punto a su lado durante las lecciones de piano.

Quand Hubert ?tait petit, elle tricotait assise aupr?s de lui pendant ses le?ons de piano.

When Hubert was little, she would sit near him knitting during his piano lessons.

Hubertek begiak itxi eta lo-plantak egin zituen.

Hubert cerr? los ojos y fingi? dormir.

Il ferma les yeux et fit semblant de dormir.

He closed his eyes and pretended to be asleep.

Handik denbora puska batera, benetan lokartu zen ama.

Al cabo de un rato, su madre se durmi? de verdad.

Au bout de quelque temps, elle aussi s'endormit.

A while later she nodded off.

Bi aldiz pentsatu gabe, mutilak salto egin zuen leiho zabaldutik; bizikleta gorde zuen estalperaino lasterka joan, zaratarik egin gabe hesiko atea erdi ireki eta kanpora atera zen.

Sin pens?rselo dos veces, el chico salt? por la ventana abierta, corri? hasta el cobertizo en que hab?a guardado la bicicleta, entreabri? la puerta de la cerca sin hacer ruido y se desliz? fuera.

Alors il sauta par la fen?tre ouverte, courut jusqu'au hangar o? on avait remis? la bicyclette et, entrouvrant sans bruit la barri?re, se glissa au-dehors.

He jumped out of the open window, ran to the shed where his bicycle had been put away and, silently opening the gate, slipped away.

Lotan ziren denak.

Ahora todo el mundo dorm?a.

Tous dormaient maintenant.

Everyone was asleep now.

Jada ez zen kanoien zaratarik entzuten.

El ruido de los ca?ones hab?a cesado.

Le bruit du canon s'?tait tu.

The gunfire had stopped.

Miauka ari ziren katu batzuk teilatuetan.

Unos gatos maullaban en los tejados.

Des chats pleuraient sur des toits.

Cats wailed from the rooftops.

Urdinxka ageri ziren, ilargiaren eraginez, eliza ederreko beirateak. Eliza pasealeku zahar eta hautsez betetako batean zegoen eta hantxe zituzten utziak autoak iheslariek.

La luna azuleaba las vidrieras de la hermosa iglesia, que se alzaba en mitad de un viejo y polvoriento paseo, donde los refugiados hab?an aparcado los coches.

Une admirable ?glise, avec ses vitraux bleus de lune, s'?levait au milieu d'un vieux mail poussi?reux o? les r?fugi?s avaient gar? leurs voitures.

A splendid church, with sky-blue windows, rose up in the middle of a dusty old avenue where refugees had parked.

Etxeetan lekurik aurkitu ez zutenak autoen barruan edo belar gainean zeuden lotan.

Los que no hab?an encontrado sitio en las casas dorm?an dentro de los veh?culos o sobre la hierba.

Ceux qui n'avaient pas trouv? de place dans les habitations ?taient couch?s ? l'int?rieur des autos ou dans l'herbe.

The people who hadn't been able to find accommodation were sleeping inside their cars or on the grass.

Estutasuna erakusten zuten haien aurpegi zurbilek; urduritasuna eta beldurra nabari zitzaien erabat lokartuta egonik ere.

Sus p?lidos rostros sudaban angustia; se los ve?a tensos y asustados incluso en pleno sue?o.

Les figures p?les qui suaient l'angoisse demeuraient contract?es et craintives jusque dans leur sommeil.

Anguish oozed from their pale faces, tense and fearful, even in their sleep.

Hala ere, hain zuten sakona loa, ezerk ez baitzituen esnatuko eguna argitu aurretik.

Sin embargo, dorm?an tan pesadamente que nada conseguir?a despertarlos antes del amanecer.

Ils reposaient si lourdement toutefois que rien ne les ?veillerait avant le jour.

They slept so soundly, though, nothing would wake them before daybreak.

Begien bistakoa zen.

Saltaba a la vista.

On le voyait bien.

That was obvious.

Ohartu ere egin gabe pasatu zitezkeen lo egotetik hilda egotera.

Podr?an pasar del sue?o a la muerte sin siquiera enterarse.

Ils pourraient passer du sommeil ? la mort sans m?me s'en apercevoir.

They could pass from sleep to death without even realising it.

Hubertek haien artetik egin zuen aurrera, harriduraz eta errukiz begiratzen ziela.

Hubert avanz? entre ellos, mir?ndolos con asombro y piedad.

Hubert passa parmi eux, les consid?rant avec piti? et ?tonnement.

Hubert walked among them feeling shock and pity.

Berak ez zuen nekerik sentitzen.

?l no se notaba cansado.

Il ne ressentait pas la fatigue.

He wasn't tired.

Bero-bero zuen burua eta horrexek sostengatzen zuen eta akuilatzen.

Su sobreexcitada mente lo sosten?a y arrastraba.

Son esprit surexcit? le soutenait et l'entra?nait.

His overexcited state of mind gave him strength and kept him going.

Pena eta barruko harra sentitzen zituen familia abandonatua utziko zuela pentsatzean.

Pensaba en su familia con pena y remordimientos.

Il pensait ? sa famille abandonn?e avec chagrin et avec remords.

