Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)


Odol hotzean, Truman Capote / Xabier Olarra (Igela, 1993 )
aurrekoa | 201 / 189 orrialdea | hurrengoa
eu
Beheko zeldetara gizonak ekartzen dituzte, zuloa esaten dioten tokira, eta asko eta asko eroak bezala borrokan aritzen dira gainera. Biraoka eta oihuka isildu gabe.
es
Meten hombres en las celdas de abajo, ah? en eso que llaman El Hoyo y muchos rabian y se pelean como locos de atar.
fr
Ils crient et jurent tout le temps.
en
Curse and scream the whole time.
eu
Jasanezina izaten da eta mundu guztia builaka hasten zaie isiltzeko esanez.
es
Maldiciones y alaridos todo el tiempo, es intolerable y entonces todo el mundo les grita que se callen.
fr
Comme c'est intol?rable, tout le monde commence ? hurler qu'ils se taisent.
en
It's intolerable, so everybody starts yelling shut up.
eu
Estimatuko nizuke belarrietarako tapoiak bidaltzea.
es
Me gustar?a que me enviaras tapones para los o?dos.
fr
Je voudrais bien que tu m'envoies des boules Qui?s.
en
I wish you'd send me earplugs.
eu
Baina ez lizkidakete utziko.
es
S?lo que no me dejar?an pon?rmelos.
fr
Seulement, on me permettrait pas de les garder.
en
Only they wouldn't allow me to have them.
eu
Ez da bakerik gaiztoontzat, nik uste ".
es
No hay descanso para el malvado, imagino.
fr
Pas de repos pour les m?chants, j'imagine.
en
No rest for the wicked, I guess."
eu
Eraikin txiki horrek bazituen ehun urtetik gora eta urtaroen aldaketek haren zaharreriaren zenbait sintoma agerrarazten zituzten:
es
" El peque?o edificio hab?a sido construido hac?a m?s de un siglo y los cambios de estaci?n hab?an marcado s?ntomas diversos de su antig?edad:
fr
" Le petit immeuble avait plus d'un si?cle et le changement de saisons acc?l?rait sa d?cr?pitude :
en
The little building had been standing for more than a century, and seasonal changes provoked different symptoms of its antiquity:
eu
neguko hotza zeldetako harri eta burdinan barruraino sartzen zen eta udan, berriz, termometroak berrogeita bost baino gehiago markatzen zuenean, zelda zaharrak pertz kirasdunak bihurtzen ziren.
es
el fr?o del invierno saturaba las junturas de hierro y piedra y en verano, cuando la temperatura llegaba a veces a los 38? C las celdas viejas eran malolientes calderos.
fr
le froid de l'hiver impr?gnait la pierre et le fer, et l'?t?, quand la temp?rature montait souvent au-dessus de quarante-cinq, les vieilles cellules ?taient des chaudrons malodorants.
en
winter cold saturated the stone-and-iron fixtures, and in summer, when temperatures often hurtled over the hundred mark, the old cells were malodorous cauldrons.
eu
Dickek honako hau idatzi zuen uztailak 5, 1961 data zeukan gutun batean : Asko ez mugitzen saiatzen naiz.
es
En una carta a su madre del 5 de julio de 1961, Dick le escrib?a: Procuro no moverme mucho.
fr
" Tellement chaud que la peau me cuit, ?crivit Dick dans une lettre dat?e du 5 juillet 1961. J'essaie de ne pas trop bouger.
en
"So hot my skin stings," Dick wrote in a letter dated July 5, 1961. "I try not to move much.
eu
Lurrean eseri eta hantxe egon.
es
Me paso el d?a sentado en el suelo:
fr
Je reste assis sur le plancher.
en
I just sit on the floor.
eu
Ohea izerdiz bustiegia dago eta kiratsak goraka ematen dit, astean behin besterik ez baikara garbitzen eta aldatzeko arroparik ez dugulako.
es
la cama est? demasiado sudada para echarme en ella. El hedor que despido me da n?useas porque s?lo me ba?o una vez a la semana y siempre llevo puesta la misma ropa.
