Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Inmoralista, André Gide / Imanol Unzurrunzaga (Ibaizabal, 1992
)
eu
arratsalde batez adierazi zidan Bocagek, biharamunean Charles bere semea espero zuela.
es
Cierta noche, Bocage me anunci? que esperaba a la ma?ana siguiente la llegada de su hijo Carlos.
fr
Bocage, un certain soir, m'annon?a qu'il attendait pour le lendemain son fils Charles.
en
One evening Bocage announced that he was expecting his son Charles the next day.
eu
-A! -esan nuen, kasu handirik egin gabe, ez bainintzen ordura arte sekulan gehiegi arduratu Bocagek izan zitzakeen seme-alabez;
es
-?Ah! -dije, casi indiferente, ya que hasta entonces no me hab?a preocupado gran cosa por los hijos que pudiera tener Bocage;
fr
ah ! presque indiff?rent, ne m'?tant, jusqu'alors, pas beaucoup souci? des enfants que pouvait bien avoir Bocage ;
en
I said, "Oh!" rather casually, having so far troubled myself very little as to any children Bocage might or might not have;
eu
eta ondoren, nire axolarik ezak mintzen zuela ikustean, nigandik jakin-nahia, harridura edo zerbaiten arrastoa espero zuela erreparatzean:
es
mas luego, advirtiendo que mi indiferencia lo her?a, y que aguardaba de m? alguna se?al de inter?s y de sorpresa-:
fr
puis, voyant que mon indiff?rence l'affectait, qu'il attendait de moi quelque marque d'int?r?t et de surprise : -O? donc ?tait-il ? pr?sent ?
en
then, seeing that my indifference offended him and that he expected some expression of interest and surprise, "Where has he been?" I asked.
eu
-Non bizi zen bada orain arte? -galdetu nion.
es
?Pero d?nde ha estado hasta ahora? -pregunt?.
fr
-Dans une ferme mod?le, pr?s d'Alen?on, r?pondit Bocage.
en
"In a model farm near Alencon," answered Bocage.
eu
-Etxalde-eredu batetan, Alen?on-dik gertu-erantzun Bocagek. -Hark ere izango ditu honezkero...
es
-En una granja modelo, cerca de Alen?on-repuso Bocage. -Ya debe tener bien sus...
fr
-Il doit bien avoir ? pr?sent pr?s de...
en
"How old is he now? About...
eu
-jarraitu nion, jaio zenik ere ordura arte jakin ez nuen semearen adina kalkulatu nahiez; poliki mintzatzen nintzen, hitza kentzeko beta emanez berari:
es
-continu?, imaginando la edad de ese hijo cuya existencia ignorara hasta ahora, y hablando con suficiente lentitud para que ?l pudiera interrumpirme.
fr
continuai-je, supputant l'?ge de ce fils dont j'avais ignor? jusqu'alors l'existence, et parlant assez lentement pour lui laisser le temps de m'interrompre.
en
?" I went on, calculating the age of this son, of whose existence I had so far been totally unaware, and leaving him time enough to interrupt me....
eu
-Hamazazpi konplituak-erantsi Bocagek-.
es
-Diecisiete a?os pasados-dijo Bocage-.
fr
-Dix-sept ans pass?s, reprit Bocage.
en
"Past seventeen," went on Bocage.
eu
Lau besterik ez zituen izango berorren ama hil zenean. Ai!
es
Apenas hab?a cumplido los cuatro a?os cuando falleci? su se?ora madre de usted.
fr
Il n'avait pas beaucoup plus de quatre ans quand Madame votre m?re est morte.
en
"He was not much more than four when your father's good lady died.
eu
Morrosko bat egina dago orain;
es
?Ah, es todo un muchacho ahora!
fr
c'est un grand gars maintenant ;
en
Ah! He's a big lad now;
eu
aitak baino gehiago jakingo du laster...
es
Pronto sabr? m?s que su padre...
fr
bient?t il en saura plus que son p?re.
en
he'll know more than his dad soon...."
eu
Eta Bocage berriketan hasten zenean, hura geldiaraziko zuenik ez zegoen, nekea nabarmen erakutsiko banu ere.
es
Y Bocage, una vez lanzado, era imposible de contener, por muy visiblemente que dejara yo asomar mi cansancio.
fr
Et Bocage une fois lanc?, rien ne pouvait plus l'arr?ter, si apparente que p?t ?tre ma lassitude.
en
Once Bocage was started, nothing could stop him, not even the boredom I very plainly showed.
eu
Biharamunean guztiz ahaztuta nengoen horretaz, ilunabarrean Charles etorri berriak Marceline eta bioi bere agurra eskaini zigunean.
es
Al d?a siguiente no pensaba ya en eso cuando Carlos, apenas llegado por la tarde, vino a presentar sus respetos a Marcelina y a m?.
