Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Odol hotzean, Truman Capote / Xabier Olarra (Igela, 1993
)
eu
Enpresako arauek debekatu egiten zieten biajanteei auto-stopzaleak hartzea, baina Bell jaunak maiz hausten zuen arau hori, bereziki aspertu edo logaletuta zegoenetan;
es
El reglamento de la empresa prohib?a a los viajantes llevar en el coche a auto-stopistas, pero Bell muchas veces no lo ten?a en cuenta, sobre todo si estaba aburrido y le entraba sue?o.
fr
Un r?glement de la maison interdisait ? ses vendeurs de prendre des auto-stoppeurs, mais il arrivait fr?quemment ? Mr.
en
A company rule forbade its salesmen to pick up hitchhikers, but Mr.
eu
beraz, bi gazteak bide ertzean zutik ikusi zituenean, berehala geratu zen.
es
As? que cuando vio a los dos muchachos que aguardaban al borde de la carretera, fren? inmediatamente.
fr
Bell de ne pas en tenir compte, particuli?rement s'il s'ennuyait ou s'endormait ; donc, quand il vit les deux jeunes gens debout au bord de la route, il freina imm?diatement.
en
Bell often disobeyed it, particularly if he was bored and drowsy, so when he saw the two young men standing by the side of the road, he immediately braked his car.
eu
"Mutil jatorrak" iruditu zitzaizkion.
es
Parec?an buenos chicos.
fr
Ils lui firent l'impression de ne pas ?tre de " mauvais gar?ons ".
en
They looked to him like "O.K.
eu
Bietan altuenak, ile hori ilun eta motxeko tipo zailduak, irribarre atsegina eta ongi heziaren itxura zeukan, eta bere lagunak, "ttattarrak", eskuinean filarmonika eta ezkerrean kartoizko maleta puztu bat zeuzkanak, "nahiko jatorra" ematen zuen, lotsatia baina atsegina.
es
El m?s alto, un tipo delgado pero fuerte, de pelo rubio pardusco, cortado a cepillo, ten?a una sonrisa atractiva y muy buenos modales. Su compa?ero, el "enano", que llevaba en la mano derecha una arm?nica y con la izquierda sosten?a una maleta de paja llena hasta reventar, parec?a "bastante simp?tico", t?mido pero agradable.
fr
Le plus grand des deux, un type sec et nerveux aux cheveux en brosse d'un blond sale, avait un sourire engageant et de bonnes mani?res, et son compagnon, le " nabot ", tenant ? la main droite un harmonica et ? la main gauche une valise de paille pleine ? craquer, avait l'air " assez gentil ", timide mais sympathique.
en
boys." The taller of the two, a wiry type with dirty-blond, crew-cut hair, had an engaging grin and a polite manner, and his partner, the "runty" one, holding a harmonica in his right hand and, in his left, a swollen straw suit-case, seemed "nice enough," shy but amiable.
eu
Dena den, Bell jauna, kotxean hartutakoen asmoen inolako susmorik ez zuenez,-besteak beste, bera gerriko batekin ito eta autoa, dirua eta bizia kendu ondoren larredian lurperatuta uztea-, pozik zegoen solaserako lagunak izateaz, Omaharaino iritsi arte esna egoten lagunduko baitzioten.
es
El se?or Bell, totalmente ignorante de las intenciones de sus invitados (que inclu?an estrangularlo con un cintur?n y abandonarlo, tras robarle coche y dinero, en la inmensa fosa de la pradera), se alegraba de tener compa??a, alguien con quien hablar y que le mantuviera despierto hasta llegar a Omaha.
fr
De toute fa?on, totalement ignorant des intentions de ses invit?s,-soit de l'?trangler avec une ceinture et de l'abandonner sans voiture, sans argent et sans vie, enseveli quelque part dans la plaine-, Mr. Bell ?tait heureux d'avoir de la compagnie, quelqu'un pour lui faire la conversation et le tenir ?veill? jusqu'? son arriv?e ? Omaha.
en
In any event, Mr. Bell, entirely unaware of his guests' intentions, which included throttling him with a belt and leaving him, robbed of his car, his money, and his life, concealed in a prairie grave, was glad to have company, somebody to talk to and keep him awake until he arrived at Omaha.
eu
Bere izena esan ondoren gazteei haienak galdetu zizkien.
es
En seguida se present? ?l mismo y luego les pregunt? sus nombres.
fr
Il se pr?senta, puis il leur demanda leurs noms.