fr
Mon lit est trop tremp? de sueur pour m'?tendre dessus, et l'odeur me rend malade parce qu'on prend un seul bain par semaine et qu'on porte toujours les m?mes v?tements.
en
My bed's too sweaty to lie down, and the smell makes me sick because of only the one bath a week and always wearing the same clothes.
eu
Ez dago bentilaziorik eta bonbillak oraindik gehiago berotzen ditu bazterrak.
es
Nada de ventilaci?n y las bombillas siempre encendidas calientan a?n m?s el aire.
fr
Pas la moindre a?ration et les ampoules ne font qu'augmenter la chaleur.
en
No ventilation whatever and the light bulbs make everything hotter.
eu
Tximitxek paretetan saltoka jarraitzen dute".
es
Las chinches siguen saltando en las paredes.
fr
Les insectes viennent sans cesse s'?craser contre les murs.
en
Bugs keep bumping on the walls."
eu
Preso arruntak ez bezala, kondenatuak ez daude beharturik eguneroko lanera;
es
A diferencia de los presos normales, los condenados a muerte no est?n sujetos a la rutina de un trabajo.
fr
Contrairement aux prisonniers ordinaires, les condamn?s ? mort ne sont pas assujettis ? un travail quotidien ;
en
Unlike conventional prisoners, the condemned are not subjected to a work routine;
eu
bere denbora nahi bezala erabil dezakete:
es
Pueden hacer de su tiempo lo que quieren:
fr
dormir toute la journ?e, comme le faisait fr?quemment Perry (" Je fais semblant d'?tre un tout petit b?b? qui peut pas garder les yeux ouverts ") ;
en
they can do with their time what they like-sleep all day, as Perry frequently did ("I pretend I'm a tiny little baby that can't keep its eyes open");
eu
egun osoa lotan eman, Perryk egin ohi zuen bezala ("Begiak zabalik eduki ezin dituen haurtxoaren itxurak egiten ditut"); edo Andrewsek bezala, gau osoa irakurtzen;
es
dormir el d?a entero como Perry sol?a ("Me imagino que soy un beb? peque??n que no puede tener los ojos abiertos") o, como Andrews, leer toda la noche.
fr
ou, comme c'?tait l'habitude d'Andrews, lire toute la nuit.
en
or, as was Andrews' habit, read all night.
eu
astean hamabost edo hogeiren bat liburu irakurtzen zituen batez-beste; haren zaletasunak bai zaborra, bai belles-lettres-ak hartzen zituen, eta poesia gogoko zuen, bereziki Robert Frostena, baina Whitnran, Emily Dickinson eta Ogden Nashen poema komikoak ere miresten zituen.
es
Andrews se tragaba por t?rmino medio de quince a veinte libros a la semana, lo mismo libracos que belles-lettres, y le gustaba la poes?a, especialmente Robert Frost y admiraba tambi?n a Whitman, Emily Dickinson y los poemas c?micos de Ogden Nash.
fr
son go?t englobait ? la fois les belles-lettres et la litt?rature de bas ?tage, et il aimait la po?sie, particuli?rement celle de Robert Frost, mais il admirait ?galement Whitman, Emily Dickinson, et les po?mes comiques d'Ogden Nash.
en
Andrews averaged fifteen to twenty books a week; his taste encompassed both trash and belle-lettres, and he liked poetry, Robert Frost's particularly, but he also admired Whitman, Emily Dickinson, and the comic poems of Ogden Nash.
eu
Bere literatur egarri aseezinak espetxeko liburutegiko apalak azkar ahitu bazituen ere, kapelauak eta Andrewsez errukitzen ziren beste zenbaitek Kansas Cityko herri liburutegitik bidaltzen zizkioten paketeen bitartez horniturik eduki ohi zuten.
es
Aunque su insaciable sed de literatura pronto agot? las estanter?as de la biblioteca de la prisi?n, el capell?n del penal y otras personas que se compadec?an de Andrews le enviaban continuamente paquetes de libros de la Biblioteca P?blica de Kansas City.
fr
Bien que la nature inextinguible de sa soif litt?raire e?t bient?t ?puis? les rayons de la biblioth?que de la prison, l'aum?nier ainsi que d'autres personnes qui ?prouvaient de la sympathie pour Andrews l'approvisionnaient en colis de la biblioth?que de Kansas City.