fr
Le lendemain, je ne pensais plus ? cela, quand Charles, vers la fin du jour, frais arriv?, vint pr?senter ? Marceline et ? moi ses respects.
en
I had forgotten all about this, when the next evening, Charles, newly arrived from his journey, came to pay his respects to Marceline and me.
eu
Mutil galanta zen, hain sasoitsu, hain malgu, hain mardul, ezen gure ohoretan jantziak zeramatzan hiri arropa zatarrek ez baitzuten arras irrigarri jartzen;
es
Era un lindo muchacho, tan lleno de salud, tan aplomado, tan bien hecho, que la horrible vestimenta de ciudad que se pusiera en honor nuestro no alcanzaba a dejarlo demasiado en rid?culo;
fr
C'?tait un beau gaillard, si riche de sant?, si souple, si bien fait, que les affreux habits de ville qu'il avait mis en notre honneur ne parvenaient pas ? le rendre trop ridicule ;
en
He was a fine strong young fellow, so exuberantly healthy, so lissom, so well-made, that not even the frightful town clothes he had put on in our honor could make him look ridiculous;
eu
herabetasunak apenas ezer areagotzen zuen gaztearen gorritasun naturala.
es
apenas si la timidez agregaba algo a su bello rubor natural.
fr
? peine sa timidit? ajoutait-elle encore ? sa belle rougeur naturelle.
en
his shyness hardly added anything to the fine natural red of his cheeks.
eu
Hamabost urte baino gehiago ez zion inork emango, hain zen oraindik ere gardena haren haur begirada;
es
Parec?a no tener m?s de quince a?os, tan infantil era a?n el color de su mirada:
fr
Il semblait n'avoir que quinze ans, tant la couleur de son regard ?tait demeur?e enfantine ;
en
He did not look more than fifteen, his eyes were so bright and so childlike;
eu
argi mintzatzen zen, lotsa faltsurik gabe, eta, aitak ez bezala, deus ez esateko ez zizun hitz egingo.
es
se expresaba muy claramente, sin falsa verg?enza; al contrario de su padre, no hablaba para no decir nada.
fr
il s'exprimait bien clairement, sans fausse honte, et, contrairement ? son p?re, ne parlait pas pour ne rien dire.
en
he expressed himself clearly, without embarrassment, and, unlike his father, did not speak when he had nothing to say.
eu
Lehen gau hartan zertaz jardun ginen ez dakit;
es
Ignoro ya qu? frases cambiamos esa primera noche;
fr
Je ne sais plus quels propos nous ?change?mes ce premier soir ;
en
I cannot remember what we talked about that first evening;
eu
berari begira egotearekin aski nuen eta zertaz hitz egin ez neukanez, Marcelineri utzi nion solasa.
es
ocupado en mirarlo, no hallaba nada que decirle y dejaba a Marcelina que le hablase.
fr
occup? de le regarder, je ne trouvais rien ? lui dire et laissais Marceline lui parler.
en
I was so busy looking at him that I found nothing to say and let Marceline do all the talking.
eu
Baina hurrengo goizean, lehenbizikoz Bocage zaharrari itxaron gabe, lanak hasiak ziren soloetara igo nintzen.
es
Pero al d?a siguiente y por primera vez no esper? a que el viejo Bocage viniera a buscarme para ir a caballo hasta la granja, donde sab?a que estaban iniciando los trabajos.
fr
Mais le jour suivant, pour la premi?re fois je n'attendis pas que le vieux Bocage v?nt me prendre pour monter sur la ferme, o? je savais qu'?taient commenc?s les travaux.
en
But next day, for the first time, I did not wait for old Bocage to come and fetch me, in order to go down to the farm, where I knew they were starting work on a pond that had to be repaired.
eu
Ur-osina konpontzen ari ziren.
es
Se trataba de reparar una laguna.
fr
Il s'agissait de r?parer une mare.
en
This pond-almost as big as a lake-was leaking.
eu
Urtegia bezain handia zen osinak jarioa zuen;
es
Esta laguna, grande como un estanque, perd?a agua;
fr
Cette mare, grande comme un ?tang, fuyait ;
en
 
eu
urak nondik zerion bazekiten eta zementuz estali behar zen ihesbidea.
es
se conoc?a el lugar de la p?rdida, y era necesario cimentarlo.
fr
on connaissait le lieu de cette fuite et l'on devait le cimenter.
en
The leak had been located and had to be cemented.
eu
Horretarako lehenik osina hustu behar zen, azken hamabost urtetan egin gabeko lana.
es
Para ello importaba ante todo vaciar la laguna, cosa que no se hab?a hecho en quince a?os.
fr
Il fallait pour cela commencer par vider la mare, ce que l'on n'avait pas fait depuis quinze ans.