en
He introduced himself, then asked them their names.
eu
Aurreko eserlekuan bere ondoan zihoan gazte atseginak esan zion Dick zuela izena:
es
El afable joven con el que compart?a el asiento delantero le dijo que se llamaba Dick:
fr
Le jeune homme affable avec qui il partageait la banquette lui dit s'appeler Dick.
en
The affable young man with whom he was sharing the front seat said his name was Dick.
eu
-Eta hau Perry da-esan zuen Perryri begi-keinua eginez. Hau gidariaren atzean bertan zegoen.
es
-Y ?ste es Perry-a?adi? gui??ndole un ojo al que iba sentado inmediatamente detr?s del conductor.
fr
" Et c'est Perry, dit-il, lan?ant un clin d'?il ? Perry, assis directement derri?re le conducteur.
en
"And that's Perry," he said, winking at Perry, who was seated directly behind the driver.
eu
-Omaharaino eramango zaituztet, nahi baduzue.
es
-Chicos, yo os podr? llevar hasta Omaha.
fr
-Je peux vous conduire jusqu'? Omaha.
en
"I can ride you boys as far as Omaha."
eu
Dickek erantzun zion: -Ederki dago, jauna.
es
-Muchas gracias, se?or-contest? Dick-.
fr
Dick dit : " Merci, monsieur.
en
Dick said, "Thank you, sir.
eu
Omahara goaz gu ere.
es
Precisamente es a Omaha adonde nos dirigimos.
fr
C'est justement l? qu'on se rendait.
en
Omaha's where we were headed.
eu
Han lanen bat bilatzea espero dugu.
es
Esperamos encontrar trabajo all?.
fr
On esp?rait pouvoir y trouver du travail.
en
Hoped we might find some work."
eu
Zer lan motaren bila zebiltzan?
es
?Qu? clase de trabajo andaban buscando?
fr
Quel genre de travail cherchaient-ils ?
en
What kind of work were they hunting?
eu
Biajanteak pentsatu zuen agian lagun ziezaiekeela.
es
El viajante de comercio pens? que quiz?s ?l pudiera ayudarles.
fr
Le vendeur pensait peut-?tre pouvoir les aider.
en
The salesman thought perhaps he could help.
eu
Dickek esan zuen: -Ni primerako txapista nauzu.
es
Dick le dijo: -Soy pintor de coches de primera.
fr
" Je suis un peintre d'automobiles de premi?re classe.
en
Dick said, "I'm a first-class car painter.
eu
Mekanikoa ere bai.
es
Y mec?nico adem?s.
fr
M?canicien aussi.
en
Mechanic, too.
eu
Diru mordoxka irabazten ohitua naiz.
es
Estoy acostumbrado a ganar dinero a lo grande.
fr
J'ai coutume de faire pas mal de pognon.
en
I'm used to making real money.
eu
nire laguna eta biok Mexikon izan berriak gara.
es
Mi amigo y yo hemos estado por all?, por M?xico.
fr
Mon pote et moi on arrive du Mexique.
en
My buddy and me, we just been down in old Mexico.
eu
Han bizitzeko asmotan ginen.
es
Llev?bamos la idea de quedarnos a vivir all?.
fr
Notre id?e, c'?tait de vivre l?-bas.
en
Our idea was, we wanted to live there.
eu
Baina ze arraio, ez dute ezertxo ere pagatzen.
es
Pero, carajo, no se gana nada.
fr
Mais, nom de Dieu, ils donnent des salaires de mis?re.
en
But hell, they won't pay any wages.
eu
Zuri batek bizitzeko behar duen adina ez horratik!
es
No se ganan sueldos que le permitan a un blanco salir adelante.
fr
Pas assez pour permettre ? un Blanc de vivre.
en
Nothing a white man could live off.
eu
A, Mexiko!
es
?Ah, M?xico!
fr
le Mexique.
en
"Ah, Mexico.
eu
Bell jaunak azaldu zien berak Cuernavacan igaro zuela ezkonbidaia.
es
El se?or Bell dijo que hab?a pasado su luna de miel en Cuernavaca:
fr
Mr. Bell expliqua qu'il ?tait all? ? Cuemavaca en voyage de noces.
en
Mr. Bell explained that he had honeymooned in Cuernavaca.
eu
-Beti itzuli nahi izan dugu. Baina zaila da batera eta bestera ibiltzea bost ume ditugunontzat.
es
-Siempre hemos querido volver, pero es muy dif?cil hacer un viaje cuando se tienen cinco cr?os.
fr
" On a toujours voulu y retourner. Mais c'est pas facile de se d?placer quand on a cinq gosses. "
en
"We always wanted to go back. But it's hard to move around when you've got five kids."
eu
Perryk, beranduago kontatu zuenez, pentsatu zuen...
es
Perry, como coment? m?s tarde, pens?:
fr
"Cinq gosses... eh bien, tant pis".
en
Perry, as he later recalled, thought, Five kids-well, too bad.
eu
"To!
es
 