en
Though the quenchless quality of his literary thirst had soon depleted the shelves of the prison library, the prison chaplain and others sympathetic to Andrews kept him supplied with parcels from the Kansas City public library.
eu
Dick ere nahiko liburuzalea zen, baina haren interesa bi gaitara mugatzen zen:
es
Dick era tambi?n un rat?n de biblioteca pero su inter?s se centraba s?lo en dos temas:
fr
Dick bouquinait passablement lui aussi, mais son int?r?t se limitait ? deux th?mes :
en
Dick was rather a bookworm, too;
eu
sexua, Harold Robbins eta Irving Wallaceren nobeletan ageri den eran (Perryk, behin Dickek horrelako bat utzi, eta asaldurazko ohar honekin itzuli zion:
es
el sexo seg?n lo tratan las novelas de Harold Robbins, e Irving Wallace (le prest? uno a Perry y ?ste se lo devolvi? con una notita indignada:
fr
le sexe, tel qu'on le trouve dans les romans de Harold Robbins et d'Irving Wallace (apr?s que Dick lui eut pass? un de ces romans, Perry le renvoya avec une note indign?e :
en
but his interest was restricted to two themes-sex, as represented in the novels of Harold Robbins and Irving Wallace (Perry, after being lent one of these by Dick, returned it with an indignant note:
eu
"Zikinkeria degeneratua, buru zikin degeneratuentzat") eta subliteratura.
es
"?Degenerada inmundicia para degeneradas mentes inmundas!") y textos legales.
fr
" Salet? d?g?n?r?e pour sales esprits d?g?n?r?s ! "), et les livres de loi.
en
"Degenerate filth for filthy degenerate minds!"), and law literature.
eu
Lege liburuetan lardaskan ere orduak ematen zituen egunero, bere epaia atzera botatzen laguntzea espero zuen materiala biltzen.
es
Todos los d?as se pasaba horas enteras hojeando libros de derecho, recopilando datos que esperaba le ayudaran a conmutar su condena.
fr
Chaque jour il passait des heures ? feuilleter des textes l?gaux, recueillant des mat?riaux dont il attendait qu'ils aident ? annuler sa condamnation.
en
He consumed hours each day leafing through law books, compiling research that he hoped would help reverse his conviction.
eu
Horrez gain, asmo berdinarekin, Estatu Batuetako Eskubide Zibilen Elkarteari, Kansasko Abokatuen Elkarteari eta gisakoei gutun danbarrada ederrak bidaltzen zizkien: haietan bere epaiketa "prozedura zuzenaren alderantzia" izan zela salatzen zuen, eta beste epaiketa baterako laguntza eskatzen zien.
es
Tambi?n, persiguiendo el mismo fin, envi? montones de cartas a organizaciones tales como American Civil Liberties Union y Kansas State Bar Association, cartas atacando su juicio, al que calificaba de "parodia de proceso" y apremiando a los destinatarios a que le ayudaran a obtener un nuevo juicio.
fr
Toujours ? la poursuite de la m?me cause, il bombarda de lettres des organismes tels que l'Union am?ricaine des Libert?s civiques et l'Association du Barreau du Kansas : lettres attaquant son proc?s comme une " parodie de justice " et exhortant les destinataires ? l'aider ? obtenir un nouveau proc?s.
en
Also, in pursuit of the same cause he fired off a cannonade of letters to such organizations as the American Civil Liberties Union and the Kansas State Bar Association-letters attacking his trial as a "travesty of due process," and urging the recipients to aid him in his quest for a new trial.
eu
Perry ere konbentzitu zuen antzeko eskaerak egiteko, baina Perry eta bien exenpluari jarraituz Andyri bere izenean gauza bera egin zezala eskatu zionean, Andrewsek erantzun zion: -Neure lepoaz neu arduratuko nauk, hi arduratu hadi heureaz.
es
Convenci? a Perry de que hiciera a su vez peticiones por el estilo, pero cuando Dick le sugiri? a Andy que siguiera su ejemplo y escribiera protestas en su propio favor, Andrews contest?: -De mi cuello me ocupo yo, y t? oc?pate del tuyo.