en
In order to do this, the pond had first to be drained, a thing that had not been done for fifteen years.
eu
Ugari zen bertan arraina, karpak eta tenkak, nahiko handiak hondokoak.
es
Abundaban las carpas y tencas, algunas de ellas enormes, que no sal?an de las aguas m?s hondas.
fr
Carpes et tanches y abondaient, quelques-unes tr?s grosses, qui ne quittaient plus les bas-fonds.
en
It was full of carp and tench, great creatures, some of them, that lay at the bottom of the pond without ever coming up.
eu
Arrainok ubideetara egokitzeko irrikitan nengoen ni, batzuk morroiei eman ondoren, era horretan lanari behingoz arrantzaren plazera gehituko zitzaion, etxaldeko aldarte alaitsuak aditzera ematen zuenez;
es
Estaba yo deseoso de aclimatarlas en las aguas de los fosos, y tambi?n de regalarlas a los obreros, de suerte que el placer de la pesca se agregaba esta vez al trabajo, como bien lo dec?a la extraordinaria animaci?n de la granja.
fr
J'?tais d?sireux d'en acclimater dans les eaux des douves et d'en donner aux ouvriers, de sorte que la partie de plaisir d'une p?che s'ajoutait cette fois au travail, ainsi que l'annon?ait l'extraordinaire animation de la ferme ;
en
I wanted to stock the moat with some of these fish and give some to the laborers, so that upon this occasion the pleasure of a fishing party was added to the day's work, as could be seen from the extraordinary animation of the farm;
eu
inguruetako haurrak ere hurbildu ziren langileekin nahastera. Marceline bera ere beranduxeago etortzekoa zen.
es
Hab?an venido algunos ni?os de los alrededores, mezcl?ndose a los trabajadores; Marcelina deb?a reun?rsenos m?s tarde.
fr
quelques enfants des environs ?taient venus, s'?taient m?l?s aux travailleurs. Marceline elle-m?me devait un peu plus tard nous rejoindre.
en
some children from the neighborhood had joined the workers and Marceline herself had promised to come down later.
eu
Ni heldu nintzenerako uraren mailak behera egin zuen.
es
El agua estaba ya muy baja cuando llegu?.
fr
L'eau baissait depuis longtemps d?j? quand j'arrivai.
en
The water had already been sinking for some time when I got there.
eu
Noizbehinka ur-ikarak azala kizkurtzen zuen eta arrain urdurien bizkar ilunak nabaritzen ziren.
es
A veces, un gran estremecimiento agitaba repentinamente la superficie, y los pardos lomos de los inquietos peces se transparentaban.
fr
Parfois un grand fr?missement en ridait soudain la surface, et les dos bruns des poissons inquiets transparaissaient.
en
Every now and then a great ripple suddenly stirred its surface and the brown backs of the disturbed fish came into sight.
eu
Ertzean plisti-plasta jolasean zebiltzan haur batzuek arraintxo distiratsua harrapatu zuten eta ur gardenez betetako ontzira bota.
es
En los charcos del borde, ni?os chapaleando capturaban una brillante morralla que arrojaban en recipientes llenos de agua limpia.
fr
Dans les flaques du bord, des enfants pataugeurs capturaient un fretin brillant qu'ils jetaient dans des seaux pleins d'eau claire.
en
The children paddling in the puddles round the edges amused themselves with catching gleaming hand-fuls of small fry, which they flung into pails of clear water.
eu
Arrainen ikarak gero eta nahasiagotzen zuten osineko ura lodia zen eta unetik unera beltzagoa.
es
El agua de la charca, que la agitaci?n de los peces acababa de enturbiar, era terrosa y por momentos se hac?a m?s opaca.
fr
L'eau de la mare, que l'?moi des poissons achevait de troubler, ?tait terreuse et d'instant en instant plus opaque.
en
The water in the pond was muddy and soon became more and more thick and troubled owing to the agitation of the fish.
eu
Inork uste baino arrain ugariago zegoen han;
es
Los peces abundaban mucho m?s de lo que hab?a esperado;
fr
Les poissons abondaient au-del? de toute esp?rance ;
en
Their abundance was beyond all expectation:
eu
lau morroik hara-hona itsumustuan eskuak murgilduz harrapatzen zituzten.
es
cuatro peones de granja los extra?an hundiendo al azar las manos.
fr
quatre valets de ferme en ramenaient en plongeant la main au hasard.
en
four farm laborers, dipping into the water at random, pulled them out in handfuls.
eu
Marcelineren falta sentitzen nuen nik eta haren bila joatea erabaki nuen, lehen aingiren agerpena oihukatzen hasi zirenean.
es
Lament? que Marcelina se hiciera esperar, y me decid?a ya a correr en su busca cuando algunos gritos anunciaron las primeras anguilas.