fr
 
en
 
eu
Zer egingo dugu ba..." Eta Dicken harrokeriak entzutean, bere Mexikoko "amodio markak" azaltzen hasten zela aditzean, pentsatu zuen zein "bitxia" zen, zein "egozentrikoa".
es
"Cinco hijos ?Bueno, mala suerte!" Y mientras escuchaba la pedante ch?chara de Dick que comenzaba a describir sus "conquistas mexicanas" pens? tambi?n que era un "botarate", un "eg?latra".
fr
Et en ?coutant le bavardage pr?tentieux de Dick, en l'entendant commencer ? d?crire ses " conqu?tes amoureuses " du Mexique, il pensa que c'?tait " bizarre ", " ?gocentrique ".
en
And listening to Dick's conceited chatter, hearing him start to describe his Mexican "amorous conquests," he thought how "queer" it was, "egomaniacal."
eu
Pentsa, han ari zen hiltzeko asmotan ginen gizon hura txunditu nahian. Handik hamar minututara ez zen bizirik egongo... Ez Dickek prestatutako plana pentsatu bezala betetzen bazen behintzat.
es
No hab?a m?s que ver, tomarse tanto empe?o en impresionar al tipo que vas a matar, un hombre que no va a estar con vida ni diez minutos m?s, por lo menos, si el plan que hab?an dispuesto ?l y Dick no ten?a tropiezos.
fr
Imaginez ?a, faire des frais pour impressionner un homme que vous ?tes sur le point de tuer, un homme qui ne serait plus vivant dans dix minutes-pas si le plan que Dick et lui avaient combin? se d?roulait sans accrocs.
en
Imagine going all out to impress a man you were going to kill, a man who wouldn't be alive ten minutes from now-not if the plan he and Dick had devised went smoothly.
eu
Eta zergatik ez zen pentsatu bezala aterako?
es
?Y por qu? iba a tenerlos?
fr
Et pourquoi en serait-il autrement ?
en
And why shouldn't it?
eu
"Txoria" ezin hobea zen: auto-stopez Kaliforniatik Nevadara eta Nevadan eta Wyomingen zehar Nebraskaraino joatea kostatu zitzaizkien hiru egunetan horrelakoxe baten bila ibili ziren.
es
Las condiciones eran ideales, exactamente lo que los tres d?as que tardaron en ir de California a Nevada, atravesando Nevada y el Wyoming, hasta Nebraska en auto-stop, buscaban.
fr
Le guet-apens ?tait id?al, exactement ce qu'ils avaient recherch? au cours des trois journ?es qu'il leur avait fallu pour passer en auto-stop de la Californie au Nevada et traverser le Nevada et le Wyoming jusqu'au Nebraska.
en
The setup was ideal-exactly what they had been looking for during the three days it had taken them to hitchhike from California to Nevada and across Nevada and Wyoming into Nebraska.
eu
Ordura arte, ordea, ez zuten tajuzko biktimarik aurkitu.
es
Sin embargo, hasta entonces no hab?an logrado dar con la v?ctima apropiada.
fr
Cependant, la victime id?ale leur avait fait d?faut jusqu'? maintenant.
en
Until now, however, a suitable victim had eluded them.
eu
Bell jauna zen bakarrik zihoazen aberats itxurako bidaiarietatik geratu zitzaien lehenbizikoa.
es
El se?or Bell era el primer viajero solitario de aspecto pr?spero que se hab?a ofrecido a llevarlos.
fr
Mr. Bell ?tait le premier voyageur solitaire d'apparence prosp?re ? les prendre dans sa voiture.
en
Mr. Bell was the first prosperous-seeming solitary traveler to offer them a lift.
eu
Ordura arteko gainerakoak edo kamioi txoferrak edo soldaduak izan ziren... eta behin, bi boxeolari beltz Cadillac more batean.
es
Los dem?s hab?an sido o conductores de cami?n o soldados, am?n de un par de boxeadores profesionales negros que llevaban un Cadillac color malva.
fr
Les autres conducteurs avaient ?t? soit des routiers, soit des soldats, et, une fois, deux boxeurs noirs conduisant une Cadillac mauve.
en
Their other hosts had been either truck drivers or soldiers-and, once, a pair of Negro prize fighters driving a lavender Cadillac. But Mr.
eu
Baina Bell jauna paregabea zen.
es
Pero el se?or Bell era perfecto.
fr
Mais Mr.
en
Bell was perfect.
eu
Perryk soinean zeukan larruzko zamarrako patrika baten barrualdea ukitu zuen.
es
 