fr
Perry accepta de r?diger des plaidoyers du m?me genre, mais lorsque Dick sugg?ra qu'Andy suive leur exemple en ?crivant des protestations pour son propre compte, Andrews r?pondit : " J'vais m'occuper de mon cou, occupez-vous du v?tre.
en
Perry was persuaded to draft similar pleas, but when Dick suggested that Andy follow their example by writing protests in his own behalf, Andrews replied, "I'll worry about my neck and you worry about yours."
eu
(Lepoa ez zen Dicki une hartan kezkarik handiena sortzen zion gorputz atala, amari beste gutun batean aitortu zionez:
es
(En verdad no era el cuello la parte del cuerpo que a Dick preocupaba mayormente. En otra de las cartas dirigidas a su madre, escrib?a:
fr
" (En fait, le cou de Dick n'?tait pas la partie de son anatomie qui l'inqui?tait le plus dans l'imm?diat.
en
(Actually, Dick's neck was not the part of his anatomy that most immediately troubled him.
eu
"Ilea eskukadaka ari naiz galtzen.
es
"El pelo se me cae a montones.
fr
" Je perds des poign?es de cheveux, confia-t-il dans une autre lettre ? sa m?re.
en
"My hair is coming out by the handfuls," he confided in yet another letter to his mother.
eu
nire onetik ateratzen nau.
es
Me pone fren?tico.
fr
Je suis d?sesp?r?.
en
"I'm frantic.
eu
Gure familian ez da burusoilik izan, nik dakidala, eta nire onetik ateratzen nau zahar burusoil zatarra izatea pentsatzeak"). Heriotzaren Lerroko gaueko bi zaintzailek, 196leko udazkeneko arrats batez lanera iristean, albiste bat ekarri zuten.
es
Nadie en nuestra familia fue calvo, que yo recuerde, y me pone fren?tico pensar que voy a ser un horrible viejo calvo.") Los dos guardianes que hac?an el turno de noche en la Hilera, al entrar en su trabajo una noche de oto?o de 1961, llevaron noticias.
fr
") Arrivant au travail par une soir?e d'automne en 1961, les deux gardiens de nuit de l'All?e de la Mort avaient des nouvelles.
en
Nobody in our family was bald headed as I can recall, and it makes me frantic the idea of being an ugly old baldhead.") The Row's two night guards, arriving at work on an autumn evening in 1961, had a piece of news.
eu
-Aizue-aldarrikatu zuen bietako batek-, badirudi konpainia izango duzuela, mutilak.
es
-Vaya-anunci? uno de ellos-, parece, chicos, que vais a tener compa??a.
fr
" Eh bien, annon?a l'un d'eux, vous pouvez vous attendre ? avoir de la compagnie, les gars.
en
"Well," one of them announced, "seems like you boys can expect company."
eu
Oharraren esanahia argia zen entzuleentzat:
es
El significado de la frase era clar?simo para el p?blico a quien iba dirigida:
fr
" Le sens de la remarque ?tait ?vident pour son auditoire :
en
The import of the remark was clear to his audience:
eu
horrek esan nahi zuen bi soldadu gazteri, Kansasko trenbideko langile baten hilketagatik egiten ari zitzaien epaiketan, heriotza-epaia ezarri zietela.
es
los dos soldados j?venes que hab?an sido procesados por el asesinato de un obrero de ferrocarriles de Kansas hab?an sido condenados a la pena m?xima.
fr
?a signifiait que deux jeunes soldats qui ?taient pass?s en jugement pour le meurtre d'un employ? de chemin de fer du Kansas avaient ?t? condamn?s ? mort.
en
it meant that two young soldiers, who had been standing trial for the murder of a Kansas railroad worker, had received the ultimate sentence.
eu
-Bai, jauna-esan zuen zaintzaileak lehen esana berretsiz-, heriotza-epaia eman diete.
es
-S?, se?ores-a?adi? el guardi?n confirm?ndolo-, les han dado pena de muerte.
fr
" Oui m'sieur, dit le gardien, confirmant cette nouvelle, ils ont eu la peine de mort.
en
"Yessir," the guard said, confirming this, "they got the death penalty."