He thought with sadness and remorse of the family he had abandoned.

Baina pena eta har horiek handitu egiten zioten asaldura.

Pero esa pena y esos remordimientos multiplicaban su exaltaci?n.

Mais ce chagrin et ce remords eux-m?mes d?cuplaient son exaltation.

But this very sadness and remorse increased his elation.

Ez zihoan besterik gabe abenturara;

No se lanzaba desnudo a la aventura;

Il ne se jetait pas nu dans l'aventure ;

He wasn't going into it with his eyes closed;

bere bizitza ez ezik, beretar guztiena ere sakrifikatzen zuen herriaren alde.

sacrificaba a su pa?s no s?lo su propia vida, sino tambi?n la de todos los suyos.

il sacrifiait ? son pays non seulement sa propre vie mais celle de tous les siens.

he was sacrificing not just his own life, but the life of everyone in his family to his country.

Han zihoan bere patuaren bila, opariz zamatutako jainko gazte bat bailitzan.

Avanzaba al encuentro de su destino como un joven dios cargado de presentes.

Il s'avan?ait au-devant de son destin comme un jeune dieu charg? de pr?sents.

He marched towards his destiny like a young god bearing offerings.

Hala ikusten zuen behintzat berak bere burua.

Al menos, as? se ve?a ?l.

Du moins il se voyait ainsi.

At least, that was how he saw himself.

Herritik irten, gereziondora iritsi eta hantxe etzan zen adarren azpian.

Sali? del pueblo, lleg? al cerezo y se tumb? bajo las ramas.

Il sortit du village, arriva sous le cerisier et se jeta par terre sous ses branches.

He left the village, got to the cherry tree and threw himself to the ground beneath its branches.

Bat-batean, halako emozio sutsu batek taupaka jarri zion bihotza:

De pronto, una vibrante emoci?n hizo palpitar su coraz?n:

Une ?motion tr?s douce faisait battre tout ? coup son c?ur :

A lovely sweet feeling suddenly made his heart beat faster:

lagun berriarekin akordatu zen, berarekin partekatuko baitzuen loria eta arriskua.

pensaba en el nuevo compa?ero que iba a compartir con ?l la gloria y el peligro.

il pensait ? ce nouveau camarade qui allait partager avec lui gloire et p?rils.

he thought of the new friend who would share his dangerous exploits and glory.

Ez zuen apenas ezagutzen, baina berebiziko indar eta xeraz sentitzen zuen bere burua mutiko ilehori harekin bat eginik.

Apenas lo conoc?a, pero se sent?a unido a aquel muchacho rubio con una vehemencia y una ternura extraordinarias.

Il lui ?tait presque inconnu, ce gar?on aux cheveux blonds, mais il se sentait attach? ? lui avec une violence et une tendresse extraordinaires.

He barely knew him, the boy with the blond hair, but he felt bound to him with extraordinary violence and tenderness.

Entzuna zuen nola, iparraldean, erregimentu aleman batekoek, zubi bat gurutzatzeko, hildako kideen gorpuen gainetik pasatu behar izan zuten, honela kantatzen zutela:

Hab?a o?do contar que, en el norte, un regimiento alem?n hab?a tenido que cruzar un puente pasando por encima de los cad?veres de los compa?eros muertos, y que lo hab?an hecho cantando:

Il avait entendu dire qu'? la travers?e d'un pont, dans le Nord, un r?giment allemand avait d? passer sur les corps des compagnons tomb?s au combat et qu'ils l'avaient fait en chantant :

He had heard that, while crossing a bridge in the north, a German regiment had had to walk over the bodies of their dead comrades and that they had started singing:

"Nik banuen kamarada bat...".

"Yo ten?a un camarada...".

" J'avais un camarade...

"Once I had a comrade ..."

Hubertek ulertzen zuen hori, ulertzen zuen maitasun garbi hori, sentimendu hori, basatia ia.

Hubert lo comprend?a, comprend?a ese sentimiento de amor puro, casi salvaje.

" Il comprenait cela, ce sentiment d'amour pur, presque sauvage.

He understood that feeling of pure, almost savage love.

Jabetzen ez bazen ere, Philippe ordezkatu nahi zuen, hain maite izan zuena eta orain emeki bezain gupidagabeki urruntzen zitzaiona, zorrotzegia, sainduegia bera, pentsatzen zuen Hubertek, honezkero ez baitzuen beste atxikimendurik, beste pasiorik, Kristoganakoa baino.

Inconscientemente, buscaba a alguien que sustituyera a Philippe, al que tanto quer?a y que se alejaba de ?l lenta pero implacablemente; demasiado serio, demasiado santo, pensaba Hubert, ya no ten?a otro afecto, otra pasi?n que la de Cristo.

Inconsciemment il cherchait ? remplacer Philippe qu'il avait tant aim? et qui se d?tachait de lui avec une implacable douceur, trop s?v?re, trop saint, pensait Hubert, et n'ayant plus d'autre affection, d'autre passion que celle du Christ.