fr
Bell ?tait la perfection m?me.
en
 
eu
Patrika konkorturik zegoen barruan zeuzkan Bayer aspirina botilatxoa eta cowboy lepo-zapi hori batean bildutako harri koskatu bat, ukabilaren tamainakoa, zirela medio.
es
Perry hurg? en un abultado bolsillo de su guerrera de piel hasta palpar un tubo de aspirina Bayer y una piedra afilada del tama?o de un pu?o, envuelta en un pa?uelo amarillo de cow-boy.
fr
Perry t?ta l'int?rieur d'une des poches de la veste en cuir qu'il portait. La poche ?tait bourr?e d'une bouteille d'aspirines Bayer et d'une pierre tranchante de la grosseur du poing envelopp?e dans un mouchoir de cow-boy en coton jaune.
en
Perry felt inside a pocket of the leather windbreaker he was wearing. The pocket bulged with a bottle of Bayer aspirin and with a jagged, fist-size rock wrapped in a yellow cotton cowboy hand-kerchief.
eu
Gerrikoa askatu zuen, gerriko Navajo bat, zilarrezko kakoa eta perla turkesak zituena;
es
Se afloj? el cintur?n, un cintur?n navajo de hebilla de plata y adornos de turquesa.
fr
Il d?fit sa ceinture, une ceinture Navajo, ? boucles d'argent et garnie de perles bleu turquoise ;
en
He unfastened his belt, a Navajo belt, silver-buckled and studded with turquoise beads;
eu
erantzi, bildu eta belaun gainean zeharka paratu zuen.
es
Se lo sac?, lo dobl? y se lo puso sobre las rodillas.
fr
il l'enleva, la plia et la posa sur ses genoux.
en
he took it off, flexed it, placed it across his knees.
eu
Zain geratu zen.
es
Aguardaba.
fr
Il attendit.
en
He waited.
eu
Nebraskako larredia pasadan nola kiribilkatzen zen ikusi, filarmonikarekin lardaskan hasi, doinu bat sortu eta hura jotzen hasi zen, eta zain geratu zen, Dickek "seinale-hitzak" noiz esango:
es
Observaba la pradera de Nebraska, que pasaba velozmente. Hizo sonar la arm?nica: empez? una melod?a y sigui? toc?ndola mientras esperaba a que Dick pronunciara la se?al acordada:
fr
Il regarda la plaine du Nebraska se d?rouler, il tripota son harmonica, il inventa un air et le joua en attendant que Dick prononce le signal sur lequel ils s'?taient mis d'accord :
en
He watched the Nebraska prairie rolling by, and fooled with his harmonica-made up a tune and played it and waited for Dick to pronounce the agreed-upon signal:
eu
"Hi, Perry, poxpolo bat ekatzak".
es
"Eh, Perry p?same una cerilla."
fr
" Eh, Perry, passe-moi une allumette.
en
"Hey, Perry, pass me a match."
eu
Hori aditzean, pentsatuta zeukatenez, Dickek bolanteari helduko zion eta bitartean Perryk, paineluan bildutako harria erabiliz, saltzaileari buruan kankarreko on batzuk emango zizkion "muinak atera arte".
es
A ella, Dick deb?a hacerse con el volante mientras Perry, con la piedra envuelta en el pa?uelo, golpear?a la cabeza del viajante de comercio hasta "abr?rsela".
fr
" Sur quoi Dick devait s'emparer du volant tandis que Perry, maniant sa pierre envelopp?e dans le mouchoir, devait frapper ? coups redoubl?s la t?te du vendeur, " lui ouvrir le cr?ne ".
en
Whereupon Dick was supposed to seize the steering wheel, while Perry, wielding his hand-kerchief-wrapped rock, belabored the salesman's head-"opened it up."
eu
Gero, alboko bide lasaiagoren batean, perla urdinekiko gerrikoa erabiliko zuten.
es
M?s tarde, en cualquier carretera solitaria, el cintur?n de las cuentas azules entrar?a en juego.
fr
Plus tard, le long d'un chemin de traverse bien tranquille, il serait fait usage de la ceinture aux perles bleu ciel.
en
Later, along some quiet side road, use would be made of the belt with the sky-blue beads.
eu
Bitartean Dick eta kondenatutako gizona elkarri txiste lizunak kontatzen ari ziren.
es
Mientras tanto, Dick y el condenado se contaban chistes sucios.
fr
Pendant ce temps, Dick et le condamn? ?changeaient des histoires sales.
en
Meanwhile, Dick and the condemned man were trading dirty jokes.
eu
Haien barreek amorrazioa ematen zioten Perryri;
es
 
fr
 
en
Their laughter irritated Perry;
eu
batez ere Bells jaunaren algarek...
es
Su risa irritaba a Perry.
fr
Leur rire irritait Perry ;
en
he especially disliked Mr.