eu
-Noski.
es
Dick coment?:
fr
" Bien s?r.
en
Dick said, "Sure.
eu
Kansasen puri-purian dago-erantzun zion Dickek-.
es
-Pues claro, es muy popular en Kansas.
fr
C'est dr?lement ? la mode dans le Kansas.
en
It's very popular in Kansas.
eu
Epaimahaiek haurrei bonboiak bezala partitzen dituzte.
es
Los jurados la dan como si repartieran caramelos a los chavales.
fr
Les jurys la donnent comme s'ils donnaient des bonbons ? des gosses.
en
Juries hand it out like they were giving candy to kids."
eu
Soldaduetako batek, George Ronald York zeritzanak, hemeretzi urte zituen; bere laguna, James Douglas Latham, urtebete zaharragoa zen.
es
Uno de los soldados, George Ronald York, ten?a dieciocho a?os y su compa?ero, James Douglas Latham, un a?o m?s.
fr
L'un des soldats, George Ronald York, ?tait ?g? de dix-huit ans ; son compagnon, James Douglas Latham, avait un an de plus.
en
One of the soldiers, George Ronald York, was eighteen; his companion, James Douglas Latham, was a year older.
eu
Biak oso itxura oneko mutilak, eta agian horrek argitzen du zergatik zegoen auzigela neskatila taldez beteta.
es
Ambos eran extraordinariamente bien parecidos, lo que explicaba el enjambre de jovencitas que hab?a acudido al proceso.
fr
Ils ?taient tous deux exceptionnellement bien de leur personne, ce qui explique peut-?tre pourquoi des hordes d'adolescentes avaient suivi leur proc?s.
en
They were both exceptionally personable, which perhaps explains why hordes of teen-aged girls had attended their trial.
eu
(Hilketa bakarragatik kondenatu zituzten arren, bikoteak lurralde osoan zehar egindako ibilaldi odoltsu batean zazpi hilketa burutu zituen).
es
A pesar de haber sido condenados por un solo asesinato, se les atribu?an siete v?ctimas, en una especie de juerga que se corrieron pasando de un estado a otro.
fr
Bien que reconnus coupables d'un seul assassinat, les deux jeunes soldats avaient fait sept victimes au cours d'une randonn?e meurtri?re ? travers le pays.
en
Though convicted of a single slaying, the pair had claimed seven victims in the course of a cross-country murder spree.
eu
Ronnie York, ile-hori eta begi-urdina, Floridan jaio eta hazia zen, bere aita urpekari ezaguna eta ongi irabazten zuena zen hirian.
es
Ronnie York, rubio y de ojos azules, naci? y se educ? en Florida donde su padre era un famoso y bien remunerado buceador submarino.
fr
Blond aux yeux bleus, Ronnie York ?tait n? et avait ?t? ?lev? en Floride o? son p?re ?tait un scaphandrier bien connu et bien pay?.
en
Ronnie York, blond and blue-eyed, had been born and raised in Florida, where his father was a well-known, well-paid deep-sea diver.
eu
York familiak bizimodu erosoa zeukan etxean, eta Ronnie zen haren erdigune kuttuna, bere gurasoek eta jainkotzat zeukan arreba gazteago batek gehiegi maitatu eta goretsia.
es
Los York llevaban una confortable y grata vida de familia y Ronnie, amado con exceso, con exceso alabado por sus padres y por una hermana que lo idolatraba, era el adorado centro de ella.
fr
Les York avaient une vie familiale agr?ablement confortable, et Ronnie, trop aim? et trop adul? par ses parents et par une jeune s?ur pour qui il ?tait un dieu, en ?tait le centre ador?.
en
The Yorks had a pleasantly comfortable home life, and Ronnie, overloved and overpraised by his parents and a worshipful younger sister, was the adored center of it.
eu
Lathamen haurtzaroa zeharo alderantzizkoa izan zen, Perry Smithena bezain iluna puntuz puntu. Texasen jaioa, guraso umetsu, dirugabe, liskarzale batzuen ume txikiena zen.
es
El pasado de Latham hab?a que situarlo en el extremo opuesto: tan solitario y sombr?o como el de Perry Smith.