Unconsciously, he was trying to replace Philippe, whom he loved so much and who had separated himself from his younger brother with such implacable gentleness; Philippe was too strict, too saintly, Hubert thought, and with no feelings, no passion for anyone but Christ.

Azken bi urteetan, Hubertek benetan bakarrik ikusi zuen bere burua, eta gainera astakilo edo esnob hutsak zituen gelakideak.

Durante los dos ?ltimos a?os, Hubert se hab?a sentido realmente solo, y para colmo sus compa?eros de clase no eran m?s que brutos o esnobs.

Hubert, ces deux derni?res ann?es s'?tait r?ellement senti tr?s seul, et comme par un fait expr?s, en classe il n'avait comme condisciples que des brutes ou des snobs.

For the past two years Hubert had felt very lonely and, at school, had almost made a point of befriending only bullies or snobs.

Bestetik, ia ohartu ere egiten ez bazen ere, Hubert sentibera zen edertasun fisikoarekiko, eta Ren? hark aingeru-aurpegia zuen.

Por otra parte, casi sin saberlo, Hubert era sensible a la belleza f?sica, y aquel Ren? ten?a cara de ?ngel.

Il ?tait sensible aussi, sans presque le savoir, ? la beaut? physique, et ce Ren? avait un visage d'ange.

Also, he was attracted, almost without realising it, to physical beauty-and Ren? had the face of an angel.

Hantxe zegoen, bada, haren zain.

En fin, sigui? esper?ndolo.

Il tressaillait, levait la t?te ? chaque bruit.

He waited for him, starting at every sound.

Gaueko hamabiak bost gutxiago ziren.

Eran las doce menos cinco.

Il ?tait minuit moins cinq.

It was nearly midnight.

Zaldi bat pasatu zen zaldizkorik gabe.

Pas? un caballo sin jinete.

Un cheval passa, sans cavalier.

A horse went by without a rider.

Halakoak gertatzen ziren tarteka, ikuskizun arraroak, gerra eta zorigaitza gogorarazten zutenak, baina gainerakoan lasai zegoen dena.

De vez en cuando ocurr?an cosas as?, extra?as apariciones que recordaban los desastres de la guerra; pero, por lo dem?s, todo estaba tranquilo.

Il y avait ainsi, par moments, des visions ?tranges qui rappelaient le d?sastre et la guerre, mais pour le reste, tout ?tait tranquille.

Strange sights like this occasionally reminded him of the war, but otherwise everything was quiet.

Belar-izp? bat erauzi, marraskatzen hasi eta, gero, poltsikoetako bat arakatu zuen:

Arranc? una larga brizna de hierba y la mordisque?; luego examin? el contenido de uno de sus bolsillos:

Il cueillit une longue herbe folle et la mordilla, puis il examina le contenu de ses poches :

He pulled a long weed out of the ground and chewed it, then examined the contents of one of his pockets:

ogi-pusketa bat, sagar bat, urrak, tarta-zati papurtu bat, labana bat, soka-haril bat eta bere koaderno gorri txikia.

un mendrugo de pan, una manzana, avellanas, un trozo de tarta desmigajado, una navaja, un ovillo de cordel y su peque?a libreta roja.

un cro?ton de pain, une pomme, des noisettes, un peu de pain d'?pice ?miett?, un canif, un peloton de ficelle, son petit carnet rouge.

a bit of bread, an apple, some nuts, gingerbread crumbs, a pocket knife, a ball of string, his little red notebook.

Hauxe idatzi zuen lehen orrialdean:

En la primera p?gina escribi?:

? la premi?re page, il ?crivit :

On the first page he wrote:

"Hiltzen banaiz, esan diezaiotela nire aitari, P?ricand jaunari, Delessert bulebarra 18, Paris, edo nire amari...".

"Si muero, que avisen a mi padre, el se?or P?ricand, bulevar Delessert 18, Par?s, o a mi madre...".

" Si je suis tu?, que l'on pr?vienne mon p?re, M. P?ricand, 18, boulevard Delessert ? Paris, ou ma m?re...

"If I am killed, could you please notify my father, Monsieur P?ricand, 18 Boulevard Delessert in Paris, or my mother ..."

Nimesko helbidea ere jarri zuen.

Tambi?n puso la direcci?n de Nimes.

" Il ajouta l'adresse de N?mes.

He added the address in N?mes.

Gero akordatu zen gau hartan ez zituela egin bere errezoak.

Despu?s se acord? de que esa noche no hab?a dicho sus oraciones.

Il pensa qu'il n'avait pas fait sa pri?re du soir.

He remembered he hadn't said his prayers that night.

Belar gainean belaunikatu, errezoak egin eta Kredo berezi bat ere esan zuen bere familiaren alde.

Se arrodill? en la hierba, las rez? y a?adi? un Credo especial por su familia.

Il s'agenouilla dans l'herbe et la r?cita avec un Credo sp?cial ? l'intention de sa famille.

He knelt down in the grass and prayed, adding a special Creed for his family.

Bakean sentitzen zuen bere burua gizonekin eta Jainkoarekin.

Se sent?a en paz con los hombres y con Dios.

Il se sentait en r?gle avec les hommes et Dieu.

He felt at peace with man and God.