fr
Je regrettais que Marceline se f?t attendre et je me d?cidais ? courir la chercher lorsque quelques cris annonc?rent les premi?res anguilles.
en
I was sorry that Marceline had not arrived and decided to run and fetch her, when a shout signaled the appearance of the first eels.
eu
Ezin harrapatu ordea;
es
Nadie alcanzaba a apresarlas;
fr
On ne r?ussissait pas ? les prendre ;
en
But no one could succeed in catching them;
eu
atzamarretatik irristan ihesi egiten zieten.
es
se deslizaban entre los dedos.
fr
elles glissaient entre les doigts.
en
they slipped between the men's fingers.
eu
Aitarekin ertzean zegoen Charlesek luzaroago jasan ezinean, zapatak eta galtzerdiak erantzi, jaka eta koratiloa lurrera bota, prakak eta alkandora arras gora bildu, eta osinean sartu zen ausarki.
es
quit?se bruscamente los zapatos y las medias, as? como la chaqueta y el chaleco, y luego, alzando muy arriba sus pantalones y mangas de la camisa, penetr? resueltamente en la laguna.
fr
il ?ta brusquement ses souliers, ses chaussettes, mit bas sa veste et son gilet, puis, relevant tr?s haut son pantalon et les manches de sa chemise, il entra dans la vase r?solument.
en
he took off his shoes and socks in a moment, flung aside his coat and waistcoat, then, tucking up his trousers and shirtsleeves as high as they would go, stepped resolutely into the mud.
eu
Berehala, atzetik joan nintzaion.
es
Casi inmediatamente lo imit?.
fr
Tout aussit?t je l'imitai.
en
I immediately did the same.
eu
- Zer Charles?
es
-?Y bien, Carlos!
fr
- Eh bien ! Charles !
en
 
eu
-oihu egin nion-Etortzearekin ongi egin duzu, ezta? Ez zidan erantzun, begira geratu zitzaidan, arrantzara bete-betean emanik.
es
-exclam?-. ?No hizo usted bien en volver ayer? No me contest? nada, pero me mir? riendo francamente, ya absorbido por su pesca.
fr
criai-je, avez-vous bien fait de revenir hier ? Il ne r?pondit rien, mais me regarda tout riant, d?j? fort occup? ? sa p?che.
en
"Charles!" I cried," i t was a good thing you came back yesterday, wasn't it?" He was already too busy with his fishing to answer, but he looked at me, laughing.
eu
Aingira handi bat inguratzen laguntza eskatu nion;
es
Pronto lo llam? para que me ayudara a cercar una gruesa anguila;
fr
Je l'appelai bient?t pour m'aider ? cerner une grosse anguille ;
en
I called him after a moment to help me catch a big eel;
eu
hura atrapatzeko gure eskuak lotu genituen...
es
un?amos nuestras manos para sujetarla...
fr
nous unissions nos mains pour la saisir.
en
we joined hands in trying to hold it...
eu
Gero beste bat;
es
Luego, despu?s de aqu?lla, sigui? otra;
fr
Puis, apr?s celle-l?, ce fut une autre ;
en
Then came another and another;
eu
lupetzez zipriztinduta geneuzkan aurpegiak;
es
el limo nos saltaba a la cara;
fr
la vase nous ?claboussait au visage ;
en
our faces were splashed with mud;
eu
bat-batean murgiltzen ginen eta urak izterretatik gora bustitzen gintuen;
es
a veces nos hund?amos bruscamente y el agua nos sub?a hasta los muslos;
fr
parfois on enfon?ait brusquement et l'eau nous montait jusqu'aux cuisses ;
en
sometimes the ooze suddenly gave way beneath us and we sank into it up to our waists;
eu
laster biok lokatzetan blai eginda geunden.
es
muy pronto estuvimos empapados.
fr
nous f?mes bient?t tout tremp?s.
en
we were soon drenched.
eu
Jokoaren beroan oihu batzuk, hitz solteak esan genituen eta azkenerako Charlesekin hika ari nintzela ohartu nintzen, noiztik ez nekielarik.
es
Apenas si en el ardor del juego cambi?bamos algunos gritos, algunas frases; pero hacia el fin del d?a me di cuenta de que tuteaba a Carlos, sin saber bien en qu? momento hab?a comenzado a hacerlo.
fr
? peine, dans l'ardeur du jeu, ?changions-nous quelques cris, quelques phrases ; mais, ? la fin du jour, je m'aper?us que je tutoyais Charles, sans bien savoir quand j'avais commenc?.
en
In the ardor of the sport, we barely exchanged a shout or two, a word or two; but at the end of the day, I became aware I was saying 'thou' to Charles, without having any clear idea when I had begun.