fr
Le milieu de Latham ?tait ? l'extr?me oppos?, tout aussi triste que celui de Perry Smith.
en
Latham's back-ground was at the opposite extreme, being every bit as bleak as Perry Smith's.
eu
Azkenean gurasoak banandu zirenean, umeteria hor konpon esanda utzi zuten bakoitza bere aldetik sakabanatzen, abandonatu eta arbuiaturik, eskera kondenatuak sasi-firrindari sortak bailiran.
es
Nacido en Texas, era el menor de los hijos de unos prol?ficos padres, sin dinero, que viv?an en continua pelea y que cuando acabaron por separarse dejaron que la prole se las compusiera por su cuenta, despreciada, perdida y dispersada como manojos de hierba que el viento lleva.
fr
N? dans le Texas, c'?tait le dernier enfant de parents prolifiques et sans le sou qui se battirent jusqu'au moment o? ils se s?par?rent finalement, laissant leur prog?niture voler de ses propres ailes, dispers?e ?? et l?, errante et rejet?e comme une poign?e d'herbes folles du Texas.
en
Born in Texas, he was the youngest child of fertile, moneyless, embattled parents who, when finally they separated, left their progeny to fend for themselves, to scatter hither and thither, loose and unwanted as bundles of Panhandle tumbleweed.
eu
Hamazazpi urterekin, aterpea behar-eta, Latham Armadan sartu zen;
es
A los diecisiete a?os, necesitado de refugio, Latham se alist? en el ej?rcito.
fr
? l'?ge de dix-sept ans, ayant besoin d'un refuge, Latham s'engagea dans l'Arm?e ;
en
At seventeen, in need of a refuge, Latham enlisted in the Army;
eu
handik bi urtetara, baimenik gabe irteteagatik, Fort Hoodeko (Texas) ziegetan sartu zuten.
es
Dos a?os despu?s fue declarado pr?fugo por ausentarse sin licencia y arrestado en las celdas de castigo de Fort Hood, Texas.
fr
deux ans plus tard, reconnu coupable de s'?tre absent? sans permission, il fut incarc?r? ? la prison de Fort Hood, Texas.
en
two years later, found guilty of an AWOL offense, he was imprisoned in the stockade at Fort Hood, Texas.
eu
Han ezagutu zuen Ronnie, hura ere baimenik gabe irteteagatik kondenatua. Oso desberdinak ziren arren-baita gorputzez ere, izan ere, York altua eta flematikoa zen, texastarra, berriz, txikia eta aurpegi txiki sendoari bizitasuna ematen zioten azeri begi ilunekoa-ohartu ziren gutxienez iritzi finkatu batean ados zirela:
es
Fue all? donde conoci? a Ronnie York que cumpl?a condena por la misma infracci?n. Aunque eran muy distintos, incluso f?sicamente-York alto y flem?tico, mientras el tejano era un hombre bajo con oscuros ojos de zorra que animaban un rostro peque?o, ladino y compacto-, descubrieron que por lo menos compart?an una firme opini?n:
fr
Ce fut l? qu'il rencontra Ronnie York, qui purgeait aussi une peine de prison pour s'?tre absent? sans permission. Bien que tr?s diff?rents, m?me physiquement-York ?tait grand et impassible, tandis que le Texan ?tait un jeune homme de petite taille aux yeux d'un brun chaud animant un petit visage d?lur? et bien dessin?-ils d?couvrirent qu'ils partageaient au moins une opinion in?branlable :
en
It was there that he met Ronnie York, who was also under sentence for having gone AWOL. Though they were very unlike-even physically, York being tall and phlegmatic, whereas the Texan was a short young man with foxy brown eyes animating a compact, cute little face-they found they shared at least one firm opinion:
eu
mundua gorrotagarria zen, eta bertan bizi zen edonor askoz hobeto egongo zen hilda.
es
el mundo era odioso y todos sus habitantes estar?an mejor muertos.
fr
le monde ?tait d?testable, et tous ceux qui en faisaient partie seraient mieux morts.
en
the world was hateful, and everybody in it would be better off dead.
aurrekoa | 201 / 189 orrialdea | hurrengoa

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus